به گزارش ایراف به نقل از وطن امروز، پروفسور پیپ پیشتر هم درباره نتایج جنگ تحمیلی علیه ایران گفته بود ایران توانسته به عنوان یک قدرت ژئوپلیتیک از دل جنگ بیرون آید و با کنترل تنگه هرمز، قیمت جهانی انرژی و حتی مواد غذایی را تحت کنترل خود درآورد.
استاد دانشگاه شیکاگو اکنون نیز با اشاره به نقش ایران در برقراری آتشبس در لبنان، بار دیگر روی ظهور قدرت ایران در صحنه جهانی مهر تایید گذاشت و در ایکس نوشت: «آتشبس اسرائیل و لبنان چیزی فراتر از یک آتشبس صرف است. این نشانهای از تغییر قدرت جهانی است. ایران صراحتاً خواستار پایان حملات اسرائیل به لبنان شد و ایالات متحده هم دقیقاً همین را انجام داد».
دیدگاه پیپ درباره ظهور ایران به عنوان قدرت چهارم جهان از آن جهت قابل تامل است که گفته ایران امروز به عنوان «مرکز قدرت چهارم جهان» در حال ظهور است و در معادله قدرت بینالمللی در کنار ایالات متحده، چین و روسیه قرار میگیرد. او این صعود را به آنچه «توانایی استثنایی ایران در تأثیرگذاری بر تصمیمات کلان نظم جهانی» مینامد، مرتبط میداند. در واقع وقتی پیپ به توانایی تاثیرگذاری ایران بر تصمیمات کلان جهانی اشاره میکند، از مفهوم سنتی قدرت مبتنی بر برتری نظامی و سختافزارهای جنگی صرف مانند تعداد ناو و جنگنده فراتر رفته است.
به عبارت دیگر، وی با اشاره به تاثیر ایران بر تصمیمات کلان منطقهای و بینالمللی تاکید دارد صرفاً زرادخانههای نظامی معیار قدرت نیستند، بلکه تأثیرگذاری و توانایی تغییر قواعد درگیری عامل تعیینکننده قدرتند و تاثیر ایران بر برقراری آتشبس لبنان بهرغم میل و خواسته آمریکاییها و صهیونیستها، نقش تعیینکننده و تاثیرگذار ایران در تغییر معادلات درگیری و جنگ را ثابت میکند؛ چون نه آمریکا و نه صهیونیستها با وجود آتشبس در ایران، حاضر به توقف جنگ علیه لبنان نبودند و سرانجام این ایران بود که به اعتراف نمایندگان پارلمان لبنان و حتی رسانههای صهیونیست، توانست آتشبس را در لبنان از مسیر مذاکرات با واشنگتن، بر تلآویو تحمیل کند.
جیمی ویرک، روزنامهنگار و کارشناس پاکستانی نیز با انتشار تحلیلی کوتاه در شبکه اجتماعی ایکس با اذعان به قدرت ایران نوشت: ایران چهارمین قدرت نظم جهانی پس از آمریکا، جمهوری خلق چین و فدراسیون روسیه است. به اعتقاد این کارشناس پاکستانی، ملت ایران تنها ملت تاریخ مدرن است که به صورت مستقیم وارد یک کارزار نظامی مشترک و مستمر ۴۰ روزه در مقابل ایالات متحده و اسرائیل شد و هر دو را به چالش کشید.
همزمان در واکنش به برقراری آتشبس در لبنان از مسیر قدرت ایران، یک روزنامه آمریکایی هم در گزارشی اذعان کرد آتشبس لبنان فقط یک توقف درگیری نیست، بلکه نشانهای از تغییر توازن قدرت جهان است. ایران بهطور مشخص خواستار پایان حملات در لبنان شد و آمریکا دقیقاً همان را اجرا کرد.
شبکه تلویزیونی خبری روسی «راشاتودی» نیز در گزارش خود درباره برقراری آتشبس لبنان در جریان مذاکرات آمریکا با ایران و ناچار شدن نتانیاهو به پذیرش آتشبس تحت فشار ایران، گزارش داد برقراری این آتشبس نشان داد واشنگتن همواره قدرت فشار ایران را دستکم گرفته و اکنون آمریکاییها بهای ارزیابیهای نادرست خود از قدرت تهران را میدهند.
روایت کارشناسان عرب از قدرت ایران
در اولین روز برقراری آتشبس در لبنان، دکتر «حکم امهز» تحلیلگر مشهور لبنانی در گفتوگو با «وطن امروز»، درباره این آتشبس و چشمانداز ادامه آن گفت: «برقراری آتشبس در لبنان در نتیجه فشارها و قدرت ایران در مذاکرات صورت گرفته است». به گفته این کارشناس مطرح لبنانی، آتشبس فعلی در لبنان صرفا به دست پرقدرت و با اهرم فشار جمهوری اسلامی رقم خورد و اگر فشارهای تهران نبود، هیچ آتشبسی در آن کشور برقرار نمیشد.
پروفسور امی خوری، استاد برجسته دانشگاه آمریکایی بیروت، یکی دیگر از کارشناسان و تحلیلگران مطرح عرب در لبنان است که در گفتوگو با شبکه خبری الجزیره قطر تأکید کرد که آتشبس لبنان را باید در «گستردهترین بستر تاریخی ممکن و بازتوزیع قدرت در منطقه» درک کرد. به باور وی، آنچه اکنون در منطقه رخ داده است، نشاندهنده یک «تغییر بنیادین در پویاییهای قدرت در خاورمیانه با محوریت ایران» است.
خوری با اشاره به اصرار پاکستان بر گنجاندن آتشبس لبنان در بسته مذاکرات میان ایران و آمریکا و اسرائیل، این رویکرد را «منطق محض» توصیف کرد و افزود: «اسرائیلیها و آمریکاییها نمیخواستند این ۲ پرونده را به هم مرتبط کنند. آنها به دنبال حفظ سلطه یکجانبه اسرائیل بر شمال فلسطین اشغالی و جنوب لبنان بودند اما این نقشه دیگر جواب نداد». تحلیلگر ارشد مسائل غرب آسیا تصریح کرد منطقه اکنون وارد فصل جدیدی شده است و در این ارتباط گفت: «ما اکنون در مرحله حلوفصل از طریق مذاکره قرار گرفتهایم، چون تهاجم نظامی یکجانبه اسرائیل با پشتیبانی آمریکا نتوانست نقشه خاورمیانه را به نفع آنها تغییر دهد و موازنه قدرت اکنون به ضرر تلآویو و واشنگتن در منطقه است».
پروفسور خوری در بخش مهمی از اظهارات خود، تحولات جاری در منطقه پس از آتشبس در ایران و لبنان را در چارچوب نبرد ضداستعماری یک قرن اخیر تحلیل کرد و ادامه داد: «این لحظه، بخشی از آخرین فصل نبرد ضداستعماری در خاورمیانه است. ایرانیها، حزبالله، حماس و دیگران در حال مبارزه برای توقف یک قرن سلطه و کنترل نظامی غرب بر این منطقه هستند و مساله فلسطین، هسته مرکزی این نبرد است».
قدرت چالشناپذیر
با برقراری آتشبس در ایران و سپس لبنان، بسیاری از رسانههای بینالمللی نیز به قدرت تعیینکننده ایران در این روند اذعان دارند. فصل مشترک تقریبا همه این گزارشها تاکید بر قدرت چالشناپذیر ایران است. مجله آمریکایی «اکونومیست» در گزارشی درباره شکست آمریکا در جنگ اخیر علیه ایران، نتیجهگیری کرد همه جنگها برنده ندارد اما هر جنگی حداقل یک بازنده دارد و اگر آتشبس به معنای پایان جنگ با ایران باشد، بزرگترین بازنده این جنگ بیتردید ترامپ خواهد بود. به نوشته اکونومیست، بنبست ترامپ در جنگ علیه ایران، سطحی بودن چشماندازش برای شیوه جدید اعمال قدرت آمریکا را آشکار کرد.
در فلسطین اشغالی نیز منابع متعددی به تثبیت قدرت ایران در جنگ اخیر اذعان کردهاند. روزنامه صهیونیستی معاریو با اشاره به دست برتر ایران در مقابله نظامی با آمریکا و اسرائیل، نوشت: نه واشنگتن و نه تلآویو نهتنها در جنگ با ایران به اهداف خود نرسیدند، بلکه در مذاکرات نیز به آنها دست نخواهند یافت و هرگونه توافق، جدا از نتیجه، ایران را قویتر از گذشته خواهد کرد چون برنامه موشکی از دستور کار مذاکرات کنار گذاشته شده و محور مقاومت نیز پابرجا و قدرتمند است.
همچنین پروفسور جان مرشایمر، نظریهپرداز و استاد مطرح روابط بینالملل در آمریکا در جدیدترین سخنان خود درباره موازنه قدرت ایران و آمریکا پس از آتشبس اظهار کرد: «آمریکا در موضع قدرت نیست و جنگ را به ایران باخته است. در موضع قدرت نیستیم، به هیچ وجه! دلیلی که هفته گذشته دیدارها در اسلامآباد برگزار شد، این بود که آمریکاییها خواهان آن بودند نه ایرانیها، چون ما در وضعیت بسیار دشواری قرار داریم؛ ما میدانیم در حال باختن جنگ هستیم و میدانیم پیامدهای آن برای اقتصاد بینالملل میتواند فاجعهبار باشد، بنابراین به دنبال یک راه خروج بودیم».
سایر عناصر قدرت
اگرچه نقش محوری جمهوری اسلامی در آتشبس در لبنان، قدرت ایران را به نمایش گذاشت؛ اما باید توجه داشت این فقط آتشبس نیست که نشاندهنده قدرت ایران است، بلکه تهران اکنون دارای عناصر متعددی از قدرت در منطقه است. روزنامه «نیویورکتایمز» چاپ آمریکا در گزارشی درباره ناوگان قایقهای تندرو ایران به عنوان اهرم قدرت ایران در تنگه هرمز نوشت: ایران با این اهرم قدرت در حال کنترل بازارهای جهانی است. این گزارش به نقل از دریادار «گری راگهِد» فرمانده بازنشسته عملیات دریایی آمریکا مینویسد: «ناوگان قایقهای تندرو ایرانی یک نیروی تعیینکننده قدرت در خلیجفارس است. شما هیچوقت دقیقاً نمیدانید آنها مشغول چه کاری هستند یا چه قصدی دارند. این قایقها اغلب کوچکتر از آن هستند که در تصاویر ماهوارهای دیده شوند و همزمان آمادهاند ظرف چند دقیقه وارد عملیات شوند».
بیشتر بخوانید:
تضعیف هیمنه آمریکا در منطقه؛ جایگاه ایران پس از جنگ در معادلات ژئوپلیتیک
پایان آتشبس ایران و آمریکا در سه روز آینده؛ ادامه جنگ یا صلح؟
از رسوایی اپستین تا تحريک نتانیاهو؛ آمریکاییها درباره جنگافروزی ترامپ چه میگویند؟
