به گزارش ایراف، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد فائو میگوید بهرهگیری از فناوریهای نوین کشاورزی در افغانستان طی دو سال گذشته، به یکی از مؤثرترین ابزارها برای افزایش بهرهوری، کاهش ضایعات و تقویت تابآوری روستایی تبدیل شده است.
این سازمان همزمان با روز جهانی غذا که هر سال در ۱۶ اکتبر برگزار میشود و شعار امسال آن «امروز نوآوری کنیم، فردا را تغذیه کنیم» است، گزارشی منتشر کرده که در آن شش تجربه موفق در ولایتهای مختلف افغانستان معرفی شده است.
بر اساس این گزارش، کشاورزان و جوامع محلی در ولایتهای قندوز، فاریاب، پکتیا، تخار، بامیان و هرات با استفاده از روشهای نوآورانه تلاش کردهاند چالشهای مربوط به تولید، نگهداری و فرآوری مواد غذایی را مدیریت کنند؛ روشهایی که به گفته فائو، اکنون به الگوهای قابلتعمیم در مناطق دیگر تبدیل شدهاند.
در ولایت قندوز، استفاده از دستگاه هموارسازی لیزری زمین باعث شده آب آبیاری و کود بهصورت یکنواختتری در مزارع توزیع شود.
فائو اعلام کرده از سال ۲۰۲۵ دسترسی مشترک انجمنهای آبیاری به این تجهیزات فراهم شده و بیش از ۲۳ هزار خانواده کشاورز اکنون از این فناوری بهره میبرند.
در پکتیا، ترکیب باغداری با کشت محصولات علوفهای به عنوان روشی برای استفاده همزمان از زمین معرفی شده است؛ شیوهای که هم تولید میوه را افزایش میدهد و هم غذای دام را تأمین میکند.
گزارش تأکید دارد این مدل، بهرهبرداری از زمین را دوگانه و اقتصادیتر کرده است.
یکی از تجربههای مهم، خشککنهای خورشیدی است که بهویژه برای زنان روستایی اهمیت داشته است.
این دستگاهها امکان نگهداری میوه و سبزیجات برای فصل زمستان یا فروش آنها را فراهم کردهاند.
فائو میگوید میانگین ضایعات پس از برداشت در خانوادههایی که این خشککنها را دریافت کردهاند، از حدود ۲۶ درصد به ۷ درصد کاهش یافته و یکچهارم این خانوادهها بخشی از محصولات خشکشده خود را به بازار عرضه کردهاند.
در ولایت بامیان، استفاده از اجاقهای خورشیدی بهعنوان جایگزینی برای هیزم و بوته معرفی شده است؛ منابعی که برداشت بیرویه از آنها طی سالهای اخیر فشار سنگینی بر مراتع و پوشش گیاهی وارد کرده است.
این اجاقها در روزهای آفتابی برای پختوپز و جوشاندن آب استفاده میشوند و به کاهش مصرف سوختهای سنتی کمک میکنند.
در هرات نیز ساختمانهای مخصوص خشک کردن انگور، کیفیت تولید کشمش را بهطور چشمگیری افزایش دادهاند.
کشاورزان گفتهاند مدت خشک کردن انگور از حدود ۳۰ روز به ۱۵ روز کاهش یافته و میزان ضایعات از ۴۰ تا ۵۰ درصد به ۱۰ تا ۱۵ درصد رسیده است.
فائو در بخش دیگری از گزارش، از انبارهای بدون نیاز به انرژی برای نگهداری محصولاتی مانند پیاز، سیب و سیبزمینی نام برده است.
این انبارها با طراحی مناسب و گردش طبیعی هوا، دمای داخل را متعادل نگه میدارند و مانع خراب شدن زودهنگام محصولات میشوند.
فائو تأکید کرده است که این مجموعه اقدامات، نمونهای از نقش نوآوریهای کمهزینه و سازگار با اقلیم در تقویت امنیت غذایی افغانستان است؛ کشوری که با چالشهای گستردهای همچون حوادث طبیعی و آسیبپذیری شدید روستاییان روبهروست.




