به گزارش ایراف، نزدیک به سه سال از آغاز جنایات رژیم صهیونیستی در نوار غزه می‌گذرد؛ نسل‌کشی که علاوه بر قتل‌عام گسترده غیرنظامیان و تخریب زیرساخت‌های حیاتی، زندگی زنان و دختران فلسطینی را در ابعاد مختلف تحت تأثیر قرار داده است.
در طول مدت سه سال گذشته، بسیاری از زنان، همسران خود را از دست داده‌اند، خانه‌هایشان ویران شده و در شرایطی دشوار مسئولیت مراقبت از کودکان، سالمندان و دیگر اعضای خانواده را بر عهده گرفته‌اند، گزارش‌های سازمان زنان ملل متحد نیز از دو برابر شدن تعداد زنان سرپرست خانواده حکایت دارد.
از سوی دیگر، گزارش‌های نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهد که بحران زنان در غزه تنها به تلفات ناشی از حملات محدود نیست، بلکه مجموعه‌ای از مشکلات به‌هم‌پیوسته، از جمله آوارگی مکرر، ناامنی غذایی، اختلال در خدمات بهداشتی، دشواری دسترسی به مراقبت‌های بارداری و زایمان و افزایش فشارهای روانی و اقتصادی، شرایط زندگی آنان را به‌شدت دشوار کرده است.
زنان و دختران؛ بیشترین آمار شهدا و مجروحان غزه
در گزارشی که اکتبر ۲۰۲۶ از سوی سازمان زنان ملل متحد منتشرشده، اعلام شده است که از آغاز جنگ تاکنون، نزدیک به ۵۰ هزار زن و دختر در غزه شهید شده‌اند یا جراحاتی متحمل شده‌اند که به معلولیت‌های مادام‌العمر منجر شده است.
بر اساس یافته‌های همین گزارش، زنان و دختران بیشترین آمار شهدا و مجروحان در غزه را به خود اختصاص داده‌اند، این موضوع نشان‌دهنده این است که رژیم صهیونیستی طی سه سال گذشته، بیش از آنکه با گروههای نظامی فلسطینی جنگیده باشد، غیرنظامیان و خانواده‌های بی‌دفاع را هدف قرار داده است.
اگرچه بخش عمده شهدای زنان و دختران در دو سال نخست جنگ ثبت شده است، کشته و زخمی شدن آنان پس از برقراری آتش‌بس در اکتبر ۲۰۲۵ نیز ادامه داشته است. سازمان زنان ملل متحد اعلام کرده است که از زمان اجرای آتش‌بس تاکنون، ۲۷۷ زن و دختر دیگر در غزه کشته شده‌اند.
این آمار ابعاد خسارات انسانی جنگ را برای یکی از آسیب‌پذیرترین گروههای جمعیتی غزه نشان می‌دهد؛ زنانی که بسیاری از آنان علاوه بر تحمل آسیب‌های جسمی و روانی، با فقدان اعضای خانواده و مسئولیت تأمین معاش و مراقبت از بازماندگان نیز مواجه شده‌اند.
بحران بارداری و سلامت زنان؛ هزاران مورد سقط جنین
تخریب مراکز درمانی، کمبود تجهیزات و دارو، ناامنی و محدودیت دسترسی به خدمات پزشکی، سلامت زنان باردار و مادران را نیز با تهدید جدی مواجه کرده است.
بر اساس گزارش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد در ژوئیه ۲۰۲۶، در شش ماه نخست این سال نزدیک به چهار هزار مورد سقط جنین در غزه ثبت شده است؛ رقمی که در مقایسه با شش ماه پایانی سال ۲۰۲۵ حدود سه برابر افزایش نشان می‌دهد.
بر اساس همین گزارش، بیش از نیمی از زنان باردار دچار کم‌خونی حاد بوده‌اند. همچنین، عوارض شدید مادران افزایش یافته و خونریزی، فشار خون بالا و عفونت‌ها بخش عمده این عوارض را تشکیل داده‌اند؛ آماری که از وخامت وضعیت سلامت مادران در شرایط جنگی و کمبود امکانات درمانی حکایت دارد.
در چنین شرایطی، بارداری و زایمان که به مراقبت مستمر، تغذیه مناسب و دسترسی به مراکز درمانی مجهز نیاز دارند، برای بسیاری از زنان غزه به تجربه‌ای پرخطر تبدیل شده‌اند. کمبود دارو، تجهیزات پزشکی و خدمات تخصصی نیز دسترسی زنان به مراقبت‌های پیش و پس از زایمان را دشوار کرده است.
بحران غذا؛ تهدیدی برای سلامت زنان و دختران
در همین حال، سازمان جهانی غذا و دیگر نهادهای بین‌المللی هشدار داده‌اند که با وجود بهبود نسبی برخی شاخص‌های امنیت غذایی پس از آتش‌بس، بخش بزرگی از جمعیت غزه همچنان با کمبود و بحران غذایی مواجه است.
بر اساس تحلیل مشترک سازمان جهانی غذا، یونیسف و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد در ژوئیه ۲۰۲۶، حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر، معادل ۶۷ درصد جمعیت غزه، با ناامنی غذایی حاد در سطح بحران یا شدیدتر روبه‌رو بوده‌اند. این رقم در مقایسه با پایان سال ۲۰۲۵ کاهش یافته، اما نهادهای سازمان ملل تأکید کرده‌اند که این بهبود شکننده است و بدون تداوم کمک‌های بشردوستانه و ورود منظم کالاهای اساسی ممکن است از بین برود.
محدودیت دسترسی به مواد غذایی متنوع و مغذی، به‌ویژه برای زنان باردار، مادران شیرده و کودکان، پیامدهای جدی به همراه دارد. سوءتغذیه می‌تواند سلامت مادران را تضعیف کند و رشد جسمی و شناختی کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. در خانواده‌هایی که با فقر و آوارگی مواجه‌اند، تأمین غذای کافی برای همه اعضا نیز به چالشی روزمره تبدیل شده است.
از سوی دیگر، اختلال در ورود کالاهای تجاری و وابستگی گسترده خانواده‌ها به کمک‌های امدادی، خطر تشدید دوباره بحران سوءتغذیه را افزایش داده است. کمبود غذا در کنار نبود سرپناه مناسب و دسترسی محدود به خدمات بهداشتی، فشار بیشتری بر زنانی وارد می‌کند که مسئولیت مراقبت از کودکان و دیگر اعضای خانواده را بر عهده دارند.
افزایش خشونت مبتنی بر جنسیت و فشارهای روانی
پیامدهای جنگ برای زنان فلسطینی به آسیب‌های جسمی، آوارگی و محرومیت اقتصادی محدود نمانده است. گزارش‌های مربوط به وضعیت زنان نشان می‌دهد که سازمان‌های فعال در حوزه حمایت از زنان در غزه و کرانه باختری، از افزایش خشونت مبتنی بر جنسیت، فقر و مشکلات سلامت روان از سال ۲۰۲۵ خبر داده‌اند.
در بررسی این نهادها از ۱۴ سازمان فعال در حوزه زنان، همه سازمان‌های مورد بررسی از افزایش خشونت مبتنی بر جنسیت، فقر و مشکلات روانی گزارش داده‌اند و ۱۳ سازمان نیز افزایش ازدواج کودکان را اعلام کرده‌اند.
همچنین، ۱۳ سازمان از ۱۴ سازمان بررسی‌شده گفته‌اند که با وجود افزایش نیازهای زنان و دختران، توانایی پاسخ‌گویی به این نیازها را ندارند. نزدیک به دوسوم این سازمان‌ها نیز به دلیل کمبود منابع مالی، ناچار شده‌اند برخی زنان و دختران نیازمند را در فهرست انتظار قرار دهند یا از ارائه خدمات به آنان خودداری کنند.
از دست دادن اعضای خانواده، مشاهده خشونت، نگرانی مداوم درباره امنیت فرزندان و زندگی در شرایط نامطمئن، فشار روانی سنگینی بر زنان و دختران وارد کرده است. این فشارها در حالی روند افزایشی داشته‌اند که بدلیل محاصره غزه از سوی رژیم صهیونیستی، امکان ورود امدادگران و متخصصان با چالش جدی روبرو بوده است.
محدودیت خدمات درمانی و بهداشتی
سازمان جهانی بهداشت نیز در گزارش‌های خود درباره وضعیت نظام سلامت غزه، از ادامه مشکلات در ارائه خدمات درمانی و محدودیت دسترسی به دارو، تجهیزات و امکانات پزشکی خبر داده است. آسیب به مراکز درمانی، تعطیلی بیمارستان‌ها و فشار بر خدمات موجود، رسیدگی به نیازهای بیماران و مجروحان را مختل کرده است.
در شرایطی که بسیاری از خانواده‌ها آواره‌اند و زیرساخت‌های درمانی با کمبود منابع روبه‌رو هستند، دسترسی به خدمات تخصصی و مراقبت‌های مستمر می‌تواند دشوارتر شود. این وضعیت به ویژه برای زنان و دخترانی که به خدمات درمانی پزشکی نیاز دارند، اهمیت بیشتری دارد، با اینحال رژیم صهیونیستی اجازه ورود و فعالیت گروههای درمانگر را به شدت محدود کرده است.
تأمین دارو، تجهیزات پزشکی، امکانات بهداشتی و خدمات سلامت مادران از نیازهای ضروری غزه به شمار می‌رود؛ نیازهایی که بدون دسترسی پایدار به کمک‌های بشردوستانه و تقویت مراکز درمانی، پاسخ‌گویی به آن‌ها با دشواری همراه شده است.
آتش‌بس بدون بازسازی زندگی زنان کافی نیست
گزارش‌های نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهد که پیامدهای جنگ در غزه، در کنار تلفات انسانی، به تضعیف بنیان‌های اقتصادی، خانوادگی و اجتماعی مردم فلسطین منجر شده است که در این خصوص زنان و کودکان بیشترین آسیب را متحمل شده‌اند.
شرایط بحرانی غزه در حالی ادامه دارد که در اکتبر ۲۰۲۵ توافق آتش‌بس اعلام شد اما پس از آتش‌بس نیز رژیم صهیونیستی کشتار غیرنظامیان را متوقف نکرده و بخش‌هایی از توافق را نقض کرده است.
در همین حال، سازمان زنان ملل متحد خواستار اجرای کامل توافق آتش‌بس، رعایت حقوق بین‌الملل، پاسخ‌گویی در قبال نقض‌های احتمالی و دسترسی گسترده و بدون مانع کمک‌های بشردوستانه شده است. این نهاد همچنین بر ضرورت مشارکت زنان در روندهای مربوط به صلح، امدادرسانی و بازسازی تأکید کرده است.
مجموع گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و نهادهای حقوق بشری در خصوص وضعیت زنان و کودکان، نشان‌دهنده عمق فاجعه انسانی در غزه است. فاجعه‌ای که همچنان پیش چشم رسانه‌ها و جامعه جهانی ادامه دارد، اما بدلیل حمایت‌های آمریکا از رژیم صهیونیستی، بسیاری از کشورها چشم خود را به روی آن بسته‌اند.
