به گزارش ایراف، قربانقلی بردی محمداف، رهبر ملی ترکمنستان با اشاره به ظرفیت بالای سرمایهگذاری در پروژه خط لوله گاز تاپی(ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند)، گفت: «این پروژه ظرفیت عظیمی برای تأمین نیازهای رو به رشد انرژی کشورهای جنوب آسیا دارد و همچنین راههای نویدبخشی را برای دسترسی به بازارهای نوظهور منطقه آسیا-اقیانوسیه، خاور نزدیک و خاورمیانه باز میکند.»
وی افزود این پروژه فرصتی برای غلبه بر اختلافات دیرینه کشورهای منطقه است.
بردی محمداف با تأکید بر حمایت بینالمللی از این پروژه، گفت: خط لوله تاپی میتواند بر تنشهای دیرینه میان افغانستان، پاکستان و هند که اخیراً شاهد درگیریهای مرگباری بودند، غلبه کند.
وی این پروژه را نه تنها برای تأمین نیازهای رو به رشد انرژی در جنوب آسیا حیاتی دانست، بلکه آن را عاملی برای ثبات سیاسی و رونق اقتصادی منطقه معرفی کرد.
رهبر ملی ترکمنستان اعلام کرد که شرکتهای آمریکایی میتوانند به پروژه خط لوله گاز تاپی(ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند) بپیوندند.
بر اساس برنامهریزیهای اعلام شده از سوی عشقآباد، ترکمنستان قصد دارد بخش اول این خط لوله را که به شهر هرات در غرب افغانستان میرسد، تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی تکمیل کند.
با این حال، تاکنون برنامه مشخصی برای گسترش این پروژه به سمت جنوب افغانستان و یا ادامه آن به کشورهای پاکستان و هند اعلام نشده است.
خط لوله گاز تاپی (ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند)
پروژه تاپی در آغاز سال جاری خورشیدی با همکاری طالبان و ترکمنستان وارد مرحله اجرایی شده و یکی از مهمترین طرحهای انرژی در منطقه محسوب میشود.
این خط لوله حدود ۱٬۸۱۴ کیلومتر طول دارد و سالانه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز را منتقل خواهد کرد.
از این مسیر، ۸۱۶ کیلومتر از خاک افغانستان میگذرد و ولایت هرات نخستین نقطهٔ ورودی آن به این کشور است.
طبق گزارشهای رسمی، تاکنون حدود ۹۱ کیلومتر از مسیر خط لوله در هرات آمادهسازی شده و چندین کمپ کاری نیز در امتداد مسیر ایجاد شده است.
طالبان اعلام کردهاند که فاز نخست پروژه در هرات تا پایان سال ۲۰۲۶ تکمیل خواهد شد.
پروژه تاپی با مشارکت چهار کشور ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند اجرا میشود و هر یک از این کشورها در چارچوب توافقهای مشترک، نقش مشخصی در ساخت و بهرهبرداری از آن بر عهده دارند.
چالشهای منطقهای در پیشبرد پروژه تاپی
تاپی، پروژه ای که تاکنون چندبار افتتاح شده اما همچنان با کمبود منابع و موانع زیرساختی دیگر روبه رو است و چشمانداز اجرایی آن تیره و مبهم مینماید.
در کنار مشکلات امنیتی و مالی، تنشهای سیاسی و مرزی در منطقه نیز از مهمترین چالشهای پیشروی پروژه تاپی به شمار میرود.
در سالهای اخیر، بستهشدن مکرر گذرگاههای مرزی، درگیریهای مرزی و تنشهای دیپلماتیک، فضای همکاری اقتصادی میان طالبان و پاکستان، روند اجرای پروژههایی مانند تاپی را کند کرده است.
از سوی دیگر، روابط پرتنش هند و پاکستان، که از مسائل مرزی تا رقابتهای سیاسی و امنیتی را در بر میگیرد، بارها بر همکاریهای اقتصادی منطقهای و اجرایی شدن این پروژه تأثیر گذاشته است.
از آنجا که هند یکی از خریداران اصلی گاز در پروژه تاپی است، هرگونه تشدید تنش میان دهلینو و اسلامآباد میتواند بر تعهدات طرفین، زمانبندی اجرای پروژه و حتی اقتصادیبودن آن اثر منفی بگذارد.
