به گزارش ایراف، با وجود گذشت ۱۹ سال از این رویداد، پرسش‌های بسیاری دربارهٔ عوامل، آمران و انگیزه‌های این ترور همچنان بی‌پاسخ مانده است. خانوادهٔ شهید کاظمی در سال‌های گذشته بارها خواستار تحقیقات شفاف و مستقل دربارهٔ این حادثه شده‌اند.
سید علی کاظمی، نمایندهٔ پیشین پارلمان افغانستان و برادر شهید سید مصطفی کاظمی، در گفت‌وگو با ایراف، ضمن تشریح فعالیت‌های سیاسی و اقتصادی برادرش، به تلاش‌های خانواده برای پیگیری پروندهٔ ترور، عملکرد دولت حامد کرزی و ابهامات مربوط به نقش برخی چهره‌های سیاسی و اقتصادی در این حادثه پرداخت.
فعالیت‌های اقتصادی شهید کاظمی و شکل‌گیری مخالفت‌ها
سید علی کاظمی با اشاره به فعالیت‌های برادرش پس از پایان مسئولیت در وزارت تجارت افغانستان گفت: شهید کاظمی پس از ورود به پارلمان، تلاش‌های اقتصادی و سیاسی خود را با جدیت بیشتری دنبال کرد و با توجه به تجربیات دوران وزارت، به عضویت کمیسیون اقتصادی پارلمان درآمد.
وی افزود: اعضای کمیسیون اقتصادی با شناختی که از توانایی‌ها و برنامه‌های شهید کاظمی داشتند، او را به ریاست این کمیسیون انتخاب کردند. او نیز در این جایگاه، علاوه بر پیگیری برنامه‌های باقی‌مانده از دوران وزارت تجارت، طرح‌های تازه‌ای برای بهبود وضعیت اقتصادی افغانستان ارائه کرد.
این نمایندهٔ پیشین پارلمان افغانستان ادامه داد: فعالیت‌های شهید کاظمی موجب دلگرمی فعالان اقتصادی سالم و افرادی شده بود که برای توسعهٔ اقتصادی کشور تلاش می‌کردند. او حتی افرادی را که تجربهٔ کافی در تجارت نداشتند، تشویق می‌کرد تا وارد فعالیت‌های اقتصادی شوند و از این طریق به بهبود معیشت خود و جامعه کمک کنند.
کاظمی با بیان اینکه این اقدامات با منافع برخی گروه‌های اقتصادی در تضاد قرار گرفته بود، اظهار داشت: «فعالیت‌های اقتصادی شهید کاظمی باعث ایجاد حساسیت در میان دلالان اقتصادی، شبکه‌های مرتبط با منافع خارجی و مافیای مواد نفتی شده بود و این گروه‌ها او را مانعی در برابر منافع خود می‌دیدند.»
وی تأکید کرد که مخالفت‌ها با فعالیت‌های اقتصادی برادرش از دوران وزارت تجارت آغاز شده و پس از انتخاب او به ریاست کمیسیون اقتصادی پارلمان شدت گرفته بود.
انتقاد از عملکرد دولت کرزی در پیگیری پروندهٔ ترور
سید علی کاظمی در بخش دیگری از این گفت‌وگو به تلاش‌های خانواده برای روشن شدن ابعاد حادثهٔ بغلان اشاره کرد و گفت: پس از ترور شهید کاظمی، خانواده، دوستان و همکاران او تلاش‌های گسترده‌ای انجام دادند تا عوامل این حادثه شناسایی شوند.
وی افزود: در آن زمان، چند کمیسیون برای بررسی حادثه تشکیل شد که از جملهٔ آن‌ها کمیسیونی از سوی پارلمان افغانستان، کمیسیونی با مشارکت خانوادهٔ شهید کاظمی و افراد مستقل و همچنین کمیسیونی از سوی حکومت وقت بود.
کاظمی با انتقاد از عملکرد کمیسیون دولتی اظهار داشت: «متأسفانه کمیسیونی که از جانب حکومت تشکیل شده بود، در انجام مسئولیت‌های خود کوتاهی کرد و به‌تدریج مانع پیشرفت تحقیقات دو کمیسیون دیگر شد.»
او مدعی شد که دولت وقت افغانستان اطلاعاتی دربارهٔ ابعاد حادثه در اختیار داشت، اما اقدامات لازم برای روشن شدن حقیقت را انجام نداد.
این نمایندهٔ پیشین پارلمان افغانستان تأکید کرد: با وجود پیگیری‌های مکرر خانواده و دیدار با مقام‌های وقت افغانستان، پروندهٔ ترور شهید کاظمی همچنان با ابهامات جدی روبه‌رو است و حقیقت کامل این حادثه برای مردم روشن نشده است.
روایت دیدار با امرالله صالح؛ ادعای فرار عاملان ترور به پاکستان
برادر شهید کاظمی با اشاره به یکی از دیدارهای خود با امرالله صالح، رئیس وقت امنیت ملی افغانستان، گفت: پس از وقوع حادثه، همراه با تعدادی از اعضای خانواده با صالح دیدار کردیم تا دربارهٔ روند شناسایی عاملان ترور اطلاعاتی به دست آوریم.
وی در تشریح این دیدار اظهار داشت: «امرالله صالح در حضور ما با حامد کرزی تماس تلفنی برقرار کرد و به او اطلاع داد که سید علی کاظمی، برادر شهید کاظمی، برای پیگیری پرونده مراجعه کرده است.»
کاظمی افزود: پس از پایان تماس، صالح به ما گفت که عاملان ترور شهید کاظمی به منطقهٔ میرانشاه پاکستان فرار کرده‌اند و نیروهای امنیتی افغانستان امکان دسترسی به آنان را ندارند.
وی با بیان اینکه محتوای گفت‌وگوی تلفنی صالح و کرزی برای خانواده روشن نشد، گفت این موضوع یکی از پرسش‌هایی است که همچنان دربارهٔ نحوهٔ رسیدگی به پرونده وجود دارد.
طرح ابهاماتی دربارهٔ نقش خلیلزاد و محمود کرزی در حادثهٔ بغلان
سید علی کاظمی در ادامه با اشاره به برخی منافع اقتصادی در افغانستان، از نقش احتمالی شماری از چهره‌های سیاسی و اقتصادی در حوادث منتهی به ترور برادرش سخن گفت.
وی با اشاره به فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با مواد نفتی و پروژه‌های اقتصادی افغانستان، نام زلمی خلیلزاد و محمود کرزی را مطرح کرد و خواستار بررسی ارتباط احتمالی این فعالیت‌ها با حادثهٔ بغلان شد.
کاظمی مدعی شد که محمود کرزی در برخی پروژه‌های اقتصادی مرتبط با منطقهٔ بغلان دارای منافع و سهام بوده و این موضوع از جمله مسائلی است که به اعتقاد او باید در بررسی ابعاد حادثه مورد توجه قرار گیرد.
او همچنین دربارهٔ زلمی خلیلزاد تأکید کرد که فعالیت‌های اقتصادی افراد مرتبط با وی در حوزهٔ مواد نفتی و منافع اقتصادی افغانستان، ضرورت بررسی نقش احتمالی او را در این پرونده مطرح می‌کند.
آرمان شهید کاظمی؛ خدمت به مردم و بازسازی افغانستان
سید علی کاظمی در بخش دیگری از مصاحبه، با اشاره به آرمان‌ها و فعالیت‌های برادرش در دوران جهاد و مقاومت افغانستان گفت: شهید کاظمی از اوایل دههٔ ۱۳۶۰ فعالیت‌های سیاسی، فرهنگی و جهادی خود را آغاز کرد و از همان دوران به آیندهٔ افغانستان پس از جنگ توجه ویژه‌ای داشت.
وی افزود: شهید کاظمی معتقد بود که دوران جهاد و مقاومت سرانجام پایان خواهد یافت و پس از آن باید با تغییر رویکرد از مبارزهٔ نظامی به دولت‌سازی و بازسازی کشور، زمینهٔ خدمت به مردم افغانستان فراهم شود.
او با اشاره به خاطرات خود از دوران جوانی اظهار داشت: شهید کاظمی حتی در دوران جهاد نیز کلاس‌های فرهنگی و سیاسی برگزار می‌کرد و تلاش داشت نیروهای جوان را برای مسئولیت‌های اجتماعی و سیاسی آینده آماده کند.
کاظمی همچنین با یادآوری کشته شدن برادر دیگرشان، سید مهدی کاظمی، در سال ۱۳۵۸ گفت: پس از شهادت سید مهدی، شهید مصطفی کاظمی بر ادامهٔ راه و آرمان برادرش تأکید داشت و خدمت به مردم افغانستان را یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های خود می‌دانست.
وی تأکید کرد: «آرمان و آرزوی اصلی شهید کاظمی، خدمت به مردم ستمدیدهٔ افغانستان، تحقق عدالت و ادامهٔ راه شهدا بود.»
تلاش برای جلوگیری از جنگ داخلی پس از پیروزی مجاهدین
این نمایندهٔ پیشین پارلمان افغانستان با اشاره به تحولات سال ۱۳۷۱ و پیروزی مجاهدین گفت: شهید کاظمی از جمله شخصیت‌هایی بود که معتقد بود پس از پایان جنگ، رهبران جهادی باید اختلافات خود را کنار بگذارند و برای تشکیل دولت و بازسازی افغانستان همکاری کنند.
وی افزود: در آن دوران، شهید کاظمی با تشکیل هیئت‌های صلح تلاش کرد میان رهبران احزاب جهادی گفت‌وگو برقرار کند و از آغاز درگیری‌های داخلی جلوگیری شود.
کاظمی با بیان اینکه خود شاهد بخشی از این تلاش‌ها بوده است، اظهار داشت: «شهید کاظمی شخصاً به مناطق مختلف کابل می‌رفت و با رهبران جهادی دیدار می‌کرد. او از آنان می‌خواست که اجازه ندهند پیروزی مجاهدین پس از سال‌ها مبارزه، در کام مردم افغانستان تلخ شود.»
وی ادامه داد: متأسفانه اختلافات داخلی و مداخلات خارجی مانع تحقق این هدف شد و افغانستان وارد دوره‌ای از جنگ‌های داخلی شد.
به گفتهٔ او، شهید کاظمی همواره بر ضرورت حفظ وحدت ملی، تشکیل حکومت فراگیر و استفاده از فرصت‌های سیاسی برای توسعهٔ افغانستان تأکید داشت.
نقش شهید کاظمی در روند بن و حمایت از تشکیل دولت موقت
سید علی کاظمی همچنین به نقش برادرش در تحولات سیاسی پس از سقوط حکومت نخست طالبان اشاره کرد و گفت: شهید کاظمی در روند سیاسی منتهی به کنفرانس بن و تشکیل دولت موقت افغانستان تلاش‌های قابل توجهی انجام داد.
وی افزود: یکی از دغدغه‌های اصلی شهید کاظمی این بود که با توجه به تنوع قومی افغانستان، شخصیتی در رأس حکومت قرار گیرد که برای گروه‌های مختلف قومی قابل پذیرش باشد و زمینهٔ اختلافات تازه را فراهم نکند.
کاظمی اظهار داشت: بر همین اساس، شهید کاظمی از مطرح شدن حامد کرزی برای ریاست دولت موقت حمایت کرد و امیدوار بود این انتخاب بتواند به ثبات سیاسی و تقویت وحدت ملی افغانستان کمک کند.
وی در عین حال با انتقاد از عملکرد بعدی دولت کرزی گفت که به باور او، بسیاری از انتظاراتی که در آغاز شکل‌گیری نظام جدید وجود داشت، تحقق نیافت.
درخواست برای روشن شدن حقیقت پس از ۱۹ سال
سید علی کاظمی در پایان این گفت‌وگو با تأکید بر ضرورت پیگیری پروندهٔ ترور شهید مصطفی کاظمی گفت: خانوادهٔ قربانیان همچنان خواستار روشن شدن حقیقت حادثهٔ بغلان هستند و امیدوارند شرایطی فراهم شود که تمامی ابعاد این پرونده مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: «امیدواریم شرایطی در افغانستان به وجود بیاید که این گره‌های کور باز شود و ابهاماتی که دربارهٔ این حادثه وجود دارد، برای مردم افغانستان و جهان روشن شود.»
او تأکید کرد که گذشت زمان نباید موجب فراموشی این حادثه و مطالبات خانوادهٔ قربانیان برای شناسایی عوامل و آمران آن شود.
در ۱۵ عقرب/آبان ۱۳۸۶، برابر با ۶ نوامبر ۲۰۰۷، انفجاری در جریان بازدید هیئتی از نمایندگان پارلمان افغانستان از یک کارخانهٔ قند در ولایت بغلان رخ داد. در این حادثه سید مصطفی کاظمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نمایندگان و وزیر پیشین تجارت افغانستان، به همراه پنج نمایندهٔ دیگر و شمار زیادی از شهروندان، از جمله دانش‌آموزان، جان باختند.
این رویداد یکی از مرگبارترین حملات علیه نمایندگان پارلمان افغانستان در آن دوره بود. در سال‌های پس از حادثه، روایت‌ها و ابهامات مختلفی دربارهٔ عاملان، انگیزه‌ها و نحوهٔ وقوع انفجار مطرح شد و خانوادهٔ قربانیان خواستار رسیدگی به پرونده شدند.
با گذشت ۱۹ سال، پرسش دربارهٔ مسئولیت عاملان و آمران این حادثه همچنان از موضوعات مورد تأکید خانوادهٔ شهید کاظمی است.
