به گزارش ایراف، در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل، جمعی از فعالان و مقامهای پیشین افغانستان با اشاره به وضعیت کنونی این کشور تأکید کردند که آرامتر شدن فضای امنیتی نباید بهعنوان «صلح» تعبیر شود.
آنان گفتند صلح زمانی معنا دارد که آموزش، مشارکت سیاسی، عدالت و حضور زنان در تصمیمگیریها تضمین شده باشد.
عادله راز، سفیر پیشین افغانستان در آمریکا، در این نشست گفت که پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، هرچند از شدت جنگ کاسته شده، اما «کاهش خشونت به معنای صلح نیست».
او توضیح داد: «صلح یعنی بتوانید به مکتب(مدرسه) بروید، آینده داشته باشید و در تصمیمهایی که درباره زندگی و کشور گرفته میشود، صدا و نقش داشته باشید.»
فرشته سخی، فعال حقوق زن، وضعیت کنونی افغانستان را «صلح منفی» توصیف کرد؛ وضعیتی که در آن جنگ گسترده پایان یافته، اما عدالت، مشارکت سیاسی و فراگیری اجتماعی وجود ندارد.
او هشدار داد که محرومیت زنان میتواند پیامدهای بلندمدت داشته باشد و به عادیشدن خشونت در جامعه و خانوادهها منجر شود.
میترا مهران، فعال حقوق زن، خواستار بهرسمیتشناختن «آپارتاید جنسیتی» در حقوق بینالملل شد و گفت زنان افغانستان از نخستین دوره حاکمیت طالبان چنین مطالبهای داشتهاند.
او تأکید کرد که جامعه جهانی نیز باید نسبت به تعهدات اخلاقی و حقوقی خود در قبال زنان افغانستان پاسخگو باشد و افغانستان به آزمونی برای سنجش میزان پایبندی جهان به حقوق زنان تبدیل شده است.
میترا الکوزی، دیگر فعال حقوق زن، گفت محرومیت زنان از سیاست و زندگی عمومی تنها یک مسئله حقوقی نیست، بلکه موضوعی سیاسی است که آینده افغانستان را شکل میدهد.
او افزود: «زنان افغان باید بهعنوان طرف سیاسی در گفتوگوهای مربوط به آینده افغانستان حضور داشته باشند.»
مشتاق رحیم، فعال افغان، از تمرکز بیش از حد جامعه جهانی بر طالبان انتقاد کرد و گفت این رویکرد باعث شده جامعه افغانستان کمتر دیده شود.
او توضیح داد که نسل جوان افغانستان همچنان در حال تغییر است، اما با محدودیتهای گسترده در آموزش، کار و مشارکت اجتماعی روبهروست.
به گفته او، نگاه «رژیممحور» جامعهای را نادیده میگیرد که همزمان با بحران اقتصادی و یکی از بزرگترین بحرانهای بشردوستانه جهان مواجه است.
ملانی ورویر، سفیر پیشین آمریکا در امور جهانی زنان، نیز گفت «تعامل با طالبان نباید به معنای حمایت از مردم افغانستان تلقی شود».
او هشدار داد که هرگونه گفتوگو با طالبان باید بهگونهای باشد که به عادیسازی محدودیتها و حذف نیمی از جمعیت افغانستان منجر نشود.
ورویر همچنین از برخی دیدارهای اخیر کشورهای اروپایی با طالبان انتقاد کرد و گفت در این گفتوگوها جای جامعه افغانستان، بهویژه زنان، خالی است.
کاترین یاکوبسدوتیر، نخستوزیر پیشین ایسلند، وضعیت زنان و دختران در افغانستان را «یکی از شدیدترین بحرانهای جنسیتی جهان» توصیف کرد و گفت جامعه جهانی نباید در برابر آن سکوت کند.
او هشدار داد که عادیشدن وضعیت افغانستان میتواند پیامدهایی فراتر از این کشور داشته باشد و بخشی از روند جهانی عقبگرد حقوق زنان است.
در ادامه نشست، هلن مکانتی، وزیر امور خارجه و تجارت ایرلند، گفت که «وحشتزده و خشمگینشدن از فرامین طالبان کافی نیست» و جامعه جهانی باید به این وضعیت با اقدامات عملی پاسخ دهد.
او تأکید کرد که حکومت طالبان نباید به هیچ شکلی به رسمیت شناخته یا عادیسازی شود و ابراز امیدواری کرد که نشستهای جاری در نیویورک، از مرحله تشخیص مشکل فراتر رفته و به اقدامات عملی منجر شود.
شرکتکنندگان این نشست در پایان تأکید کردند که صلح در افغانستان تنها با کاهش جنگ سنجیده نمیشود و بدون آموزش، مشارکت سیاسی، عدالت و حضور زنان در تصمیمگیریها، نمیتوان از صلح پایدار سخن گفت.
این در حالیاست که دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان(یوناما) نیز روز گذشته در پیام روز جهانی صلح تأکید کرد که ثبات و صلح واقعی زمانی شکل میگیرد که سرمایهگذاری بر مردم، آموزش، فرصتهای عایداتی و کرامت انسانی در کنار مشارکت معنادار زنان و دختران تضمین شود.
