به گزارش ایراف، ادارۀ بینالمللی مهاجرت (IOM) و کمیشنر عالی ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) روز جمعه، ۲۷ شهریور، در گزارشی مشترک اعلام کردند که از اول ژانویه تا ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ بیش از ۸۰ هزار مهاجر افغان در مناطق مختلف پاکستان بازداشت و سپس به افغانستان اخراج شدهاند.
بر اساس همین گزارش، در این مدت در مجموع بیش از ۷۸۷ هزار مهاجر افغان به کشور خود بازگشتهاند؛ بازگشتی که با کمبود سرپناه، نبود فرصتهای کاری و ضعف خدمات عمومی در افغانستان همراه بوده است.
هشدارهای نهادهای بینالمللی
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه ملل متحد (اوچا) در گزارشی جداگانه تأکید کرده است که بازگشتکنندگان با آیندهای نامعلوم روبهرو هستند و افزایش شمار آنان فشار مضاعفی بر جوامع میزبان وارد کرده است.
کارشناسان سازمان ملل نیز با ابراز نگرانی از «بازگرداندن اجباری» مهاجران افغان، از اسلامآباد خواستهاند پیش از اخراج، خطر آزار و نقض حقوق بشر را ارزیابی کند و روندی شفاف برای شناسایی افراد آسیبپذیر ایجاد شود.
موضع دولت پاکستان
در مقابل، وزارت امور داخلی ایالت پنجاب روز جمعه، ۲۷ شهریور، اعلام کرد که روند شناسایی و اخراج افغانهای بدون مدرک را تشدید کرده است.
این وزارت گفته که از آغاز اجرای سیاست اخراج در اواخر سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۲.۷ میلیون مهاجر افغان به کشورشان بازگردانده شدهاند؛ تنها از ایالت پنجاب بیش از ۱۴۲ هزار نفر اخراج شدهاند.
بهگفته مقامهای این وزارت، هماکنون ۳۹ مرکز نگهداری مهاجران در سراسر پنجاب فعال است و ۲۱۳ شهروند افغانستان در این مراکز حضور دارند که قرار است از طریق گذرگاه تورخم به افغانستان منتقل شوند.
زمینههای امنیتی و سیاسی
پاکستان این سیاست را در پی افزایش نگرانیهای امنیتی و تشدید تنشها با طالبان بر سر حملات شبهنظامیان آغاز کرده است.
مقامهای ایالت پنجاب حتی از شهروندان خواستهاند در صورت مشاهده مهاجران افغان بدون مدرک، موضوع را به نیروهای امنیتی گزارش دهند.
نگرانیهای حقوق بشری
کارشناسان سازمان ملل بارها هشدار دادهاند که اخراج گسترده مهاجران افغان بدون توجه به وضعیت زنان، کودکان و افراد آسیبپذیر، میتواند پیامدهای انسانی جدی بههمراه داشته باشد.
آنان خواستار توقف فوری بازگرداندن اجباری و ایجاد سازوکارهای حمایتی برای مهاجران شدهاند.
