به گزارش ایراف، یوناما در گزارش تازه خود اعلام کرده است که طالبان در ماه سپتامبر، شماری از کارمندان نهادهای وابسته به جامعه شیعه افغانستان را بازداشت و چندین مرکز آموزشی، مذهبی و درمانی را در غرب کابل تعطیل کرده است.
این دفتر تأکید می‌کند که این اقدامات در ادامه فشارهای فزاینده طالبان بر جامعه هزاره و شیعه صورت گرفته و نگرانی‌های جدی درباره وضعیت حقوقی و اجتماعی این اقلیت مذهبی ایجاد کرده است.
بر اساس این گزارش، نیروهای وزارت عدلیه طالبان همراه با نیروهای امنیتی، در ۱۴ شهریور، ۲۸ کارمند مرد دانشگاه خاتم‌النبیین را در جاده دارالامان کابل بازداشت کردند.
چهار استاد این دانشگاه همان روز آزاد شدند و ۲۴ نفر دیگر در روزهای ۱۷ و ۱۸ شهریور از بازداشت رها شدند.
یوناما همچنین از بازداشت دست‌کم شش نفر دیگر در روزهای ۱۵ تا ۱۸ شهریور خبر داده است؛ افرادی که به‌دلیل اعتراض یا انتقاد نسبت به اقدامات طالبان در قبال این دانشگاه بازداشت شده بودند.
وزارت تحصیلات عالی طالبان در ۲۵ شهریور، جواز فعالیت دانشگاه خاتم‌النبیین در کابل و شعبه آن در غزنی را لغو کرد و مدعی شد که این دانشگاه «مقررات را نقض کرده» و با وجود چندین دور گفت‌وگو، «اقدامات اصلاحی لازم» را انجام نداده است.
یوناما در بخش دیگری از گزارش خود می‌گوید که وزارت دادگستری طالبان در ۲۸ شهریور، شش کارمند مدرسه و مجتمع فرهنگی خاتم‌الانبیا در منطقه قلعه ناظر کابل را بازداشت کرد؛ بازداشتی که البته همان روز پایان یافت.
این دفتر همچنین تأیید کرده است که طالبان در پنجم مهر، هفت مرکز خدماتی و مذهبی مرتبط با جامعه شیعه را در غرب کابل مسدود کرده است؛ مراکزی شامل یک کلینیک درمانی، دو مرکز آموزشی، یک باشگاه ورزشی، دو مدرسه دینی و یک مسجد.
یوناما تأکید می‌کند که طالبان در هفته‌های اخیر شماری از بزرگان هزاره و شیعه را نیز بازداشت کرده و فشارها علیه این جامعه را افزایش داده است؛ موضوعی که پیش‌تر نیز در گزارش‌های رسانه‌های مستقل از جمله افغانستان اینترنشنال مطرح شده بود.
تعطیلی رسانه‌ها و بازداشت خبرنگاران
یوناما در بخش رسانه‌ای گزارش سه‌ماهه خود که روز پنجشنبه منتشر شد، از تعلیق فعالیت چهار رسانه در ماه‌های تیر، مرداد و شهریور خبر داده و گفته است که شماری از خبرنگاران نیز به‌گونه «خودسرانه» بازداشت شده‌اند.
بر اساس این گزارش، وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در ۱۱ مرداد به رسانه‌ها دستور داده بود سالگرد تسلط طالبان بر افغانستان را پوشش دهند و برنامه‌هایی درباره «دستاوردهای» این گروه و «بی‌عدالتی‌ها و جنایت‌های» دوره جمهوری تهیه کنند؛ اقدامی که به‌گفته یوناما، با فشار مستقیم بر استقلال رسانه‌ها همراه بوده است.
وزارت دادگستری طالبان در پنجم مرداد فعالیت رادیو اصلاح را به دلیل نام این رسانه متوقف کرد؛ نامی که در دوره جمهوری عنوان یک جریان سیاسی نیز بوده است. این رادیو همچنان در حالت تعلیق قرار دارد.
استخبارات طالبان در چهارم شهریور فعالیت مرکز رسانه‌ای لاپیس را به‌دلیل «ارتباط ادعایی با رسانه‌های خارج از افغانستان» متوقف کرد.
همچنین تلویزیون راه فردا در ۱۵ شهریور بار دیگر تعلیق شد؛ رسانه‌ای که پیش‌تر نیز از اسفند ۱۴۰۴ تا پایان خرداد امسال تعطیل شده بود.
تلویزیون تمدن نیز از دوم تیر تعلیق شده و فعالیت خود را از طریق یک بستر آنلاین خارج از افغانستان ادامه می‌دهد.
یوناما می‌گوید خبرنگاران همچنان هنگام انجام وظایف حرفه‌ای با بازداشت‌های خودسرانه، ضبط تجهیزات و تهدیدهای امنیتی مواجه‌اند.
در یکی از موارد، استخبارات طالبان در ۱۴ مرداد یک خبرنگار را در بدخشان به‌دلیل انتقاد از رفتار تبعیض‌آمیز طالبان بازداشت کرد؛ فردی که یک روز بعد آزاد شد.
خبرنگار دیگری که در دوم مرداد بازداشت شده بود، همچنان بدون حکم قضایی در بازداشت به‌سر می‌برد.
یونسکو نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که از مرداد ۱۴۰۰ تاکنون نزدیک به نیمی از رسانه‌های افغانستان تعطیل شده‌اند و حدود ۹۰ درصد زنان خبرنگار کار خود را از دست داده‌اند؛ آماری که نشان‌دهنده فروپاشی گسترده ساختار رسانه‌ای این کشور است.
در مجموع گزارش تازه یوناما تصویری نگران‌کننده از وضعیت آزادی‌های مدنی، مذهبی و رسانه‌ای در افغانستان ارائه می‌دهد؛ از بازداشت کارمندان دانشگاه‌ها و مسدودسازی مراکز مذهبی شیعیان گرفته تا تعلیق رسانه‌ها و بازداشت خبرنگاران.
این روند، به‌گفته ناظران، نشان‌دهنده تشدید محدودیت‌های ساختاری طالبان علیه اقلیت‌ها و رسانه‌های مستقل است؛ موضوعی که تهران نیز در مواضع رسمی خود نسبت به آن حساسیت نشان داده و خواستار پیگیری و توضیح کابل شده است.
