نماینده مردم کنگاور، صحنه و هرسین و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با ایراف، با تشریح شروط ایران برای ادامه مسیر مذاکره با آمریکا گفت: «بدون اجرای این شروط، زمینهای برای مذاکره جدی با آمریکا وجود ندارد» و نمیتوان در شرایطی که تهدید، جنگ، تحریم، بلوکه بودن داراییها و محدودیتهای دریایی ادامه دارد، انتظار مذاکره داشت.»
توقف جنگ در همه جبههها
وحید احمدی درباره روند شکلگیری تفاهم میان ایران و طرف مقابل اظهار کرد: پس از آنکه آمریکاییها در میدان نبرد و صحنه جنگ نتوانستند به اهداف خود دست پیدا کنند، پیشنهاد مذاکره را مطرح کردند و پس از تبادل دیدگاهها، در نهایت چارچوبی که ایران اعلام کرده بود مورد پذیرش قرار گرفت و آتشبس بر اساس آن شکل گرفت.
وی افزود: درباره محتوای این تفاهمنامه بحثهای زیادی صورت گرفت و در نهایت مجموعهای از موضوعات و شروط در آن مورد توجه قرار گرفت که بخشی از آنها در قالب پیششرط و بخشی نیز به عنوان تعهدات و مراحل لازم برای حرکت به سمت مذاکرات اصلی مطرح شده بود.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس یکی از مهمترین شروط ایران را توقف جنگ در همه جبههها عنوان کرد و گفت: یکی از موضوعات، توقف جنگ در همه جبههها بود. در ابتدا در این زمینه بهطور مشخص درباره لبنان تصریح شده بود، اما امروز این موضوع علاوه بر لبنان، سایر جبهههای مقاومت را نیز شامل میشود.
احمدی ادامه داد: این مسئله از این جهت اهمیت دارد که نمیتوان درباره مذاکره و ایجاد یک تفاهم صحبت کرد، اما همزمان در جبهههای مختلف منطقه درگیری و جنگ ادامه داشته باشد. بنابراین توقف جنگ یکی از شروط اساسی برای حرکت به سمت مراحل بعدی است.
لغو تحریمها، رفع محدودیتهای دریایی و جبران خسارتها
وی در ادامه به دیگر شروط ایران اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از موضوعات، لغو تحریمهای ظالمانه و غیرقانونی بود که باید لغو شود.
احمدی افزود: موضوع رفع محدودیتهای دریایی نیز از دیگر مباحث مطرحشده است. همچنین بحث خسارتهایی که در جریان جنگ از سوی رژیم صهیونیستی و آمریکاییها بر ایران تحمیل شده، باید مورد توجه قرار گیرد.
وی آزادسازی داراییهای ایران را نیز از دیگر موارد عنوان کرد و گفت: داراییهای ایران به شکل غیرقانونی متوقف و بلوکه شده و این داراییها باید آزاد شود.
احمدی همچنین بر مسئله عدم تهدید ایران تأکید کرد و افزود: یکی دیگر از موضوعات این است که جمهوری اسلامی ایران تهدید نشود.
وی تصریح کرد: مجموعه این موضوعات در کنار یکدیگر معنا پیدا میکند؛ یعنی نمیتوان از یک طرف تهدید و جنگ را ادامه داد، محدودیتهای دریایی را حفظ کرد، داراییهای ایران را بلوکه نگه داشت و خسارتهای واردشده را جبران نکرد و از طرف دیگر انتظار داشت ایران وارد یک مذاکره جدی شود.
تنگه هرمز؛ مدیریت مسیر با ایران است
احمدی درباره تنگه هرمز نیز اظهار کرد: یکی از موضوعات مورد توجه، بحث تنگه هرمز و مسیری است که جمهوری اسلامی ایران برای مدیریت این موضوع انتخاب میکند.
وی ادامه داد: در همین زمینه تحول دیگری نیز میان ایران و عمان اتفاق افتاده و با توافق دو کشور، یک مسیر جدید تعریف شده است.
این نماینده مجلس توضیح داد: اکنون قاعده این تفاهم میان ایران و عمان وجود دارد و ممکن است مشورتهایی نیز به صورت غیررسمی با برخی کشورهای منطقه انجام شده باشد، اما تدوین و مدیریت ایران بر این موضوع است.
احمدی تأکید کرد: این موضوع باید تحت مدیریت جمهوری اسلامی ایران باشد و مجموعه این شروط باید تأمین شود تا بحث رفع انسداد و بازگشایی مسیرها امکانپذیر شود.
همه شروط در یک سطح نیستند
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در پاسخ به این پرسش که آیا موارد مطرحشده صرفاً پیشنهادهای ایران برای مذاکره هستند یا اینکه به عنوان پیششرط ورود به میز مذاکره مطرح میشوند، گفت: اگر متن تفاهمنامه را بررسی کنیم، هر یک از بندهای آن مجموعهای از شرایط خاص خود را دارد.
وی افزود: اینگونه نیست که بندهای تفاهمنامه مانند جریان برجام باشند؛ بلکه متن به شکلی تنظیم شده که اگر هر کدام از بندها اجرا نشود، جمهوری اسلامی ایران دستش باز است تا بر اساس اقتضائات خود عمل کند.
احمدی ادامه داد: برخی از این شرایط، پیششرطهایی برای اجرای مراحل بعدی هستند؛ برای مثال توقف جنگ در همه جبههها از جمله این موارد است.
وی گفت: برخی دیگر از این شرایط نیز به گونهای هستند که باید ابتدا محقق شوند تا بتوان درباره بند بعدی وارد گفتوگو شد. بنابراین نمیتوان همه موارد را در یک سطح قرار داد و گفت تمام آنها صرفاً پیشنهادهای مذاکره هستند.
احمدی افزود: مذاکرات اصلی میتواند در ادامه به موضوعاتی مانند مسائل هستهای بازگردد و درباره اینکه در چه شرایطی و با چه چارچوبی میتوان درباره این موضوعات گفتوگو کرد، مذاکره صورت گیرد.
«بدون تحقق برخی شروط، زمینه مذاکره به وجود نمیآید»
احمدی تأکید کرد: بنابراین میتوان گفت برخی از این شرایط، شروطی هستند که اگر محقق نشوند، زمینه برای مذاکره به وجود نمیآید.
وی ادامه داد: شما نمیتوانید اصل دریایی داشته باشید، اموالتان بلوکه باشد، خسارت وجود داشته باشد و تهدید و جنگ ادامه داشته باشد و بعد بگویید حالا بنشینیم و مذاکره کنیم؛ اصلاً چنین چیزی مفهومی ندارد.
این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: برخی از این شروط، شرایطی است که باید نسبت به آن تفاهمنامه عمل شود تا جمهوری اسلامی ایران بتواند در صورت مطرح شدن پیشنهاد مذاکره، وارد یک مذاکره جدی شود و طرفین نیز نسبت به تعهدات خود متعهد باشند.
آمریکا تفاهمنامه را بیاعتبار کرد
احمدی با اشاره به موضع آمریکا درباره تفاهمنامه گفت: آمریکاییها رسماً اعلام کردهاند که این تفاهمنامه دیگر اعتبار ندارد.
وی افزود: البته جمهوری اسلامی ایران نیز به اعتقاد من نمیخواهد یکطرفه خود را نسبت به این تفاهمنامه مقید بداند؛ چراکه تا زمانی اعتبار دارد که طرف مقابل نیز نسبت به تعهداتش وفادار بماند.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تصریح کرد: این مسئله هم شرعاً، هم قانوناً و هم بر اساس قواعد بینالمللی قابل بررسی است و مفهومی ندارد که طرف مقابل به تعهدات خود توجه نکند و ما همچنان خودمان را به آن متعهد بدانیم.
تکرار تجربه برجام ممنوع
احمدی در ادامه با اشاره به تجربه برجام اظهار کرد: ما تجربه تلخی در جریان برجام داشتیم. در آن مقطع، با وجود اینکه آمریکاییها توافق را کنار گذاشتند و از آن خارج شدند، مسئولان وقت اعلام کردند که ایران با اروپاییها ادامه میدهد.
وی افزود: اما اروپاییها هیچوقت و در هیچ مقطعی به تعهدات خود عمل نکردند.
احمدی ادامه داد: بنابراین آن تجربه تلخی که ما در جریان برجام داشتیم، تلاش شد در این تفاهمنامه مورد توجه قرار بگیرد تا آن اتفاق دوباره تکرار نشود.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با توجه به تجربهای که در گذشته مکرراً تکرار شده، ناچار است به صورت جدی پای این شرایط بایستد.
مذاکره نباید به وقتکشی تبدیل شود
این نماینده مجلس با اشاره به سابقه مذاکرات ایران و آمریکا گفت: ما با آمریکاییها مذاکره میکردیم و دو بار در حین مذاکره به کشور ما حمله شد.
وی افزود: بعد، به دلیل استیصالی که آنها در جبهه نبرد داشتند و نتوانستند کار را پیش ببرند، پیشنهاد توقف جنگ را مطرح کردند و بعد از آن تفاهمی ایجاد شد.
احمدی تصریح کرد: این اتفاق افتاد، اما بعد دیدیم که آنها باز هم به تعهدات خود عمل نکردند.
وی ادامه داد: بنابراین جمهوری اسلامی ایران با توجه به این تجربیات و اتفاقاتی که در گذشته مکرراً تکرار شده، ناچار است به صورت جدی پای شرایط خود بایستد.
احمدی تأکید کرد: اگر شرایط ایران تأمین شود، جمهوری اسلامی ایران میتواند مذاکره را ادامه دهد، اما اگر قرار باشد آمریکاییها مانند گذشته نسبت به تعهدات خود بیتوجه باشند یا مذاکرات بینتیجه باشد، اساساً مفهومی ندارد که جمهوری اسلامی ایران بخواهد وقت خود را صرف چنین مذاکرهای کند.
ترامپ به دنبال دستاوردسازی برای انتخابات است
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در ادامه درباره احتمال بازگشت آمریکا به جنگ و تأثیر انتخابات آمریکا بر رفتار دولت ترامپ گفت: با توجه به شرایط داخلی آمریکا و انتخاباتی که در پیش دارند، قطعاً هیئت حاکمه آمریکا و در رأس آن ترامپ به دنبال این هستند که یک دستاوردسازی و تصویری از موفقیت برای جامعه داخلی آمریکا و انتخابات خود داشته باشند.
احمدی افزود: آنها تلاش میکنند از تحولات و اقدامات خود یک دستاورد برای جامعه داخلی آمریکا ایجاد کنند، اما اینکه آیا میتوانند با حرکاتی که تاکنون انجام دادهاند به نتیجه برسند، من تصور نمیکنم که موفق شوند.
وی ادامه داد: ممکن است ترامپ از نظر تبلیغاتی به دنبال سناریوسازی باشد و بخواهد از آن در عرصه داخلی آمریکا استفاده کند، اما بعید میدانم در این زمینه موفق شود.
دوگانگی در کنگره کار ترامپ را سخت کرده است
احمدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات سیاسی داخلی آمریکا اظهار کرد: با توجه به تصمیمی که دو هفته پیش هم در کنگره و هم در سنا شکل گرفت، یک دوگانگی در ارتباط با ادامه جنگ و توقف جنگ در هر دو مجلس به وجود آمده است.
وی افزود: این مسئله تا حدودی کار ترامپ را سخت کرده و شرایط را برای تصمیمگیری درباره ادامه جنگ دشوارتر کرده است.
احمدی گفت: اساساً مشخص نیست که چنین اتفاقی، یعنی بازگشت دوباره به جنگ، بتواند رخ دهد و شرایط برای ترامپ در این زمینه سخت شده است.
وی در پایان تأکید کرد: در مجموع تصور میکنم این اتفاقات به نفع آنها نیست. اگر الان میبینیم که آمریکاییها بار دیگر با شتاب به دنبال اقداماتی هستند، همه اینها برای این است که یک دستاوردسازی برای جنگ داشته باشند تا بتوانند آن را به جامعه داخلی آمریکا ارائه دهند.
پس از پایان درگیریهای اخیر میان ایران و آمریکا و شکلگیری تفاهم برای توقف جنگ، موضوع شرایط ایران برای ادامه هرگونه گفتوگو با واشنگتن به یکی از محورهای اصلی تحولات دیپلماتیک تبدیل شده است. سردار محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی تأکید کرده که مذاکره با آمریکا نمیتواند بدون در نظر گرفتن ملاحظات و شروط جمهوری اسلامی ایران دنبال شود. در همین چارچوب، موضوعاتی از جمله توقف جنگ در همه جبههها، لغو تحریمها، رفع محدودیتهای دریایی، جبران خسارتهای واردشده، آزادسازی داراییهای ایران، توقف تهدیدها و تعیین تکلیف وضعیت تنگه هرمز مطرح شده است. در مقابل، مقامهای آمریکایی درباره اعتبار تفاهم شکلگرفته مواضعی اتخاذ کردهاند که ادامه مسیر مذاکرات را با ابهام مواجه کرده است.
