به گزارش ایراف، حشمت غنی احمدزی، چهره سیاسی و برادر اشرف غنی رئیس جمهور پیشین افغانستان، در واکنش به حضور زلمی خلیلزاد در مراسم امضای قرارداد نفتی طالبان با شرکت سعودی «دلتا انترنشنل»، موضعی صریح و طنزآمیز اتخاذ کرده است.
او در ایکس نوشت: «به نظر میرسد خلیلزاد سرانجام توانسته یک کمیشنکاری دیگر برای خودش تأمین و تضمین کند.»
به باور ناظران این کنایه حشمت احمدزی به نقش خلیلزاد در توافقنامه دوحه و برگرداندن طالبان به قدرت اشاره دارد.
این واکنش پس از آن مطرح شد که خلیلزاد در مراسم امضای قرارداد ۲۰۰ میلیون دلاری حوزه نفتی کشک ـ تیرپل میان وزارت معادن طالبان و شرکت سعودی حضور یافت؛ حضوری که بار دیگر توجهها را به نقش و ارتباطات او با طالبان جلب کرده است.
حضور خلیلزاد در این مراسم و دیدارهای او با مقامهای طالبان، طی روزهای اخیر واکنشهای گستردهای را در میان چهرههای سیاسی افغانستان برانگیخته و بار دیگر بحثها درباره جایگاه و نقش او در تحولات جاری این کشور را زنده کرده است.
روایتهای قدیمی از تلاش برای انحصار منابع شمال
در پی این تحرکات، برخی روزنامهنگاران افغان نیز به گذشته نقش خلیلزاد در پروندههای اقتصادی افغانستان اشاره کردهاند.
سید اصغر اشراق، روزنامهنگار، میگوید خلیلزاد در دوران حامد کرزی و اشرف غنی تلاش زیادی داشت تا قراردادهای انحصاری نفت و گاز شمال کشور را برای شرکتهایی که با برخی کشورهای منطقه و فرامنطقهای در آنها سهم داشتند، بهدست آورد؛ اما موفق نشد.
به گفته او، یکی از نمونههای این تلاشها، اصرار بر قرارداد انحصاری نفت و گاز شمال برای یک شرکت مشترک مورد حمایت خلیلزاد بود؛ قراردادی که با مخالفت و استدلال میهنی سید مصطفی کاظمی، وزیر تجارت وقت، روبهرو شد.
اشراق میگوید همین مخالفت باعث شد نام کاظمی بعدها از کابینه حامد کرزی حذف شود.
امروز؛ همان مسیر، اما بدون مانع
اشراق معتقد است که اکنون، زیر چتر حکومت طالبان که خلیلزاد «لابیگر مسلم واگذاری افغانستان به آنان» بوده، او بدون شفافیت و هیچ نوع مانعی در کنار مقامهای طالبان، قراردادهای مشابه را «ذیل نام عربستان و دیگر کشورها» امضا میگیرد.
او میگوید: «بر سر ملک بیصاحب و بیدر و پیکر افغانستان چه تجارتهایی که انجام نمیشود؛ تجارتهایی که کوچکترین نفعی برای مردم این سرزمین جز فقر، بیثباتی و ناامنی نداشته و ندارد.»
هشدارها درباره پیامدهای مذهبی و سیاسی
همزمان، مولوی حبیبالله حسام، رئیس کمیته علمای جبهه مقاومت ملی افغانستان، نسبت به «پردهٔ پنهان» این حضورها هشدار داده است.
او با لحنی انتقادی گفته است که «مدرسهٔ خاتمالنبیین و رسانههای مرتبط با تشیع، در چارچوب بازی بزرگ و برای جلب رضایت امارات، سعودی و دیگر بازیگران مصادره شدهاند؛ این روند تا نابودسازی مذهب و مراکز مذهبی ادامه پیدا میکند.»
به باور حسام، سیاست طالبان فراتر از یک قرارداد اقتصادی است و پیامدهای سیاسی، اجتماعی و مذهبی عمیقی دارد. او حضور خلیلزاد در کنار طالبان و شرکت سعودی را بخشی از «معماری جدید قدرت» میداند که میتواند به محدودسازی نهادهای شیعی و تغییر توازن مذهبی در افغانستان منجر شود.
با این همه، یک منبع در وزارت خارجه آمریکا در واکنش به سفر اخیر زلمی خلیلزا، به کابل اعلام کرده است که او «کارمند دولت ایالات متحده نیست و از این کشور نمایندگی نمیکند».
