به گزارش ایراف، گزارش ایندیا تودی حاکی است که امضای قانون جدید تحریمهای روسیه و ایران از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر روابط واشنگتن و دهلینو را در معرض تنش قرار داده است؛ قانونی که به رئیسجمهور آمریکا اختیار میدهد علیه کشورهایی که همچنان به خرید نفت و گاز روسیه ادامه میدهند، تعرفههایی تا سقف ۱۰۰ درصد اعمال کند و هند و چین از مهمترین کشورهای در معرض این اقدام هستند.
به نوشته ایندیا تودی، این تحول در حالی رخ میدهد که هند همچنان بخش قابلتوجهی از نفت خام مورد نیاز خود را از روسیه تأمین میکند و دهلینو تأکید کرده است که تأمین امنیت انرژی جمعیت ۱.۴ میلیارد نفری این کشور، اولویتی راهبردی است.
از تحریم هستهای تا تهدید تعرفهای
ایندیا تودی در گزارشی با مرور تاریخ روابط دو کشور یادآور شده است که آمریکا پیشتر نیز در سال ۱۹۹۸، پس از آزمایشهای هستهای هند، تحریمهایی علیه دهلینو وضع کرده بود؛ تحریمهایی که دولت جورج دبلیو بوش در سپتامبر ۲۰۰۱ بخش عمده آنها را لغو کرد.
اکنون، ۲۵ سال پس از آن دوره، هند بار دیگر در معرض اقدامات تنبیهی واشنگتن قرار گرفته است؛ با این تفاوت که موضوع مناقشه این بار برنامه هستهای نیست، بلکه خرید نفت خام روسیه است.
بر اساس قانون جدید موسوم به Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026، آمریکا میتواند بر کالاهای وارداتی از کشورهایی که در میان بزرگترین خریداران انرژی روسیه قرار دارند، تعرفههایی تا ۱۰۰ درصد اعمال کند.
با این حال، اعمال چنین تعرفهای علیه هند هنوز خودکار نیست و تصمیم نهایی درباره نحوه اجرای قانون در اختیار دولت آمریکا قرار دارد.
چرا هند برای واشنگتن اهمیت ویژه دارد؟
ایندیا تودی در تحلیل خود مطرح میکند که سیاست جدید آمریکا را نمیتوان صرفاً در چارچوب اختلاف بر سر نفت روسیه بررسی کرد.
به نوشته این رسانه هندی، در واشنگتن نگرانی فزایندهای درباره تکرار تجربه چین وجود دارد؛ تجربهای که طی چند دهه به تبدیل شدن پکن به یک قدرت اقتصادی و صنعتی بزرگ و رقیب راهبردی آمریکا منجر شد.
کریستوفر لاندائو، معاون وزیر خارجه آمریکا، نیز در جریان سفر خود به هند در ماه مارس گفته بود واشنگتن قصد ندارد «اشتباهاتی را که ۲۰ سال پیش درباره چین مرتکب شد» در قبال هند تکرار کند.
او گفته بود آمریکا نمیخواهد هند بازارهای خود را توسعه دهد و در نهایت در حوزههای تجاری از آمریکا پیشی بگیرد.
بر اساس دادههایی که ایندیا تودی به آنها استناد کرده است، تولید ناخالص داخلی چین از حدود ۱۹۱ میلیارد دلار در سال ۱۹۸۰ به حدود ۱۹.۵ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
همزمان، سهم چین از تولید صنعتی جهان نیز از حدود ۳ درصد در سال ۱۹۹۰ به ۳۱.۸ درصد در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
این روند در نگاه بخشی از سیاستگذاران آمریکایی، نمونهای از پیامدهای سیاست تعامل اقتصادی گسترده با چین تلقی میشود.
هند؛ شریک آمریکا یا قدرتی مستقل؟
با وجود نزدیکی فزاینده روابط هند و آمریکا در سالهای اخیر، دهلینو سنت دیرینهای در سیاست خارجی خود دارد که بر خودمختاری راهبردی و حفظ امکان همکاری همزمان با قدرتهای مختلف استوار است.
هند از یک سو تجهیزات نظامی و فناوری از آمریکا و کشورهای غربی خریداری میکند و از سوی دیگر به روابط انرژی خود با روسیه ادامه میدهد.
ایندیا تودی مینویسد این رویکرد به هند امکان داده است تصمیمات اقتصادی و راهبردی خود را بر مبنای منافع داخلی و شرایط بازار اتخاذ کند، نه صرفاً بر اساس ملاحظات یک قدرت خارجی.
وینای موهان کواترا، سفیر هند در آمریکا، نیز در واکنش به فشارهای واشنگتن تأکید کرده است که انرژی برای ۱.۴ میلیارد هندی یک «نیاز راهبردی حیاتی» است و تصمیمات دهلینو در این حوزه بر اساس عواملی همچون دسترسی، قیمت، شرایط بازار و صرفه اقتصادی اتخاذ میشود.
نفت روسیه؛ حلقه اصلی اختلاف
وابستگی هند به نفت وارداتی، اهمیت این مناقشه را افزایش داده است.
هند یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت جهان است و بنا بر گزارشهای مورد استناد ایندیا تودی، حدود ۹۰ درصد نیاز نفتی خود را از واردات تأمین میکند. در ماه اوت نیز حدود نیمی از واردات نفت خام هند از روسیه انجام شده است.
افزایش خرید نفت روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین و اعمال تحریمهای غرب علیه مسکو سرعت گرفت. خروج بسیاری از خریداران اروپایی از بازار نفت روسیه باعث شد پالایشگاههای آسیایی بتوانند نفت این کشور را با تخفیف خریداری کنند.
در همین شرایط، هند نفت روسیه را به یکی از منابع مهم تأمین انرژی خود تبدیل کرد.
دهلینو استدلال میکند که جایگزین کردن سریع این حجم از نفت روسیه با منابع دیگر، بهویژه در شرایط محدودیت عرضه جهانی، میتواند هزینه انرژی را افزایش دهد.
دهلینو: امنیت انرژی قابل مذاکره نیست
پس از تصویب قانون آمریکا، وزارت امور خارجه هند اعلام کرد که این کشور همچنان به تأمین امنیت انرژی برای جمعیت ۱.۴ میلیارد نفری خود متعهد است و از منابع متنوع برای تأمین نیازهای انرژی استفاده خواهد کرد.
دهلینو همچنین تأکید کرده است که برای حفاظت از منافع تجاری و اقتصادی خود، اقدامات لازم را انجام خواهد داد.
این موضع نشان میدهد که هند قصد ندارد سیاست انرژی خود را صرفاً تحت فشار سیاسی آمریکا تغییر دهد.
تجربه سال ۱۹۹۸ چه میگوید؟
ایندیا تودی در ادامه به تجربه تحریمهای آمریکا علیه هند پس از آزمایشهای هستهای سال ۱۹۹۸ اشاره میکند.
آن تحریمها شامل محدودیتهای نظامی، فناوری و مالی بود؛ با این حال، هند توانست فشارها را پشت سر بگذارد و همزمان روابط خود با آمریکا را به تدریج توسعه دهد.
چهار سال پس از آزمایشهای هستهای هند، واشنگتن بخش عمده تحریمها را لغو کرد و روابط دو کشور وارد مرحله تازهای شد.
روند نزدیکی دو طرف در سالهای بعد نیز ادامه یافت و در نهایت به توافق هستهای غیرنظامی هند و آمریکا در سال ۲۰۰۸ منجر شد.
فشار تعرفهای چه پیامدی خواهد داشت؟
در شرایط فعلی، مسئله برای هند تنها خرید نفت روسیه نیست. آمریکا یکی از مهمترین بازارهای صادراتی هند محسوب میشود و اعمال تعرفههای سنگین میتواند بر صادرات کالا و خدمات هند به بازار آمریکا اثر بگذارد.
ایندیا تودی در گزارشی جداگانه نوشته است که صادرات هند به آمریکا در سال مالی ۲۰۲۶ به حدود ۸۷.۳۱ میلیارد دلار رسیده و حدود یکپنجم کل صادرات این کشور را تشکیل داده است. به همین دلیل، تعرفههای بالاتر میتواند فشار قابلتوجهی بر تجارت خارجی هند وارد کند.
با این حال، همین گزارش تأکید میکند که هند در صورت تشدید فشار آمریکا میتواند به سمت تنوعبخشی به بازارهای صادراتی و منابع وارداتی حرکت کند؛ راهبردی که دهلینو در دورههای قبلی فشار تجاری نیز دنبال کرده است.
از سوی دیگر، هرگونه کاهش شدید خرید نفت روسیه نیز میتواند برای هند هزینهبر باشد، زیرا جایگزین کردن حجم بالای نفت روسیه به معنای خرید از منابع دیگر با هزینههای متفاوت حملونقل، بیمه و تأمین خواهد بود.
آیا آمریکا میتواند مسیر رشد هند را تغییر دهد؟
تحلیل ایندیا تودی در نهایت بر یک پرسش راهبردی متمرکز است: آیا واشنگتن میتواند با استفاده از فشارهای تجاری و انرژی، مسیر قدرتیابی هند را تغییر دهد؟
این رسانه هندی با اشاره به تفاوت ساختار روابط هند با آمریکا و تجربه چین، بر این نکته تأکید میکند که دهلینو سابقه طولانی در حفظ فاصله راهبردی از بلوکبندیهای قدرت دارد.
از نگاه این تحلیل، فشار بیش از حد برای وادار کردن هند به قطع خرید نفت روسیه میتواند به جای تغییر بنیادی سیاست دهلینو، به افزایش اختلافات میان دو کشور منجر شود.
در این میان، قانون جدید آمریکا هنوز به معنای اعمال قطعی تعرفه ۱۰۰ درصدی علیه هند نیست؛ بلکه اختیار چنین اقدامی را به دولت ترامپ میدهد و نحوه استفاده واشنگتن از این اختیار همچنان تعیینکننده خواهد بود.
ایندیا تودی در جمعبندی خود این پرسش را مطرح میکند که آیا سیاست فشار واشنگتن علیه دهلینو واقعاً میتواند مانع تبدیل شدن هند به یک قدرت اقتصادی مستقل شود، یا آنکه نتیجه اصلی چنین رویکردی، افزایش اصطکاک میان دو کشوری خواهد بود که طی دو دهه گذشته برای توسعه روابط راهبردی خود تلاش کردهاند.
