به گزارش ایراف، سیاستهای مهاجرتی دولت دوم دونالد ترامپ وارد فاز جدیدی از جنجالآفرینی شده است. همزمان با اجرای طرحهای گسترده برای اخراج میلیونها مهاجر غیرقانونی، خبرهای تازه حاکی از آن است که دولت آمریکا قصد دارد حدود ۱۱۰۰ نفر از شهروندان افغان که با نیروهای آمریکایی همکاری میکردند و در قطر سرگردان هستند، به کشور جنگزده و بیثبات کنگو منتقل کند، با این حال، خود ترامپ میگوید از این مذاکرات بیاطلاع است.
اظهار بیاطلاعی ترامپ در کاخ سفید
دیروز و در جریان یک نشست خبری در کاخ سفید، خبرنگاری از رئیسجمهور آمریکا پرسید: «آیا درست است که دولت شما در حال بررسی فرستادن هزار و ۱۰۰ شهروند افغانستان به جمهوری دموکراتیک کنگو است؟» ترامپ در پاسخ گفت: «نمیدانم، باید بررسی کنم.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که روزنامه نیویورک تایمز در روزهای اخیر گزارش داده بود آمریکا به طور محرمانه در حال مذاکره با مقامات جمهوری دموکراتیک کنگو برای اسکان موقت یا دائم این گروه از پناهجویان افغان در آن کشور آفریقایی است. طرحی که با موج گستردهای از انتقادات داخلی و بینالمللی مواجه شده و منتقدان آن را «خیانت به متحدان جنگی» توصیف میکنند.
چرا ترامپ با مهاجران سر ستیز دارد؟
تحلیلها نشان میدهد تقابل دولت ترامپ با مهاجران ریشه در سه عامل اصلی دارد:
۱. ایفای وعدههای انتخاباتی: دونالد ترامپ کارزار انتخاباتی خود را بر پایه «اول آمریکا» و سختگیری بیسابقه در مرزها بنا نهاد. از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، دولت او تمرکز خود را بر اختیارات گسترده رئیسجمهور برای اعمال قوانین مهاجرتی معطوف کرده است.
آمارها نشان میدهد که عبور غیرمجاز از مرزهای جنوبی در اوایل ۲۰۲۵ به شدت کاهش یافته و میلیونها مهاجر خارجی طی سال گذشته آمریکا را ترک کردهاند.
۲. دیدگاه امنیتی و فرهنگی: ترامپ و متحدانش، مهاجرت — حتی مهاجرت قانونی — را نه تنها به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی، بلکه به عنوان عاملی برای تغییر بافت فرهنگی و کاهش دستمزد کارگران آمریکایی تلقی میکنند. گزارشها حاکی از آن است که این دولت سختگیرترین سیاستها را در دهههای اخیر بر مهاجرت قانونی نیز اعمال کرده است.
۳. واکنش به یک حادثه خاص: تعلیق برنامههای پذیرش پناهجویان و اتباع افغانستان تا حد زیادی تحت تأثیر یک حادثه تلخ قرار دارد.
دولت ترامپ پس از آن که یک شهروند افغان که پیشتر عضو یک واحد شبهنظامی تحت حمایت سیا بود، دو تن از اعضای گارد ملی آمریکا را به ضرب گلوله کشت، فرآیند صدور ویزا برای اتباع افغان را عملاً متوقف کرد.
جزئیات طرح جنجالی انتقال افغانها به کنگو
آخرین جنجال بزرگ دولت ترامپ، برنامه جابجایی دستهجمعی همکاران سابق نظامیان آمریکا است. جزئیات این طرح به شرح زیر است:
پس از چند سال بلاتکلیفی، اینک از قطر به کنگو: بر اساس گفتگوهای محرمانه، دولت ترامپ در حال مذاکره با مقامات جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) برای انتقال حدود ۱۱۰۰ شهروند افغان از پایگاه «کمپ السیلیه» در قطر است. این افراد از چند سال پیش برای تکمیل فرآیند ویزای خود در این پایگاه نظامی سرگردان بودهاند.
ترکیب تأثربرانگیز گروه: این گروه شامل مترجمان، اعضای پیشین نیروهای ویژه افغان و حتی اعضای خانواده پرسنل نظامی آمریکا میشود. بر اساس گزارشها، بیش از ۴۰۰ کودک در میان این افراد حضور دارند.
شرایط غیرانسانی: به این پناهجویان عملاً یک «انتخاب اجباری» داده خواهد شد، یا بازگشت داوطلبانه به افغانستان زیر سلطه طالبان (که به معنای مرگ حتمی آنهاست) یا پذیرش زندگی در کنگو.
انتقاد بزرگ اینجاست که خود کنگو اکنون درگیر یکی از بزرگترین بحرانهای بشری جهان است؛ جایی که بیش از ۶۰۰,۰۰۰ پناهجو در خطر حملات به اردوگاهها و درگیری با کشور همسایه رواندا قرار دارند.
واکنشها: «این یک حکم اعدام دیگر است»
اعلام این طرح واکنشهای تندی را در پی داشته است. «ما فکر میکنیم این فقط یک راه برای این است که آنها را به افغانستان بازگردانند، جایی که با مرگ حتمی روبرو خواهند شد،»
شان وندیور، رئیس گروه حمایتی AfghanEvac به نیویورک تایمز گفت. «چرا باید از بزرگترین بحران پناهجویی جهان به دومین بحران بزرگ برویم؟»
در کنگره آمریکا نیز اعتراضات شدیدی شکل گرفته است. گرگوری میکز، نماینده ارشد دموکرات در کمیته روابط خارجی مجلس، در بیانیهای شدیداللحن اعلام کرد: «دولت ترامپ باید خجالت بکشد که متحدان افغان ما را مجبور به یک انتخاب غیرممکن میکند. این کار نه تنها به تعهدات ما خیانت میکند، بلکه به شرکای آینده این پیام را میدهد که نمیشود به قولهای آمریکا اعتماد کرد.
گزارشها حاکی از آن است که رویکرد سختگیرانه ترامپ در مورد مهاجرت، هرچند پایگاه رأی او را متحد نگه داشته، اما در آستانه انتخابات میاندورهای میتواند برای حزب جمهوریخواه گران تمام شود. نظرسنجی اخیر رویترز/ایپسوس نشان میدهد که ۵۲ درصد از آمریکاییها میگویند از نامزدی که رویکرد مشابه ترامپ در اخراج مهاجران را دنبال کند، حمایت نخواهند کرد. این رقم در میان رأیدهندگان مستقل به ۵۷ درصد میرسد و محبوبیت ترامپ در موضوع مهاجرت از ۵۰ درصد ابتدای دوره به ۴۰ درصد کاهش یافته است.
در حالی که دولت بر لزوم «رفتاری مسئولانه» و «اجرای قانون» تأکید دارد، منتقدان معتقدند این رویکرد، اخلاقمداری آمریکا را زیر سؤال برده و امنیت ملی را در بلندمدت با تضعیف اعتماد متحدان سابق به خطر میاندازد. اکنون همکاران سابق آمریکا که با وعده و وعیدهای توخالی، خطر مرگ را به جان خریدند تا شاید روزی به آمریکا برسند، اینک دوباره با خطر مرگ روبرو هستند، سرنوشتی غمبار که نتیجه اعتماد به آمریکا است.
