به گزارش ایراف، به نقل از رادیو آزادی، مراسم افتتاح جاده‌ای که طالبان در ۴ اکتبر در منطقهٔ واخان تکمیل کرده‌اند، با بی‌اعتنایی کامل چین مواجه شد.
پکن نه‌تنها هیچ مقام رسمی به این مراسم نفرستاد، بلکه حتی به‌صورت دیپلماتیک نیز این رویداد را تأیید نکرد.
تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد که مرز چین همچنان بسته است و سیم‌خاردار، دوربین‌های نظارتی و سنگرهای تیربار در سوی چینی مرز پابرجاست.
این رسانه در ادامه می‌نویسد که تصاویر ماهواره‌ای ۱۱ اکتبر نیز تأیید می‌کند جادهٔ تازه‌ساخته‌شده طالبان تا چند ده‌متری مرز چین امتداد یافته است.
با این حال، ژو یونگ‌بیاو، مدیر مرکز مطالعات افغانستان در دانشگاه لانژو چین، در یک گفت‌وگوی رسانه‌ای تأکید کرده است که احتمال بازشدن گذرگاه واخان «بسیار ناچیز» است.
او گفته است: «افغانستان اقتصاد کوچکی دارد و ارزش اقتصادی آن برای چین ناچیز است. در مقابل، هزینه‌های امنیتی و مالی بازکردن مسیر بسیار سنگین خواهد بود.»
رادیو آزادی در گزارش خود یادآور می‌شود که نگرانی اصلی پکن نه اقتصاد، بلکه امنیت است.
طبق گزارش سازمان ملل در سال ۲۰۲۶، گروه «جنبش اسلامی ترکستان شرقی» (ETIM) — یک گروه تندرو که چین آن را تهدیدی جدی برای امنیت سین‌کیانگ می‌داند — در بدخشان فعال است.
ژو یونگ‌بیاو در گفت‌وگوی رسانه‌ای خود تصریح کرده است: «طالبان تقریباً به هیچ‌یک از خواسته‌های چین درباره نحوه برخورد با ETIM عمل نکرده است… در نتیجه، بعید است چین در آینده نزدیک امتیاز بیشتری بدهد.»
رادیو آزادی همچنین به تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌های چینی اشاره می‌کند.
یک تحلیل‌گر در پلتفرم «سوهو» با اشاره به شرایط سخت جغرافیایی واخان و تهدیدهای امنیتی نوشته است: «صریح بگویم، چیزی که چین در انتظار آن است یک جاده نیست، بلکه یک پاسخ است — آیا طالبان واقعاً می‌توانند قلمرو خود را کنترل کنند؟ آیا اردوگاه‌های آموزشی تروریستی هنوز فعال‌اند؟ آیا خطر نفوذ از مرز کنترل شده است؟… تا زمانی که این مسائل حل نشوند، سیم‌خاردار برداشته نخواهد شد.»
رادیو آزادی در بخش دیگری از گزارش خود به هزینه ساخت جاده اشاره می‌کند و می‌نویسد که این مسیر با هزینه ۵.۶ میلیون دلار و توسط مهندسان افغان ساخته شده است.
طالبان این پروژه را نشانه‌ای از توانایی خود در توسعه زیرساخت‌ها معرفی می‌کند، اما کارشناسانی که با این رسانه گفت‌وگو کرده‌اند، از جمله احسان‌الله عمرخیل، پژوهشگر افغانستان در مالزی، معتقدند این جاده «بیشتر نمادین» است تا یک مسیر واقعی برای تجارت.
او در گفت‌وگو با رادیو آزادی گفته است: «در شرایط فعلی، هزینه‌ها برای چین بسیار بیشتر از فرصت‌هاست.»
این رسانه همچنین به امیدهای مردم محلی اشاره می‌کند. «یار محمد»، راهنمای محلی، در گفت‌وگو با رادیو آزادی گفته است: «برای مردم واخان این جاده فقط یک پروژهٔ حمل‌ونقل نیست؛ امیدی است برای کاهش انزوا و بهبود زندگی.»
با این حال، گزارش در جمع‌بندی خود تأکید می‌کند که تا زمانی که پکن از امنیت مرز مطمئن نشود، جادهٔ طالبان همچنان یک «بن‌بست» خواهد بود.
