به گزارش ایراف، هم‌زمان با روز جهانی محو فقر، آمارهای منتشرشده از سوی سازمان ملل نشان می‌دهد که نزدیک به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون نفر در جهان در فقر چندبعدی حاد زندگی می‌کنند؛ رقمی که در مقایسه با برآورد ۱.۱۵ میلیارد نفری گزارش سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. بر اساس این گزارش، شمار افراد در معرض خطر فقر نیز به حدود ۹۵۲ میلیون نفر می‌رسد.
افزایش فقر جهانی؛ کودکان در کانون محرومیت
گزارش شاخص فقر چندبعدی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که ۶۱۷ میلیون نفر از افراد گرفتار فقر حاد، معادل ۵۱.۵ درصد کل این جمعیت، کودکان زیر ۱۸ سال هستند. به این ترتیب، تقریباً از هر سه کودک در جهان یک نفر با محرومیت‌های چندبعدی مواجه است؛ در حالی که این نسبت در میان بزرگ‌سالان حدود یک نفر از هر هفت نفر برآورد می‌شود.
بر اساس داده‌های سازمان ملل، آفریقا بیشترین شمار کودکان گرفتار فقر چندبعدی را در خود جای داده است و حدود ۳۵۵ میلیون کودک در این منطقه با چنین شرایطی روبه‌رو هستند. پس از آن، آسیای جنوبی با ۱۸۱ میلیون کودک فقیر قرار دارد؛ منطقه‌ای که ۴۶.۱ درصد جمعیت فقیر آن را کودکان تشکیل می‌دهند.
افغانستان؛ محرومیت چندبعدی بیش از نیمی از جمعیت
بر اساس گزارش شاخص فقر چندبعدی سازمان ملل در سال ۲۰۲۶، حدود ۶۴.۹ درصد جمعیت افغانستان در فقر چندبعدی زندگی می‌کنند. این برآورد بر داده‌های ارزیابی‌شده در فاصله سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ استوار است و ابعاد مختلف محرومیت را فراتر از سطح درآمد خانوار بررسی می‌کند.
در این شاخص، میانگین شدت محرومیت افراد فقیر در افغانستان ۵۵.۵ درصد اعلام شده است؛ به این معنا که افراد مشمول این شاخص، به‌طور متوسط، در بیش از نیمی از شاخص‌های مورد بررسی با محرومیت مواجه‌اند.
همچنین، بر اساس داده‌های ارائه‌شده، ۳۹.۱ درصد جمعیت افغانستان در شرایط فقر شدید قرار دارند و ۱۹.۹ درصد دیگر در مرز فقر و در معرض آسیب‌پذیری شدید اقتصادی و اجتماعی هستند.
آموزش و سلامت؛ سهم اصلی در محرومیت خانوارها
ترکیب محرومیت‌ها در افغانستان نشان می‌دهد که آموزش با سهم ۴۲.۵ درصدی، بیشترین نقش را در شاخص فقر چندبعدی دارد. استانداردهای زندگی با ۳۳.۴ درصد در جایگاه بعدی قرار گرفته و سلامت نیز ۲۴.۱ درصد از محرومیت ثبت‌شده را به خود اختصاص داده است.
این ارقام نشان می‌دهد که فقر در افغانستان صرفاً به کمبود درآمد محدود نیست و دسترسی به آموزش، خدمات سلامت و امکانات اولیه زندگی نیز در وضعیت معیشتی خانوارها نقش تعیین‌کننده دارد.
در کنار این شاخص‌ها، داده‌های مربوط به فقر پولی نیز از گستردگی مشکلات اقتصادی حکایت دارد. بر اساس آمار خط فقر پولی ملی، حدود ۴۷.۱ درصد مردم افغانستان پایین‌تر از خط فقر زندگی می‌کنند؛ رقمی که ابعاد دیگری از فشار اقتصادی بر خانوارهای این کشور را نشان می‌دهد.
ناامنی غذایی؛ چالش پیش‌روی میلیون‌ها شهروند
فقر گسترده در افغانستان با ناامنی غذایی و مشکلات تغذیه‌ای نیز همراه است. بر اساس آمارهای مورد استناد سازمان ملل، نزدیک به ۴۰ درصد جمعیت افغانستان در زمستان پیش‌رو با ناامنی حاد غذایی مواجه خواهند شد.
همچنین پیش‌بینی شده است که بیش از چهار میلیون کودک در افغانستان به دلیل سوءتغذیه به درمان نیاز داشته باشند. این وضعیت، فشار بر خانواده‌های آسیب‌پذیر و نیاز به دسترسی مستمر به خدمات درمانی و حمایت‌های غذایی را برجسته می‌کند.
مجموع این داده‌ها نشان می‌دهد که فقر در افغانستان ابعادی فراتر از درآمد دارد و هم‌زمان آموزش، سلامت، سطح زندگی و امنیت غذایی را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، از آنجا که برآورد فقر چندبعدی بر داده‌های سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ متکی است، این شاخص به‌تنهایی تصویر کاملی از تحولات جمعیتی و معیشتی افغانستان در سال ۲۰۲۶ ارائه نمی‌دهد.
