به گزارش ایراف، پنجمین دور نشست کمبریج افغانستان روزهای ۴ و ۵ سپتمبر در کالج جیزس دانشگاه کمبریج برگزار شد؛ نشستی که به گفته برگزارکنندگان، هدف اصلی آن بررسی راههای همکاری میان جریانهای مختلف سیاسی، مدنی و مقاومت برای ایجاد یک چارچوب مشترک در برابر طالبان و آینده سیاسی افغانستان است.
علی میثم نظری، رییس روابط خارجی جبهه مقاومت ملی افغانستان، در این نشست گفت میان جریانهای مخالف طالبان در اصول بنیادین «همگرایی گسترده» وجود دارد.
او تأکید کرد که این جریانها در ضرورت تغییر سیاسی، ایجاد ساختار دموکراتیک و تضمین حقوق برابر شهروندان اشتراک نظر دارند.
نظری با اشاره به اختلاف دیدگاهها میان جریانهای مختلف، این تفاوتها را طبیعی و برخاسته از تنوع قومی، مذهبی و سیاسی افغانستان دانست و گفت وحدت سیاسی به معنای یکسانسازی دیدگاهها نیست، بلکه باید بر پایه «وحدت در کثرت» شکل گیرد.
همپوشانی ۹۰ درصدی نقشههای راه
بر اساس دادههای بنیاد جهانی موزاییک، بررسی بیش از ۲۰ نقشه راه سیاسی نشان میدهد که حدود ۹۰ درصد دیدگاههای مطرحشده در حوزههایی چون مشارکت سیاسی، حقوق بنیادین و برابری شهروندان با یکدیگر همپوشانی دارند.
اختلافهای باقیمانده عمدتاً به پنج محور مربوط میشود:
– شیوه دستیابی به تغییر سیاسی
– نقش جامعه جهانی
– ساختار متمرکز یا غیرمتمرکز نظام آینده
– هویت و نمادهای ملی
– رسیدگی به بیعدالتیهای تاریخی
زلمی نشاط از بنیاد جهانی موزاییک گفت هدف نشست کمبریج «حل فوری اختلافها» نیست، بلکه ایجاد بستری برای گفتوگو و شناسایی نقاط اختلاف و اشتراک است.
او «چارچوب همگرایی سیاسی» را سازوکاری برای نزدیککردن جریانهای مختلف دانست؛ چارچوبی که قرار است گروههای سیاسی، جامعه مدنی، زنان، نیروهای مقاومت و سازمانهای حقوق بشری را در یک ساختار مشترک گرد هم آورد.
آمادگی جبهه آزادی برای همکاری گسترده
داوود ناجی، رییس دفتر سیاسی جبهه آزادی افغانستان، نیز در این نشست گفت این جبهه آماده همکاری با احزاب سیاسی، نهادهای مدنی، زنان و جریانهای دموکراتیک است.
او تأکید کرد که اختلاف دیدگاه درباره ساختار حکومت آینده طبیعی است، اما تصمیم نهایی باید به مردم افغانستان واگذار شود.
به گفته ناجی، نشست کمبریج میتواند زمینهساز ایجاد یک ائتلاف گستردهتر میان مخالفان طالبان باشد و جبهه آزادی برای تقویت «چارچوب اجماع مدنی» اعلام آمادگی کرده است.
تأکید بر تحول در شیوه حکومتداری
حسین اشراق در افتتاحیه نشست گفت تغییر قدرت بدون اصلاح شیوه حکومتداری نمیتواند صلح پایدار ایجاد کند.
او چارچوب «اجماع کمبریج(سیسیآر)» را سندی زنده توصیف کرد که مشروعیت سیاسی، انسجام اجتماعی و توسعه را به یکدیگر پیوند میدهد.
زلمی نشاط نیز با اشاره به سرکوب و محرومیت سیستماتیک زنان، تأکید کرد که افغانستان در وضعیت صلحآمیز قرار ندارد و صلح تنها نبود جنگ نیست، بلکه آزادی مردم برای زندگی بدون ترس و برخورداری از حقوق اساسی است.
او هشدار داد که مخالفت با طالبان بهتنهایی «برنامه سیاسی» محسوب نمیشود و نیروهای مخالف باید برای دوران پساطالبان نیز طرح روشن داشته باشند.
دیدگاه جامعه جهانی
سر لوری بریستو، دیپلمات پیشین انگلیس، در سخنان خود گفت جامعه جهانی باید اشتباهات ۲۰ سال گذشته در افغانستان را صادقانه بررسی کند.
او تأکید کرد که هیچ توافق پایداری نمیتواند از بیرون بر افغانستان تحمیل شود و مردم باید خود رهبری تصمیمگیری درباره آینده کشور را بر عهده داشته باشند.
بریستو همچنین بر ضرورت رسیدگی فوری به وضعیت بشری، پایان محرومیت دختران از آموزش متوسطه و یافتن راهحل برای افغانهای مقیم پاکستان و ایران که با خطر بازگشت اجباری روبهرو هستند، تأکید کرد.
صدای زنان در نشست کمبریج
بنفشه یعقوبی در بخش دیگری از نشست گفت تجربه زنان افغانستان از سرکوب یکسان نیست و باید به وضعیت زنان روستایی، شهری، زنان دارای معلولیت و خانوادههای کمدرآمد توجه ویژه شود؛ گروههایی که در روندهای سیاسی و حقوق بشری کمتر نمایندگی شدهاند.
گامهای بعدی؛ از سند نظری تا روند عملی
بر اساس برنامه اعلامشده، هدف نهایی نشست کمبریج تبدیل چارچوب «سیسیآر» از یک سند نظری به یک روند عملی برای هماهنگی جریانهای مخالف طالبان است.
ایجاد شورای مشورتی، گفتوگوهای تخصصی و مشارکت سازمانهای حقوق بشری از جمله سازوکارهای پیشنهادی این چارچوب است.
قرار است منشور تأسیس و گروه کاری «چارچوب همگرایی سیاسی» در اکتبر ۲۰۲۶ شکل بگیرد و نخستین نشست عمومی آن در ژانویه ۲۰۲۷ برگزار شود.
