به گزارش ایراف، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در سخنرانی خود در پنجاه‌ودومین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی که روزهای ۲۵ و ۲۶ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۱۷ و ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، در بغداد برگزار شد، با قدردانی از میزبانی عراق، بر ضرورت تقویت وحدت جهان اسلام، رعایت اصول حقوق بین‌الملل و دفاع از منافع مشترک کشورهای اسلامی تأکید کرد.
عراقچی در این سخنرانی، مواضع ایران درباره جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی، امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، روند مذاکرات، مسئله فلسطین و بحران یمن را تشریح کرد و گفت ایران همچنان آماده گفت‌وگو بر پایه احترام متقابل و تضمین‌های معتبر است، اما فشار و تهدید را نمی‌پذیرد.
تأکید عراقچی بر وحدت جهان اسلام و اصول حقوق بین‌الملل
وزیر امور خارجه ایران در آغاز سخنان خود از دولت و مردم عراق به‌دلیل میزبانی نشست سازمان همکاری اسلامی و مهمان‌نوازی آنان قدردانی کرد. وی همچنین انتصاب اسماعیل ولد شیخ احمد به‌عنوان دبیرکل جدید سازمان را تبریک گفت و برای او آرزوی موفقیت کرد.
عراقچی از جمهوری ترکیه به‌دلیل تلاش‌های این کشور در دوران ریاست بر شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی و از دبیرکل و دبیرخانه سازمان برای برنامه‌ریزی و تدارک نشست نیز تشکر کرد.
وی با اشاره به جایگاه تاریخی عراق به‌عنوان محل تلاقی تمدن‌ها، گفت وحدت و گفت‌وگو در جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد. به گفته عراقچی، سازمان همکاری اسلامی با هدف ایجاد صدای مشترک برای امت اسلامی، تقویت همبستگی و همکاری و دفاع از منافع مشترک تأسیس شده است.
وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد که باز نگه داشتن مسیر گفت‌وگو نشانه ضعف نیست، بلکه مسئولیتی مشترک است. وی اصول منشور سازمان همکاری اسلامی، از جمله برابری حاکمیتی، تمامیت ارضی، عدم مداخله در امور داخلی کشورها، حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات و پرهیز از تهدید یا توسل به زور را مورد تأکید قرار داد.
عراقچی گفت این اصول به کشور یا گروه خاصی تعلق ندارند و از همه کشورها حفاظت می‌کنند، اما اجرای گزینشی آن‌ها موجب از دست رفتن اعتبارشان خواهد شد.
عراقچی: ایران به دیپلماسی پایبند بوده است
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران با اشاره به تحولات دو سال گذشته گفت تهران به پیگیری دیپلماسی ادامه داده، اما آمریکا مسیر تجاوز، تهدید، ترور و جنگ اقتصادی را در پیش گرفته است؛ مسیری که مغایر با حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد است.
وی افزود در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، حدود پنج هزار نفر، از جمله صدها زن و کودک، به شهادت رسیده‌اند. عراقچی همچنین آمریکا و رژیم صهیونیستی را به ترور رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران و شماری از مقام‌های ارشد سیاسی و نظامی متهم کرد.
وزیر امور خارجه ایران، شهادت بیش از ۱۶۰ دانش‌آموز و معلم در میناب، حمله با بمب‌های خوشه‌ای به ورزشگاه لامرد، بمباران آب‌شیرین‌کن در قشم و حمله به مراسم عروسی در کوهستک سیریک را از نمونه‌های جنایات جنگی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران برشمرد.
عراقچی گفت آمریکا و رژیم صهیونیستی نمی‌توانند با وارونه جلوه دادن حقیقت و جابه‌جا کردن جای قربانی و متجاوز، این اقدامات را پنهان کنند. وی از کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی که در روزهای دشوار با مردم ایران ابراز همبستگی کردند، قدردانی کرد و از این سازمان خواست در برابر حمله به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران، به‌عنوان یکی از اعضای مؤسس سازمان، موضعی قاطع اتخاذ کند.
وی تأکید کرد ایران از مردم، حاکمیت و منافع مشروع خود دفاع کرده و این کار را با هر وسیله‌ای ادامه خواهد داد.
عراقچی گفت ایران هرگز به همسایگان خود حمله نکرده، اما به پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکا حمله کرده و آن‌ها را منهدم ساخته است؛ تأسیساتی که در کشورهای همسایه ایران قرار دارند.
وزیر امور خارجه ایران در عین حال تأکید کرد که میان دفاع از حقوق ایران و پیگیری صلح تناقضی وجود ندارد. وی گفت ایران هزینه جنگ را می‌داند و به همین دلیل برای صلح ارزش قائل است.
عراقچی افزود ایران خواستار رفتار ویژه نیست، بلکه خواهان اعمال برابر حقوق و مسئولیت‌ها برای همه کشورهاست. وی همچنین تأکید کرد که مسئله از طریق میدان نبرد حل نخواهد شد و نمی‌توان با تهدید به نابودی، صلح ایجاد کرد.
تنگه هرمز؛ اختلاف بر سر امنیت کشتیرانی و مذاکرات
عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت تنگه هرمز برای انرژی و تجارت کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی، گفت ایران به ناوبری ایمن و امن در این آبراه پایبند است.
وی افزود تنگه هرمز تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ کاملاً باز و امن بوده و ناامنی و اختلال در دریانوردی پس از آن، نتیجه مستقیم اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است.
وزیر امور خارجه ایران گفت امنیت کشتیرانی را نمی‌توان با تکرار اشتباهات و اقدامات گذشته بازگرداند و نمی‌توان کشوری را بمباران کرد، آن را به نابودی تهدید کرد و تحت محاصره قرار داد و هم‌زمان انتظار داشت وضعیت ناوبری به حالت عادی بازگردد.
عراقچی در ادامه گفت روند دیپلماسی در مقطعی در حال نتیجه دادن بود. به گفته وی، با تلاش‌های پاکستان و حمایت قطر، که هر دو عضو سازمان همکاری اسلامی هستند، ایران و آمریکا در ۱۷ ژوئن تفاهم‌نامه اسلام‌آباد را امضا کردند.
وی با اشاره به بند پنجم این تفاهم‌نامه گفت ایران متعهد شده بود ترتیبات لازم را برای تسهیل تردد ایمن کشتی‌ها فراهم کند و بلافاصله گفت‌وگوهای فنی با سلطنت عمان را برای اجرای این تعهد آغاز کرد.
عراقچی افزود ظرف دو هفته، تردد دریایی به حدود ۶۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگشت، اما اقدامات یک‌جانبه و تجاوزات نظامی آمریکا مانع اجرای تفاهم‌نامه شد و سازوکارهای پیش‌بینی‌شده برای حل‌وفصل اختلافات نیز نادیده گرفته شد.
وی گفت ایران در دو سال گذشته با حسن نیت مذاکره کرده، اما هر بار با حمله نظامی مواجه شده است. به گفته عراقچی، این روند بی‌اعتمادی عمیقی درباره ازسرگیری مذاکرات، بدون دریافت تضمین‌های معتبر برای جلوگیری از تکرار حملات، ایجاد کرده است.
با این حال، وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد تهران همچنان مسیر گفت‌وگو را باز نگه داشته است. وی گفت ایران از طریق قطر، برنامه‌ای مشخص برای یک دوره هفت‌روزه منتقل کرده و اعلام کرده است که در صورت فراهم شدن شرایط لازم، تنگه هرمز می‌تواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز به وضعیت عادی بازگردد؛ عراقچی در پایان این بخش گفت انتخاب اکنون با آمریکا است.
فلسطین و غزه؛ درخواست ایران برای اقدام مشترک کشورهای اسلامی
وزیر امور خارجه ایران در ادامه سخنرانی خود، مسئله فلسطین را موضوع اصلی جهان اسلام دانست و تأکید کرد نمی‌توان از صلح سخن گفت، اما مسئله فلسطین را نادیده گرفت.
عراقچی گفت فلسطین همچنان زخمی بر وجدان جامعه جهانی است و غزه به نمادی از ناکامی سازوکارهای بین‌المللی در جلوگیری از نسل‌کشی تبدیل شده است. وی افزود ده‌ها قطعنامه نتوانسته‌اند به اشغال و خشونت پایان دهند.
وی با اشاره به رنج مستمر مردم فلسطین، کشتار غیرنظامیان از سوی رژیم صهیونیستی و تهدیدها علیه قدس شریف و اماکن مقدس آن، این وضعیت را موجب نگرانی دانست.
عراقچی تأکید کرد ایران در کنار مردم فلسطین ایستاده است و از سازمان همکاری اسلامی و همه اعضای آن خواست اقدامات لازم را برای پایان دادن به کشتار و محاصره انجام دهند و حمایت از حقوق مشروع مردم فلسطین را به اولویتی مشترک تبدیل کنند.
به گفته وزیر امور خارجه ایران، این اولویت باید با اقدامات عملی و هماهنگ پشتیبانی شود.
وی همچنین از پیشنهاد هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، برای اختصاص روزی به‌عنوان «روز یادبود نسل‌کشی غزه» حمایت کرد.
بحران یمن؛ تأکید بر راه‌حل سیاسی و پایان محاصره
عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت یمن پرداخت و گفت مردم این کشور نزدیک به یک دهه جنگ ویرانگر، محاصره طولانی‌مدت و غیرقانونی و خسارات گسترده به زیرساخت‌های حیاتی را تحمل کرده‌اند.
وی نقش آمریکا و متحدانش در تحمیل رنج بر مردم یمن را انکارناپذیر خواند و گفت فاجعه انسانی ناشی از این وضعیت از شدیدترین بحران‌های انسانی امروز است. عراقچی همچنین از ادامه نقض‌های جدی حقوق بشردوستانه بین‌المللی بدون مجازات انتقاد کرد.
وزیر امور خارجه ایران با تأکید بر موضع تهران درباره یمن گفت ایران از حاکمیت، استقلال، وحدت و تمامیت ارضی یمن و نیز عربستان سعودی حمایت می‌کند.
وی راه‌حل پایدار بحران یمن را در یک فرایند سیاسی فراگیر و جامع دانست و تأکید کرد صلح پایدار از طریق تشدید نظامی، اجبار، ارعاب یا کنار گذاشتن طرف‌های ذی‌ربط یمنی به دست نخواهد آمد.
عراقچی گفت بحران‌های منطقه راه‌حل نظامی ندارند و اصرار بر رویکرد نظامی، بدون توجه به راه‌حل سیاسی، تنها وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند.
وی با ابراز نگرانی عمیق از تحولات عربستان اعلام کرد ایران آماده است برای تسهیل گفت‌وگو میان طرف‌ها، بر اساس نقشه راه صلحی که پیش‌تر بر سر آن توافق شده است، هرگونه کمک لازم را ارائه کند.
وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد مردم یمن حق دارند با کرامت و به دور از فشار، تحریم و محاصره زندگی کنند.
امنیت منطقه‌ای؛ تأکید تهران بر همکاری کشورهای منطقه
عراقچی در ادامه سخنان خود گفت هیچ دولتی نمی‌تواند امنیت پایدار خود را به بهای ناامنی دیگران ایجاد کند. وی تأکید کرد مشکلات منطقه باید از سوی کشورهای منطقه و در داخل همین منطقه حل‌وفصل شوند، پیش از آنکه به بهانه‌ای برای جنگ قدرت‌های خارج از منطقه تبدیل شوند.
به گفته وزیر امور خارجه ایران، سرزمین، حریم هوایی و زیرساخت‌های کشورهای منطقه باید تنها در خدمت امنیت منطقه‌ای باشند و نباید به سکویی برای آغاز حمله علیه کشورهای همسایه تبدیل شوند.
عراقچی گفت این موضع با روحیه برادری و حسن همجواری مطرح می‌شود، زیرا مردم کشورهای منطقه در یک جغرافیا و آینده مشترک سهیم هستند.
وی با اشاره به انتخاب پیش روی کشورهای منطقه تأکید کرد که آن‌ها یا باید امنیت را به‌صورت مشترک ایجاد کنند یا ناامنی را به‌طور مشترک تحمل کنند. عراقچی اعلام کرد ایران آماده همکاری با کشورهای همسایه و دیگر کشورهای منطقه برای تحقق گزینه نخست است.
عراقچی: ایران زیر فشار از حقوق حاکمیتی خود نمی‌گذرد
وزیر امور خارجه ایران در بخش پایانی سخنان خود تأکید کرد تهران اجبار، تهدید و ارعاب را نمی‌پذیرد و تحت فشار از حقوق حاکمیتی خود دست نخواهد کشید.
وی در عین حال گفت ایران همچنان برای گفت‌وگو بر پایه احترام متقابل و تضمین‌های معتبر آمادگی دارد.
عراقچی در پایان بار دیگر از عراق به‌دلیل میزبانی نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی قدردانی کرد و برای این نشست در مسیر تقویت وحدت، صلح، امنیت و رفاه امت اسلامی آرزوی موفقیت کرد.
