به گزارش ایراف، گزارش تازه مؤسسه بینالمللی تحقیقات سیاست غذایی نشان میدهد ادامه جنگ ایران، فشارهای بیسابقهای بر امنیت غذایی افغانستان ایجاد کرده و دسترسی این کشور به کالاهای اساسی را به شدت محدود ساخته است.
این گزارش که توسط صدیقه ذکی تهیه شده، تأکید میکند که اختلال در مسیرهای تجاری، افزایش هزینه انرژی و محدودیتهای صادراتی ایران، زنجیره تأمین افغانستان را با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
افغانستان بهطور ساختاری وابستگی بالایی به واردات دارد؛ بهگونهای که حدود ۶۶ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور از محل واردات تأمین میشود.
همین وابستگی، آسیبپذیری اقتصاد افغانستان را در برابر شوکهای خارجی بهطور چشمگیری افزایش داده است.
پیش از این نیز بسته شدن مرزهای پاکستان موجب کمبود عرضه و افزایش قیمتها شده بود، اما اکنون با گسترش جنگ ایران، دو شریک اصلی تجاری افغانستان همزمان دچار اختلال شدهاند.
ایران بهتنهایی ۳۰ درصد واردات افغانستان را تأمین میکند و محدودیتهای صادراتی اخیر این کشور، فشار مضاعفی بر بازار داخلی افغانستان وارد کرده است.
بر اساس دادههای ارائهشده در این گزارش، قیمت مواد غذایی در ماههای اخیر جهش قابل توجهی داشته است.
تنها قیمت برنج در ابتدای سال ۲۰۲۶ حدود ۳۳ درصد افزایش یافته و نرخ کالاهایی مانند گندم و روغن نیز بین ۱۷ تا ۱۹ درصد رشد کرده است.
افزایش قیمت سوخت نیز هزینه حملونقل و تولید را بالا برده و موج تازهای از تورم را در اقتصاد افغانستان رقم زده است.
این بحران در حالی شدت میگیرد که افغانستان همزمان با مشکلات داخلی متعددی از جمله کاهش تولیدات کشاورزی و بازگشت گسترده مهاجران؛ دستوپنجه نرم میکند.
تنها در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۹ میلیون نفر به کشور بازگشتهاند؛ موضوعی که تقاضا برای مواد غذایی را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
طبق ارزیابیهای موجود، حدود ۲۸ درصد جمعیت افغانستان در وضعیت ناامنی غذایی حاد قرار دارند.
از سوی دیگر، کاهش منابع مالی کمکهای بشردوستانه و اختلال در زنجیره تأمین جهانی، توان نهادهای امدادی برای پاسخگویی به این بحران را محدود کرده است.
کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم جنگ و ادامه اختلالات تجاری، وضعیت امنیت غذایی افغانستان بیش از پیش وخیم خواهد شد و احتمال بروز یک بحران انسانی گسترده دور از انتظار نیست.
