سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه ۲۵ آبان در سیامین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در اسلامآباد، بر ضرورت تبدیل همگرایی و توافقهای کشورهای عضو به اقدامات عملی تأکید کرد و ضمن تشریح مواضع تهران درباره تحولات منطقه، تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، امنیت خلیج فارس، تنگه هرمز و بحران فلسطین را از موضوعات مهم همکاریهای منطقهای برشمرد.
عراقچی در آغاز سخنان خود از کشورهای عضو اکو که تجاوز به حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران را محکوم کرده و در پی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای و جانباختن شماری از شهروندان ایرانی ابراز همدردی کرده بودند، قدردانی کرد.
وی همچنین از دولت پاکستان، وزارت امور خارجه این کشور و دبیرخانه سازمان اکو بهدلیل برگزاری نشست و میزبانی از هیئت ایرانی تشکر کرد.
وزیر امور خارجه ایران با اشاره به تحولات گسترده نظام بینالملل و افزایش نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی اظهار داشت که شرایط کنونی ضرورت تقویت همکاریهای جمعی، هماهنگی مواضع و همگرایی بیشتر میان کشورهای عضو اکو را دوچندان کرده است.
عراقچی با تأکید بر ضرورت تحول در نقش این سازمان گفت اکو باید از چارچوب همکاریهای سنتی فراتر برود و به بستری مؤثر برای اقدامات مشترک، مقابله با چالشهای نوظهور و مشارکت کشورهای عضو در شکلدهی به نظم اقتصادی جهانی فراگیر و عادلانه تبدیل شود.
تجارت، حملونقل و انرژی؛ سه محور راهبردی همکاریهای اکو
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران، تجارت، حملونقل و انرژی را سه رکن اصلی همکاریهای منطقهای دانست و تأکید کرد توسعه ارتباطات میان کشورهای عضو، تسهیل تجارت درونمنطقهای و گسترش همکاریهای انرژی میتواند توان اقتصادی منطقه را افزایش دهد.
به گفته وی، تقویت این سه حوزه ضمن افزایش تابآوری جمعی، آسیبپذیری کشورهای عضو در برابر فشارها و عوامل خارجی را کاهش میدهد و زمینه شکلگیری منطقهای یکپارچهتر و متکی بر ظرفیتهای داخلی را فراهم میکند.
عراقچی همچنین از تشکیل کمیته مذاکرات فنی برای اصلاح موافقتنامه تجاری اکو (اکوتا) استقبال کرد و خواستار تسریع روند بازنگری این توافقنامه شد.
وی با تأکید بر اینکه کشورهای عضو این موافقتنامه باید مذاکرات را بهطور فعال دنبال کنند، از سایر اعضای سازمان نیز خواست به این روند بپیوندند.
وزیر امور خارجه ایران تدوین یک موافقتنامه تجاری جدید، فراگیر و متناسب با نیازهای اقتصادی امروز را اقدامی ضروری دانست و گفت چنین توافقی میتواند به گسترش تجارت منطقهای، تقویت تابآوری اقتصادی و تأمین منافع مردم کشورهای عضو کمک کند.
عراقچی: ناامنی خلیج فارس نتیجه اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی است
عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات امنیتی منطقه، بر پایبندی جمهوری اسلامی ایران به حقوق بینالملل، منشور سازمان ملل متحد و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات از مسیر دیپلماسی تأکید کرد.
وی با انتقاد از رویکرد آمریکا اظهار داشت که ایران طی دو سال گذشته به تعامل دیپلماتیک و راهحلهای مسالمتآمیز پایبند بوده، اما واشنگتن مسیر متفاوتی را در پیش گرفته که با تجاوز نظامی، تهدید، ترورهای هدفمند، فشار اقتصادی و محاصره همراه بوده است.
وزیر امور خارجه ایران این اقدامات را نقض آشکار حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد دانست و گفت در جریان این تجاوزها، رهبر معظم انقلاب اسلامی و شماری از مقامهای ارشد سیاسی و نظامی کشور به شهادت رسیدهاند.
وی همچنین از جانباختن بیش از پنج هزار شهروند ایرانی، از جمله ۱۶۸ دانشآموز و معلم در حمله به مدرسه میناب، سخن گفت و این تحولات را از پیامدهای تجاوز نظامی علیه ایران برشمرد.
عراقچی با تأکید بر اینکه تحولات امنیتی خلیج فارس و تنگه هرمز را نمیتوان از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران جدا دانست، تصریح کرد ناامنی کنونی منطقه نتیجه سیاستهای خصمانه و اقدامات تجاوزکارانه این دو طرف است.
وی در ادامه با اشاره به سیاست منطقهای جمهوری اسلامی ایران گفت تهران همواره خواهان برقراری روابط دوستانه و سازنده با همسایگان بوده و هیچ اختلاف ذاتی با کشورهای منطقه ندارد.
وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد سرزمین، حریم هوایی و تأسیسات کشورهای منطقه نباید به بستری برای حمله به کشورهای دیگر تبدیل شود.
وی افزود اقدامات دفاعی مشروع ایران صرفاً متوجه اهداف و پایگاههای نظامی متجاوزان است و نباید بهعنوان اقدامی علیه مردم یا دولتهای کشورهای همسایه تلقی شود.
عراقچی همچنین بر ضرورت شکلگیری گفتوگویی واقعی، فراگیر و با محوریت کشورهای منطقه برای ایجاد ترتیبات امنیتی مشترک تأکید کرد؛ گفتوگویی که باید بر اصول عدم تجاوز و جلوگیری از استفاده کشورهای ثالث از قلمرو و تأسیسات یک کشور برای حمله به کشور دیگر استوار باشد.
تأکید ایران بر ایجاد سازوکار مستقل امنیت انرژی
وزیر امور خارجه ایران با اشاره به پیامدهای تجاوزهای آمریکا و رژیم صهیونیستی بر امنیت انرژی منطقه، تقویت همکاریهای این حوزه را ضرورتی فوری و راهبردی توصیف کرد.
به گفته عراقچی، کشورهای منطقه علاوه بر برخورداری از یک چارچوب امنیتی مستقل، به سازوکاری منطقهای، پایدار و قابل اتکا در حوزه انرژی نیاز دارند.
وی افزود این سازوکار باید از جریان انتقال انرژی محافظت کند، تأمین باثبات انرژی را تضمین کند و با کاهش آسیبپذیری در برابر عوامل خارجی، توان کشورهای منطقه را برای مقابله با شوکها و اختلالات ژئوپلیتیکی افزایش دهد.
عراقچی همچنین با اشاره به ادامه تحریمهای اقتصادی علیه ایران گفت این فشارها با هدف تشدید مشکلات اقتصادی و محروم کردن مردم ایران از حقوق اساسیشان اعمال شده، اما نتوانسته اراده ملت ایران را تضعیف کند.
وی تأکید کرد این اقدامات عزم مردم ایران را برای دفاع از حقوق و منافع مشروع خود و مقاومت در برابر مطالبات زیادهخواهانه و غیرقانونی تقویت کرده است.
چشمانداز دهساله اکو در دستور کار اجلاس تهران
عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود به تدوین چشمانداز دهساله سازمان همکاری اقتصادی اشاره کرد و گفت این سند پس از برگزاری نشستها و رایزنیهای گسترده میان کشورهای عضو تهیه شده است.
وی افزود در تدوین این برنامه تلاش شده است با استفاده از تجربه اجرای چشمانداز قبلی، رویکردی نتیجهمحور و مبتنی بر اقدامات اجرایی و دستاوردهای قابل اندازهگیری در دستور کار قرار گیرد.
وزیر امور خارجه ایران بر ضرورت اجرای این سند براساس رهنمودهای رهبران کشورهای عضو در هجدهمین اجلاس سران اکو در تهران تأکید کرد.
این اجلاس قرار است چهارم دسامبر ۲۰۲۶ (۱۳ آذر ۱۴۰۵) در تهران برگزار شود.
عراقچی: غزه نباید به فراموشی سپرده شود
وزیر امور خارجه ایران در ادامه سخنان خود، وضعیت فلسطین را یکی از مهمترین بحرانهای انسانی و اخلاقی جهان دانست و خواستار حفظ این موضوع در دستور کار مشترک کشورهای عضو اکو شد.
وی با انتقاد از انفعال جامعه بینالمللی در برابر تحولات فلسطین اظهار داشت که غزه طی سه سال گذشته شاهد نسلکشی، جنایات جنگی، تخریب گسترده زیرساختها، آوارگی اجباری و ممانعت از ورود کمکهای بشردوستانه بوده است.
عراقچی همچنین به ادامه اشغالگری، تلاش برای تغییر ترکیب جمعیتی مناطق فلسطینی، استفاده از سلاحهای ممنوعه و محدودیتهای اعمالشده علیه مردم غزه اشاره کرد.
وی در ادامه، گسترش شهرکسازیهای غیرقانونی در کرانه باختری و قدس اشغالی، حملات روزانه شهرکنشینان افراطی علیه فلسطینیان و آوارگی نظاممند ساکنان این مناطق را از دیگر اقدامات رژیم صهیونیستی برشمرد.
وزیر امور خارجه ایران همچنین با اشاره به وضعیت نزدیک به ۱۰ هزار فلسطینی زندانی در زندانهای رژیم صهیونیستی، نسبت به گزارشهای مربوط به شکنجههای جسمی و روانی و بدرفتاری با این زندانیان ابراز نگرانی کرد.
عراقچی با اشاره به شرایط دشوار زمستانی در غزه، خواستار اقدام فوری و مؤثر جامعه بینالمللی برای پایان دادن به محاصره بشردوستانه این منطقه و تضمین ورود بدون مانع کمکهای انسانی شد.
وی تأمین مواد غذایی، دارو، امکانات اسکان موقت و تجهیزات مورد نیاز برای بازسازی زیرساختهای حیاتی را از نیازهای فوری مردم غزه دانست و تأکید کرد بیش از یکونیم میلیون فلسطینی آواره و بیخانمان به این کمکها نیاز دارند.
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران در پایان این بخش از سخنانش گفت جامعه بینالمللی در برابر یک آزمون بزرگ انسانی قرار دارد و اکنون زمان اقدام عملی، مسئولیتپذیری جمعی و پایان دادن به سکوت و بیتفاوتی در برابر بحران فلسطین است.
تأکید تهران بر پیوند امنیت و شکوفایی کشورهای عضو اکو
عراقچی در جمعبندی سخنان خود، ساختن آیندهای عادلانهتر و فراگیرتر را مستلزم اقدام هدفمند و تعهد جمعی کشورهای منطقه دانست و تأکید کرد اعضای اکو باید نقش فعالتری در شکلدهی به نظم بینالمللی در حال ظهور ایفا کنند.
وی با اشاره به پیوند ناگسستنی ثبات و شکوفایی جمهوری اسلامی ایران با ثبات و پیشرفت سایر کشورهای عضو این سازمان، اعلام کرد تهران همچنان به تقویت همکاریهای مستحکمتر، مؤثرتر و ملموستر در چارچوب اکو متعهد است.
وزیر امور خارجه ایران همچنین از مقامهای کشورهای عضو برای حضور در هجدهمین اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی که ماه آینده در تهران برگزار خواهد شد، دعوت کرد.
سیامین نشست شورای وزیران امور خارجه اکو روز دوشنبه به ریاست اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، در اسلامآباد آغاز شد. عراقچی نیز شامگاه یکشنبه در رأس هیئتی سیاسی و اقتصادی وارد پایتخت پاکستان شد.
بیستونهمین نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو اکو در نوامبر ۲۰۲۵ بهصورت مجازی و به میزبانی قزاقستان برگزار شده بود.
بیستوهشتمین نشست این شورا نیز در آذر ۱۴۰۴ به میزبانی جمهوری اسلامی ایران در مشهد برگزار شد.
سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در سال ۱۹۸۵ با هدف توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری و تقویت همگرایی منطقهای تأسیس شد.
این سازمان ۱۰ عضو شامل افغانستان، جمهوری آذربایجان، جمهوری اسلامی ایران، قزاقستان، قرقیزستان، پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ترکیه و ازبکستان دارد.
توسعه تجارت و سرمایهگذاری، همکاری در حوزههای انرژی، کشاورزی، حملونقل و ارتباطات، ارتقای سطح زندگی مردم و کاهش فقر از مهمترین اهداف اکو به شمار میرود. این سازمان از طریق برگزاری نشستهای مشترک، تبادل تجربیات و تدوین و اجرای طرحهای اقتصادی و اجتماعی، تقویت روابط منطقهای و افزایش ظرفیت همکاری میان کشورهای عضو را دنبال میکند.





