به گزارش ایراف، مراسمهای گرامی‌داشت «روز ملی زبان ازبکی» امسال علاوه بر افغانستان، در نقاط مختلف جهان از سوی ازبکتباران افغانستان برگزار شد. مراسم‌هایی با رنگ و بوی فرهنگ و هنر که برگزارکنندگان تلاش کردند، بخشی از میراث فرهنگی ازبکتباران را به نمایش بگذارند.
با توجه به گزارش‌های منتشرشده از سوی فعالان ازبک‌تبار، مراسمهای امسال، نسبت به سالهای گذشته پرشورتر با هماهنگی بیشتر و گسترده‌تری انجام شده است. از کابل و میمنه در داخل افغانستان تا لندن در بریتانیا و ایالت پنسیلوانیای امریکا، مراسم‌هایی از سوی گویشوران زبان ازبکی با محوریت ادبیات، موسیقی و سنت‌های فرهنگی ازبک‌ها برگزار شده است.
پنسیلوانیا؛ پاسداشت زبان و میراث فرهنگی ازبک‌های افغانستان
یکی از مراسمهای نسبتا بزرگ امسال در شهر فیلادلفیا، ایالت پنسیلوانیای آمریکا و به همت انجمن تیمور برگزار شد و با استقبال گسترده از سوی جامعه مهاجر، فرهنگیان، هنرمندان و اساتید دانشگاه روبرو شد.
این برنامه با سخنرانی، شعرخوانی، اجرای موسیقی و برنامه‌های ویژه کودکان همراه بود و در کنار آن، نمایشگاهی از غذاها و لباس‌های سنتی ازبکی نیز برگزار شد.
نظیف شهرانی، استاد دانشگاه ایندیانا، درباره پیشینه تاریخی و جایگاه اقوام ترک‌زبان افغانستان، به‌ویژه ازبک‌ها و ترکمن‌ها، و نقش زبان در حفظ هویت تاریخی و فرهنگی سخن گفت. وی بر اهمیت شناخت ریشه‌های تاریخی و انتقال میراث زبانی و فرهنگی به نسل‌های کنونی و آینده تأکید کرد.
از سوی دیگر، فرهاد دریا، آوازخوان نامدار افغانستان، نیز در این محفل حضور یافت و علاوه بر اجرای موسیقی به ایراد سخنرانی پرداخت. خیرمحمد چاووش و سیدکبیر کمال نیز از دیگر هنرمندانی بودند که با اجرای موسیقی در این برنامه سهم گرفتند.
لندن؛ گردهمایی فرهنگی ازبک‌های بریتانیا
در لندن، پایتخت بریتانیا نیز محفل فرهنگی و ادبی روز ملی زبان ازبکی با حضور بیش از ۲۰۰ تن از فعالان فرهنگی، نویسندگان، شخصیت‌های اجتماعی و خانواده‌های مهاجرین برگزار شد.
این برنامه به ابتکار انجمن ترک‌های افغانستان در بریتانیا، انجمن بابر، انجمن نوایی و اتحادیه انجمن‌های مدنی برگزار شده بود.
برگزارکنندگان، تقویت همبستگی میان ازبک‌ها، پاسداری از زبان مادری و میراث فرهنگی و انتقال ارزش‌های فرهنگی به نسل‌های آینده را از اهداف این گردهمایی عنوان کردند.
برگزاری این محفل در لندن، در کنار برنامه مشابه در امریکا، نشان می‌دهد که بزرگداشت روز ملی زبان ازبکی به مرزهای جغرافیایی افغانستان محدود نمانده و بخشی از فعالیت‌های فرهنگی جوامع مهاجر این کشور در خارج از افغانستان است.
میمنه؛ تأکید بر جایگاه زبان ازبکی در افغانستان
در داخل افغانستان نیز شهر میمنه، مرکز ولایت فاریاب، شاهد برگزاری برنامه‌های فرهنگی و ادبی به مناسبت ۲۹ میزان بود. در این شهر به دلیل حضور ازبک‌ها، مراسمهای گوناگون در مراکز مختلف برگزار و بر جایگاه زبان ازبکی در افغانستان تاکید شد.
در این محفل‌ها، مسئولان محلی، فرهنگیان، شاعران، جوانان و دانش‌آموزان حضور یافتند و سخنرانان درباره جایگاه تاریخی و فرهنگی زبان ازبکی و نقش آن در حفظ هویت فرهنگی جامعه سخن گفتند.
زبان مادری؛ پیوندی میان جامعه مهاجر و وطن
برگزاری مراسم روز ملی زبان ازبکی در شهرهای مختلف افغانستان و خارج از این کشور، علاوه بر بزرگداشت یک مناسبت فرهنگی، فرصتی برای معرفی زبان و ادبیات ازبکی و بازنمایی سنت‌ها و هنرهای مرتبط با آن فراهم کرده است.
برای جوامع مهاجر، حفظ زبان مادری در محیطی با زبان و فرهنگ متفاوت، می‌تواند به عاملی برای تداوم ارتباط میان نسل‌ها و تقویت احساس تعلق فرهنگی تبدیل شود. برگزاری چنین برنامه‌هایی همچنین زمینه‌ای برای معرفی فرهنگ ازبک‌های افغانستان به دیگر جوامع و تقویت شناخت متقابل فراهم می‌کند.
زبان ازبکی، در کنار دیگر زبان‌های رایج افغانستان، بخشی از غنای فرهنگی این سرزمین است و حفظ آن به معنای حفظ بخشی از تاریخ و تجربه زیسته مردم افغانستان خواهد بود؛ میراثی که تداوم آن، به اراده جمعی برای آموزش، استفاده روزمره و انتقال آن به نسل‌های آینده وابسته است.
مجموع مراسمهای برگزارشده به مناسبت ۲۹ میزان، از میمنه و دیگر شهرهای افغانستان تا لندن و فیلادلفیا، بیانگر گستره جغرافیایی توجه به زبان ازبکی و تلاش بخشی از جامعه افغانستان برای زنده نگه‌داشتن میراث زبانی و فرهنگی خود است؛ تلاشی که استمرار آن، به‌ویژه از مسیر آموزش زبان مادری به کودکان و فراهم کردن فرصت استفاده از آن در زندگی روزمره، می‌تواند در حفظ این میراث برای نسل‌های آینده نقش داشته باشد.
