به گزارش ایراف، به نقل از رسانه‌های آمریکایی، ۶۶ عضو کنگره این کشور در نامه‌ای خطاب به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و مارک‌وین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، از دولت ترامپ خواسته‌اند برنامه اخراج گروهی از شهروندان افغان و انتقال آن‌ها به افغانستان از مسیر پاکستان را متوقف کند.
این نامه روز دوشنبه، ۱۱ آبان، به ابتکار اسکات پیترز، عضو مجلس نمایندگان آمریکا، تهیه و برای مقام‌های ارشد دولت این کشور ارسال شده است.
امضاکنندگان نامه با اشاره به گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند که دست‌کم ۱۵۰ شهروند افغان در فهرست افراد مشمول اخراج قرار دارند و ممکن است در روزهای آینده از مراکز نگهداری مهاجران در ایالت لوئیزیانا به پاکستان منتقل شوند.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مقصد اولیه پرواز اخراج این افراد پاکستان خواهد بود و قرار است شماری از آن‌ها پس از ورود به این کشور، از طریق زمینی به افغانستان بازگردانده شوند.
اسناد ارائه‌شده در پرونده‌های قضایی آمریکا نیز به برنامه انتقال برخی از اتباع افغان از طریق پاکستان به افغانستان اشاره دارد.
نمایندگان کنگره در نامه خود با استناد به گزارش روزنامه نیویورک‌تایمز هشدار داده‌اند که در میان افراد در معرض اخراج، اعضای خانواده شهروندان افغان حضور دارند که طی سال‌های اشغال افغانستان با نیروهای نظامی آمریکا همکاری کرده بودند.
در بخشی از این نامه آمده است: «افرادی را که در کنار نیروهای ما ایستادند، چه به‌صورت مستقیم و چه از طریق پاکستان، به طالبان نسپارید.»
امضاکنندگان همچنین تأکید کرده‌اند که بازگرداندن این افراد به افغانستان یا انتقال آن‌ها به کشورهای ثالث، از جمله ایران، بدون توجه به شرایط امنیتی و وضعیت فردی آنان، می‌تواند زمینه‌ساز نقض حقوق انسانی و قرار گرفتن آن‌ها در معرض بازداشت، شکنجه، آزار و اذیت و حتی مرگ شود.
نگرانی از سرنوشت همکاران افغان ارتش آمریکا
یکی از محورهای اصلی اعتراض نمایندگان کنگره، وضعیت افرادی است که در جریان دو دهه حضور نظامی آمریکا در افغانستان با ارتش این کشور و نیروهای ائتلاف همکاری داشته‌اند.
این افراد و خانواده‌هایشان پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، در موارد متعددی از بیم برخوردهای انتقام‌جویانه مجبور به ترک محل زندگی یا پنهان کردن هویت خود شده‌اند.
نمایندگان آمریکایی در نامه خود یادآور شده‌اند که واشنگتن در سال‌های حضور نظامی در افغانستان، از هزاران شهروند این کشور برای همکاری در بخش‌های نظامی، اطلاعاتی و پشتیبانی استفاده کرد و به بسیاری از آنان وعده حمایت و فراهم کردن امکان انتقال به آمریکا را داد.
با این حال، تغییر سیاست‌های مهاجرتی دولت آمریکا و محدود شدن برنامه‌های پذیرش پناهجویان افغان، وضعیت بخشی از این افراد را با ابهام مواجه کرده است.
گزارش‌های رسانه‌ای حاکی است که شماری از افغان‌هایی که سال‌ها در انتظار تعیین تکلیف پرونده مهاجرتی خود بوده‌اند، اکنون در بازداشتگاه‌های اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) نگهداری می‌شوند و با خطر اخراج روبه‌رو هستند.
انتقال از مسیر پاکستان؛ ابهام درباره مقصد نهایی
بر اساس اسناد قضایی منتشرشده، اداره مهاجرت آمریکا برای انتقال گروهی از اتباع افغان، پروازی از ایالت لوئیزیانا به مقصد پاکستان در نظر گرفته است. در ادامه این روند، احتمال انتقال زمینی افراد به افغانستان نیز مطرح شده است.
یک مقام ارشد اداره مهاجرت آمریکا در اسناد ارائه‌شده به دادگاه تأیید کرده است که مقصد پرواز برنامه‌ریزی‌شده پاکستان است و انتقال افراد به افغانستان پس از ورود به این کشور انجام خواهد شد.
در همین حال، مقام‌های وزارت امنیت داخلی آمریکا از ارائه جزئیات بیشتر درباره عملیات احتمالی اخراج خودداری کرده و اعلام کرده‌اند که این نهاد درباره برنامه‌های آتی انتقال مهاجران به دلایل امنیتی اظهارنظر نمی‌کند.
از سوی دیگر، مشخص نیست که آیا برای انتقال این افراد به پاکستان و سپس افغانستان تضمین‌های مشخصی درباره امنیت و نحوه برخورد با آنان دریافت شده است یا خیر.
گروه‌های مدافع حقوق مهاجران نیز با انتقاد از این برنامه اعلام کرده‌اند که انتقال اجباری اتباع افغان به کشوری ثالث، در شرایطی که احتمال بازگرداندن آنان به افغانستان وجود دارد، می‌تواند آنان را در معرض خطرهای جدی قرار دهد.
نگرانی‌ها از پیامدهای انسانی سیاست مهاجرتی واشنگتن
برنامه اخراج شهروندان افغان در شرایطی مطرح شده است که دولت دونالد ترامپ پس از آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری خود، محدودیت‌های گسترده‌تری را در حوزه پذیرش مهاجران و پناهجویان اعمال کرده است.
تعلیق بخشی از برنامه‌های اسکان مجدد افغان‌ها که در دولت پیشین آمریکا دنبال می‌شد، موجب شده است شمار زیادی از شهروندان افغانستان که به دلیل همکاری با نیروهای آمریکایی یا نگرانی‌های امنیتی کشورشان را ترک کرده بودند، همچنان در کشورهای مختلف بلاتکلیف باقی بمانند.
در همین ارتباط، بیش از هزار شهروند افغان که با نیروهای آمریکایی همکاری داشته‌اند یا از اعضای خانواده نظامیان این کشور هستند، در اردوگاهی در قطر به سر می‌برند.
دولت آمریکا پیش‌تر با تمدید فعالیت این اردوگاه، از تعطیلی آن جلوگیری کرده بود.
در کنار اعتراض نمایندگان کنگره، موضوع انتقال اتباع افغان به پاکستان با واکنش مقام‌های حکومت طالبان نیز مواجه شده است.
وزارت امور خارجه حکومت طالبان در واکنش به گزارش‌های منتشرشده درباره این برنامه، نسبت به انتقال شهروندان افغانستان به پاکستان ابراز نگرانی کرده و خواستار رعایت حقوق و کرامت انسانی آنان شده است.
مقام‌های طالبان همچنین بر ضرورت هماهنگی در زمینه انتقال اتباع افغان تأکید کرده‌اند.
در مجموع، درخواست اخیر نمایندگان کنگره برای توقف اخراج پناهجویان افغان، بار دیگر مسئله مسئولیت دولت آمریکا در قبال افرادی را مطرح کرده است که طی سال‌های حضور نظامی این کشور در افغانستان با نیروهای آمریکایی همکاری داشته‌اند.
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که واشنگتن پس از دو دهه حضور نظامی در افغانستان و خروج نیروهایش از این کشور در سال ۲۰۲۱، همچنان با پیامدهای انسانی و سیاسی مداخلات خود در افغانستان مواجه است؛ پیامدهایی که اکنون بخشی از آن در قالب بحران پناهجویان افغان و بلاتکلیفی همکاران پیشین نیروهای آمریکایی نمایان شده است.
