به گزارش ایراف، همزمان با فرارسیدن چهلمین روز شهادت رهبر شهید ایران و جمعی از فرماندهان در جنگ اخیر، امروز آتش بس دو هفتهای از سوی آمریکا با پذیرش شروط دهگانه ایران آغاز شد. محمدهاشم عصمتاللهی، استاد دانشگاه کابل، در گفتوگویی با اشاره به ابعاد مختلف این جنگ، معتقد است پیروزی ایران حاصل مجموعهای از عوامل از جمله تابآوری اجتماعی، انسجام ساختاری نظام، ظرفیتهای تمدنی و همچنین نقش تعیینکننده رهبری در هدایت مسیر مقاومت بوده است.
تابآوری ملی؛ ستون اصلی پیروزی ایران
عصمتاللهی در ابتدای سخنان خود با تسلیت شهادت مقامها و فرماندهان ایرانی در این جنگ، اظهار کرد: در این نبرد مؤلفههای متعددی وجود داشت که در نهایت به برتری جمهوری اسلامی ایران انجامید. به گفته او، آمریکا و رژیم صهیونیستی با یک جنگ ترکیبی و با تکیه بر عنصر غافلگیری وارد میدان شدند، اما جمهوری اسلامی ایران توانست در مدت کوتاهی خود را بازیابی کند و شرایط را تغییر دهد.
وی افزود: در آغاز جنگ ضربههای سنگینی وارد شد و شهادت برخی فرماندهان نیز اتفاق افتاد، اما به دلیل وجود ساختار منسجم در نظام و آمادگیهای پیشین، پاسخ سریع و سازمانیافتهای داده شد. به اعتقاد این استاد دانشگاه، در هر بحران بزرگ مسئلهای که سرنوشت آن را تعیین میکند میزان تابآوری یک ملت است.
عصمتاللهی تأکید کرد: ملت ایران در طول تاریخ نشان دادهاند که از ظرفیت بالایی در تابآوری برخوردارند. در روزهای ابتدایی جنگ حتی برخی تحلیلها درباره سقوط یا تجزیه ایران مطرح میشد، اما انسجام اجتماعی و حضور مردم در صحنه باعث شد این سناریوها ناکام بماند.
چالش بیسابقه برای قدرت نظامی آمریکا
این استاد دانشگاه کابل با اشاره به ابعاد نظامی جنگ گفت: آنچه در این درگیری رخ داد، از جهات مختلف قابل توجه است. به باور او، برای نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم، مجموعه قدرت نظامی آمریکا در حوزههای مختلف هوایی، دریایی، فضایی و اطلاعاتی با چنین چالش جدی مواجه شد.
وی ادامه داد: ناوهای هواپیمابر آمریکا که از مهمترین نمادهای قدرت نظامی این کشور محسوب میشوند، در این نبرد با فشار و تهدید جدی روبهرو شدند. همچنین برخی سامانههای پیشرفته راداری و تجهیزات نظامی آسیب دیدند و تعدادی از پایگاههای آمریکا در منطقه هدف حملات قرار گرفت.
عصمتاللهی همچنین به نقش شبکههای اطلاعاتی غربی اشاره کرد و گفت: در این جنگ اتاقهای مشترک اطلاعاتی میان موساد، سیا و برخی سرویسهای اطلاعاتی دیگر فعال بودند، اما در نهایت نتوانستند مانع مقاومت ایران شوند.
ریشههای تمدنی و اعتقادی مقاومت
این تحلیلگر افغان در ادامه، ریشههای این مقاومت را در پیشینه تمدنی و باورهای دینی جامعه ایران دانست و گفت: تابآوری ایران تنها یک پدیده نظامی نیست؛ بلکه ریشه در تمدن تاریخی ایران، در فرهنگ اسلامی و در روحیه ایثار و شهادت دارد.
وی افزود: حضور مردم در مناسبتهای مذهبی و فضای معنوی جامعه در این ایام، بهویژه در شبهای ماه مبارک رمضان و شبهای قدر، نشاندهنده همین روحیه مقاومت و همبستگی است. به گفته او، این پیوند میان باورهای دینی و هویت ملی یکی از عوامل مهم در حفظ انسجام جامعه ایران در شرایط بحران بوده است.
عصمتاللهی تأکید کرد: بسیاری از ناظران این جنگ را صرفاً یک رویارویی نظامی نمیدانند، بلکه آن را نشانهای از شکلگیری نوعی مقاومت تمدنی در برابر نظم سیاسی و فکری غرب ارزیابی میکنند.
بازتاب پیروزی ایران در افغانستان و جهان اسلام
عصمتاللهی درباره بازتاب این تحولات در افغانستان نیز گفت: افغانستان از نظر تاریخی، فرهنگی و تمدنی پیوندهای زیادی با ایران دارد و به همین دلیل بسیاری از مردم و نخبگان افغانستان این پیروزی را نوعی پیروزی مشترک برای جهان اسلام تلقی میکنند.
وی افزود: افغانستان بیش از چهار دهه تحت تأثیر حضور و مداخله آمریکا بوده است و به همین دلیل بسیاری از مردم این کشور از تضعیف قدرت آمریکا در منطقه احساس رضایت میکنند.
به گفته او، این نگاه تنها محدود به افغانستان نیست و در کشورهای دیگری مانند پاکستان، در میان مسلمانان هند و در بخشهای مختلف جهان اسلام نیز بازتاب گستردهای داشته است؛ بهویژه به دلیل نقش ایران در حمایت از مردم فلسطین.
چهلم رهبر شهید ایران؛ نماد تداوم مسیر مقاومت
این استاد دانشگاه کابل در بخش دیگری از سخنان خود به نقش رهبری شهید ایران در شکلگیری این مسیر اشاره کرد و گفت: همزمانی تحلیل این پیروزی با چهلمین روز شهادت رهبر شهید ایران، فرصتی برای بازخوانی نقش راهبردی ایشان در شکلگیری این روند است.
وی تصریح کرد: نقش رهبری در این مسیر کاملاً محوری و بنیادین بوده است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مهمترین مسئله حفظ نظام و ایجاد ساختارهای پایدار برای مقاومت در برابر فشارهای خارجی بود.
عصمتاللهی افزود: استراتژیهای عدالتمحور و ضدظلم که از سوی این رهبری مطرح شد، زمینه شکلگیری یک گفتمان مقاومت در منطقه را فراهم کرد. بسیاری از چشماندازهایی که درباره آینده تحولات منطقه و جهان مطرح شده بود، امروز در حال تحقق است.
وی در پایان تأکید کرد: اگر تاریخ ایران از دوران باستان تا امروز مورد بررسی قرار گیرد، بهسختی میتوان رهبری را یافت که در چنین سطحی توانسته باشد بر تحولات منطقهای و حتی جهانی اثر بگذارد و در برابر نظام سلطه ایستادگی کند. به گفته او، چهلم رهبر شهید ایران نهتنها یادآور فقدان یک شخصیت تأثیرگذار است، بلکه نمادی از تداوم مسیر مقاومت و استقلال در منطقه نیز به شمار میرود.
جنگ اخیر میان جمهوری اسلامی ایران و ائتلاف متشکل از آمریکا و رژیم صهیونیستی، یکی از مهمترین تحولات ژئوپلیتیکی سالهای اخیر در منطقه غرب آسیا به شمار میرود. این درگیری که با حملات غافلگیرانه آغاز شد، به سرعت به یک تقابل گسترده نظامی، امنیتی و رسانهای تبدیل شد و توجه افکار عمومی منطقه و جهان را به خود جلب کرد. در ادامه این رویارویی و پس از مرحلهای از درگیریهای شدید، اکنون آتشبسی دو هفتهای برقرار شد که در پی موافقت آمریکا با مجموعهای از شروط دهگانه مطرحشده از سوی ایران شکل گرفت. بسیاری از ناظران معتقدند نتیجه این جنگ نهتنها موازنه قدرت در منطقه را تحت تأثیر قرار داد، بلکه تصویری تازه از ظرفیتهای بازدارندگی و تابآوری ایران ارائه داد. همزمانی تحلیل این تحولات با چهلمین روز شهادت رهبر شهید ایران و جمعی از فرماندهان، بار دیگر بحث درباره نقش رهبری، انسجام ملی و گفتمان مقاومت در منطقه را در کانون توجه قرار داده است.
بیشتر بخوانید:
شهباز شریف خواستار همکاری کشورها برای برقراری صلح در منطقه شد
از مدیترانه تا حجاز؛ اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی زیر آتش موج ۱۰۰ «وعده صادق۴»
پیروزی ملت ایران در چهلمین روز شهادت قائد امت؛ کاربران افغانستانی چه میگویند؟
