به گزارش ایراف، گزارش گروه بینالملل بحران میگوید که سیاستهای طالبان در قبال زنان و دختران همچنان یکی از مهمترین موضوعات مورد توجه جامعه جهانی است.
افغانستان تنها کشوری است که آموزش رسمی دختران پس از دوره ابتدایی متوقف مانده و محدودیتهایی در حوزه اشتغال، سفر و فعالیتهای اجتماعی زنان اعمال میشود.
این وضعیت باعث شده بسیاری از کشورها در مسیر بهرسمیتشناختن حکومت طالبان محتاطانه عمل کنند.
بهگفته گزارش، این موضوع نهتنها بر روابط سیاسی افغانستان با جهان تأثیر گذاشته، بلکه مسیر همکاریهای اقتصادی و کمکهای توسعهای را نیز محدود کرده است.
ساختار سیاسی بسته؛ درخواستها برای مشارکت گستردهتر
گروه بینالملل بحران در بخش دیگری از گزارش خود به ساختار سیاسی افغانستان پرداخته و مینویسد که ترکیب قدرت همچنان بر محور اعضای طالبان استوار است.
جامعه جهانی انتظار دارد حکومت افغانستان فراگیرتر شود و گروههای مختلف قومی و سیاسی در ساختار قدرت حضور داشته باشند.
بخش قابل توجهی از مقامهای ارشد طالبان در فهرست تحریمهای سازمان ملل قرار دارند؛ موضوعی که روند تعاملات رسمی، اقتصادی و بانکی با جهان را دشوارتر کرده است.
این وضعیت باعث شده افغانستان در بسیاری از نشستهای بینالمللی حضور محدود داشته باشد و فرصتهای همکاری اقتصادی را از دست بدهد.
روابط افغانستان و پاکستان؛ تنشی که رو به افزایش است
یکی از مهمترین چالشهای خارجی طالبان، وضعیت روابط با پاکستان است.
اسلامآباد میگوید فعالیتهای تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان افزایش یافته و این مسئله موجب نگرانیهای امنیتی در مناطق مرزی شده است.
در پی این تحولات، محدودیتهایی در تجارت دو کشور اعمال شده، روند بازگشت مهاجران افغان سرعت گرفته و درگیریهای مرزی نیز بیشتر شده است.
حملات هوایی و تبادل آتش در برخی نقاط مرزی گزارش شده و تلاشهای منطقهای برای کاهش تنش تاکنون نتیجه ملموسی نداشته است.
گزارش تأکید میکند که ادامه این وضعیت میتواند بر تجارت افغانستان، مسیرهای ترانزیتی و امنیت مناطق مرزی تأثیر مستقیم بگذارد.
اقتصاد تحت فشار؛ از تحریمها تا ناامنی غذایی
اقتصاد افغانستان در یکی از سختترین دورههای خود قرار دارد. کاهش کمکهای خارجی، محدودیتهای بانکی، تحریمها و نگرانی مؤسسات مالی جهانی از همکاری با افغانستان، تجارت و سرمایهگذاری را با چالش روبهرو کرده است.
قیمت کالاهای اساسی افزایش یافته و ناامنی غذایی در حال گسترش است. میلیونها نفر برای تأمین مواد غذایی به کمکهای بشردوستانه وابستهاند.
بخشی از کاهش کمکها نیز به تمرکز جامعه جهانی بر بحرانهای دیگر مانند جنگ اوکراین، غزه و تحولات ایران مربوط میشود.
گزارش میگوید که بخش خصوصی افغانستان نیز با مشکلات جدی مواجه است؛ از قطع ارتباط با نظام مالی جهانی گرفته تا نگرانی بانکها و مؤسسات بینالمللی از همکاری با افغانستان.
این وضعیت باعث شده بسیاری از سرمایهگذاران داخلی و خارجی محتاطانه عمل کنند.
معادن؛ فرصت اقتصادی همراه با نارضایتی محلی
استخراج معادن، بهویژه در شمال افغانستان، به یکی از منابع مهم درآمدی تبدیل شده است.
حضور سرمایهگذاران خارجی و تاجران نزدیک به طالبان موجب رونق نسبی این بخش شده، اما همزمان اختلافات محلی را افزایش داده است.
برخی جوامع محلی معتقدند سهم اندکی از درآمد معادن به مناطقشان میرسد و این مسئله باعث نارضایتی شده است.
در مواردی نیز اختلاف میان فرماندهان محلی و مقامهای مرکزی طالبان بر سر مدیریت منابع طبیعی گزارش شده است.
گروه بینالملل بحران میگوید که افزایش سرمایهگذاری در معادن، اگر با سازوکارهای شفاف و مشارکت محلی همراه نباشد، میتواند به اختلافات قومی و اقتصادی دامن بزند.
فعالیت گروههای مخالف؛ شمال در کانون تحولات
شمال افغانستان، بهویژه بدخشان، به یکی از مناطق حساس کشور تبدیل شده است. گروههایی مانند جبهه مقاومت ملی، جبهه آزادی افغانستان و داعش خراسان در این مناطق فعالاند.
در ماه ژوئیه، یک گروه مسلح کمشناختهشده برای چند ساعت کنترل مرکز اداری شهرستان یفتل پایین را در بدخشان در دست گرفت؛ نخستین بار از سال ۲۰۲۱ که طالبان کنترل یک مرکز اداری را از دست دادند.
با این حال، گروه بینالملل بحران میگوید این گروهها در شرایط فعلی تهدید جدی برای کنترل طالبان بر کشور محسوب نمیشوند، اما فعالیت آنها نشاندهنده وجود نارضایتیهای محلی و شکافهای امنیتی در برخی مناطق شمالی است.
چشمانداز آینده؛ نیاز به کاهش تنشها و افزایش تعاملات
گروه بینالملل بحران هشدار میدهد که ادامه محدودیتهای داخلی، ساختار سیاسی بسته، مشکلات اقتصادی، کاهش کمکهای خارجی، اختلافات محلی و تنش با پاکستان میتواند آینده افغانستان را شکننده نگه دارد.
بهگفته این سازمان، افغانستان برای خروج از وضعیت کنونی نیازمند افزایش تعاملات منطقهای و جهانی، کاهش تنشهای داخلی، بازنگری در سیاستهای اجتماعی و ایجاد سازوکارهای مشارکتی در ساختار قدرت است.
گزارش تأکید میکند که آینده افغانستان به میزان توانایی حکومت در مدیریت چالشها و ایجاد اعتماد داخلی و خارجی بستگی دارد.
