به گزارش ایراف، همکاران افغان نیروهای آمریکایی که سالها در کمپ السیلیه قطر منتظر رفتن به آمریکا بودند، حالا بر سر دوراهی سختی قرار گرفتهاند. رفتن به کنگو یا بازگشت به آغوش طالبان، جایی که احتمالا به جرم خیانت، اعدام خواهند شد، یا دستکم با بازداشت و تعقیب مواجه میشوند.
قطر: جایی که بهشت انتظار، به جهنم انتخاب تبدیل شد
نیویورک تایمز نوشته است که حدود ۱۱۰۰ افغانستانی که پس از سقوط کابل در پایگاههای نظامی قطر اسکان داده شده بودند و سالها در صف دریافت ویزای آمریکا به سر میبردند، ناگهان خود را در برابر دو گزینه غیرقابل قبول یافتهاند: مهاجرت اجباری به جمهوری دموکراتیک کنگو، کشوری که سازمان ملل آن را «فراموششدهترین بحران بشری» مینامد، یا بازگشت به افغانستان؛ آن هم با پیشینه همکاری با نظامیان آمریکایی.
بسیاری از همکاران سابق آمریکا، در افغانستان با خطر تعقیب و اعدام مواجه هستند، چرا که از دید طالبان، این افراد خائن به وطن شناخته میشوند. آمریکا در هنگام سقوط افغانستان به این افراد وعده سپرده بود که آنها را به آمریکا خواهد برد.
از سوی دیگر جمهوری دموکراتیک کنگو، بیش از یک دهه است که درگیر جنگهای قومی، آوارگی میلیونها نفر و شیوع بیماریهای کشنده است. سازمان ملل این کشور را درگیر یکی از بزرگترین بحرانهای بشری میداند، بحرانی که علاوه بر رویارویی نظامی، با فقر گسترده، شیوع بیماریهای واگیردار و هرج و مرج همراه شده است.
جایی که گروههای مسلح هر روز روستاها را به آتش میکشند و کودکان را به سربازی اجباری میگیرند. فعالان حقوق بشر در این باره میگویند: «فرستادن یک پناهجو به کنگو، مثل فرستادن ماهی به صحراست؛ اما این بار ماهیها انسان هستند و صحرا، جهنمی از آتش و شورشی.» آنهم پناهجویان افغان که نه زبان کنگو را میفهمند و نه از لحاظ فرهنگی، ارتباطی با آنها دارند.
ادامه سیاست سختگیرانه مهاجرتی ترامپ
دولت ترامپ که پیشتر با شعار «اول آمریکا» هرگونه مهاجرت جمعی را رد کرده بود، حالا با مانوری دیپلماتیک، این بحران را به کشور ثالثی میسپارد که هزاران کیلومتر با خاک آمریکا فاصله دارد.
مقامات کاخ سفید مدعی شدهاند که «نمیتوانند امنیت این افراد را تضمین کنند» و کنگو را «گزینهای موقت» خواندهاند. با این حال، تحلیلگران بینالمللی این تصمیم را یک «نقض آشکار تعهدات انسانی» میدانند.
یک تن از نظامیان سابق آمریکا، با محکوم کردن این رویکرد ترامپ، میگوید: فرستادن پناهجویان به کنگو، نوعی بازگرداندن اجباری آنها به افغانستان است، این پناهجویان هرگز حاضر نمیشوند به کنگو بروند.
یکی از این پناهجویان در گفتوگو با نیویورک تایمز گفته است: «ما برای ارتش آمریکا ترجمه کردیم، پاتک زدیم، پشت جیپهایشان نشستیم. حالا میگویند برو کنگو؟»
واکنش طالبان: آغوش گرم برای خائنان سابق؟
اما غیرمنتظرهترین واکنش را وزارت خارجه طالبان رقم زد. آنها با انتشار بیانیهای رسمی، از تمام افغانهای مقیم قطر خواستند «بدون ترس» به کشورشان بازگردند. در این بیانیه آمده: «افغانستان خانه مشترک همه افغانهاست، درهای کشور همچنان به روی آنان باز است و در حال حاضر هیچ تهدید امنیتی وجود ندارد.»
این سخنان در حالی ایراد میشود که دهها گزارش از اعدامهای فراقضایی، شکنجه و ناپدید شدن افرادی که با نیروهای خارجی همکاری داشتند، توسط سازمان عفو بینالملل و سازمان ملل مستند شده است.
کارشناسان سیاسی در این خصوص میگویند: «طالبان میداند این افراد هرگز برنمیگردند. این بیانیه یک تاکتیک تبلیغاتی است؛ برای این که بگویند ما امنیت داریم، اما این خودِ طالبان هستند که بزرگترین تهدید برای زندگی آنها هستند.»
پیش از این نیز برخی افراد پس از بازگشت به افغانستان، به جرم همکاری با نیروهای خارجی که طالبان آنها را اشغالگر میدانند، اعدام یا بازداشت و شکنجه شدهاند.
حالا پناهجویان که زمانی امید داشتند در آمریکا زندگی تازهای آغاز کنند، یا باید به جنگهای قومی در کنگو تن دهند، یا به سرزمینی بازگردند که در آن به خاطر خدمت به آمریکا، تفنگ به سویشان نشانه رفته است. در هر دو صورت شانس زنده ماندن این افراد پایین است.
در میان سکوت سازمان ملل و بیاعتنایی قدرتهای جهانی، تنها صدای یک پدر افغان در اردوگاه قطر شنیده میشود: «به ما گفتند برای آزادی بجنگید، ما جنگیدیم. حالا آزادی، یا کنگو است یا طالبان… خدایا این چه آزادی است؟»
این سرنوشت تلخ کسانی است که به وعده و وعیدهای آمریکا دل خوش کرده بودند تا شاید فردایی رویایی برای خود بسازند، اما اکنون میان بد و بدتر گیر افتادهاند، نه راه پس دارند و نه راه پیش!
