همزمان با هفته وحدت و میلاد نبی اکرم(ص)، مولوی محمدیعقوب نورزایی(سامانی)، دبیر شورای عالی علما و نخبگان مهاجرین اهل سنت مقیم جمهوری اسلامی ایران و مدیر مرکز مطالعات و تحقیقات نور، در گفتگوی اختصاصی با ایراف، با تأکید بر ضرورت بازخوانی سیره پیامبر اسلام(ص)، رحمت، عدالت، تواضع، وحدتگرایی و علمآموزی را از مهمترین ارزشهای مورد نیاز جامعه افغانستان دانست و بر تقویت اخوت اسلامی میان شیعه و سنی تأکید کرد.
وی افزود: رحمت و مدارا، عدالت و امانتداری، تواضع و سادهزیستی، وحدتگرایی و رفع نزاعهای قومی و مذهبی و همچنین علمآموزی و اهتمام به تربیت، از مهمترین ویژگیهایی است که باید در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان مورد توجه قرار گیرد.
نورزایی با اشاره به اصل «رحمت للعالمین» گفت: رحمت نبوی تنها یک احساس فردی نیست، بلکه میتواند مبنای روابط اجتماعی قرار گیرد و در جامعه افغانستان، درونی کردن این اصل میتواند فضای گفتگو را از خصومت و تقابل به تعامل تبدیل کند.
وی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) در رفتار خود عدالت و امانتداری را بهصورت عملی نشان دادند و هر فردی که در خانواده، بازار، محله یا هر بخش دیگری از جامعه مسئولیتی بر عهده دارد، با رعایت این اصول میتواند بخشی از اعتماد عمومی آسیبدیده را بازسازی کند.
دبیر شورای عالی علما و نخبگان مهاجرین اهل سنت مقیم ایران همچنین تواضع و سادهزیستی را از دیگر آموزههای مهم سیره نبوی دانست و گفت: در جامعهای که تجملگرایی و مصرفگرایی میتواند پیوندهای اجتماعی را تضعیف کند، سادهزیستی و نزدیک بودن به مردم میتواند به تقویت اعتماد و همبستگی اجتماعی کمک کند.
وی درباره ضرورت وحدت میان اقوام و مذاهب در افغانستان اظهار کرد: پیمان مدینه نشان داد که وحدت از مسیر حذف دیگری به دست نمیآید، بلکه با پذیرش تکثر و ایجاد یک چارچوب عادلانه برای زندگی مشترک امکانپذیر است. در جامعه کثیرالقوم افغانستان، هر فرد میتواند این الگو را در رابطه با همسایه، همکار و هموطن خود از قوم و مذهب دیگر عملی کند.
نورزایی افزود: پیامبر اکرم(ص) پس از هجرت به مدینه، با پیمان اخوت، مهاجران و انصار را که از نظر پیشینه و پیوندهای اجتماعی متفاوت بودند، در چارچوب اخوت اسلامی به یکدیگر نزدیک کردند. این پیوند نه صرفاً از طریق فرمان و بخشنامه، بلکه در بستر زندگی واقعی، همسایگی و تعامل اجتماعی شکل گرفت.
وی تأکید کرد: این سیره برای وضعیت شیعه و سنی در افغانستان نیز درس روشنی دارد؛ نخستین گام، بازتعریف هویت مشترک بر پایه ایمان است. اختلافات فقهی و کلامی موضوعاتی تخصصی هستند و نباید بهانهای برای جدایی و دشمنی میان مردم عادی شوند.
مدیر مرکز مطالعات و تحقیقات نور گفت: وحدت واقعی باید در زندگی روزمره مردم، در همسایگی، بازار، مجالس علمی و روابط اجتماعی شکل بگیرد. تفاوتهای فقهی و مذهبی میتوانند باقی بمانند، اما نباید به کینه و نفرت اجتماعی تبدیل شوند.
وی با بیان اینکه توحید، رسالت پیامبر اکرم(ص)، قرآن کریم، نماز، روزه، حج، باور به معاد و احترام به اهل بیت(ع) از مهمترین مشترکات میان شیعه و سنی است، تصریح کرد: همین مشترکات میتواند پایهای مستحکم برای وحدت اسلامی باشد.
نورزایی در ادامه درباره راههای مقابله با تفرقه میان مسلمانان اظهار کرد: مسلمانان باید به مشترکات ایمانی بازگردند، از زبان تکفیر و تحقیر پرهیز کنند و در برابر شایعات و اخبار تحریکآمیز هوشیار باشند. هر خبری که موجب ایجاد کینه و شکاف میان مسلمانان میشود، باید پیش از پذیرش و بازنشر، راستیآزمایی شود.
وی افزود: وحدت پایدار تنها با شعار ایجاد نمیشود، بلکه از دل روابط خانوادگی، اقتصادی و همسایگی شکل میگیرد. مسلمانان همچنین باید دشمن مشترک خود، از جمله آمریکا و رژیم صهیونیستی را بشناسند و در برابر سیاستهای تفرقهافکنانه آنان موضع واحد داشته باشند.
این عالم اهل سنت درباره مسئولیت علمای افغانستان در تقویت اخوت اسلامی نیز گفت: علما به دلیل جایگاه علمی و اعتماد عمومی که نزد مردم دارند، مسئولیت سنگینتری در حفظ و تقویت اخوت اسلامی و امتسازی بر عهده دارند.
وی ادامه داد: علمای دین باید مشترکات مذاهب اسلامی را برای مردم بهصورت دقیق و امانتدارانه تبیین کنند، منبر را از زبان تفرقه پاک نگه دارند و از نقل مطالبی که صرفاً موجب تحقیر و تحریک پیروان مذاهب دیگر میشود، پرهیز کنند.
نورزایی تأکید کرد: رفتار عالم دینی نیز به اندازه سخن او اهمیت دارد. عالمی که با علمای مذاهب دیگر ارتباط و تعامل دارد، در عمل الگوی اخوت و مؤاخات را به مردم نشان میدهد. همچنین علما باید در برابر شایعات و اخبار جهتدار، مردم را به راستیآزمایی و پرهیز از قضاوت عجولانه دعوت کنند.
وی در پایان و در پیامی به شیعیان و اهل سنت افغانستان گفت: آنچه میان مسلمانان مشترک است، یعنی ایمان به یک خدا، عشق به یک پیامبر و تکیه بر یک قرآن، عمیقتر و اصیلتر از اختلافات فقهی و تاریخی است که گاه دستاویز دشمنی قرار میگیرد.
نورزایی افزود: برادری دینی شعاری نیست که تنها در هفته وحدت از آن سخن گفته شود؛ بلکه تکلیفی است که باید در بازار، همسایگی، مجلس درس و گفتار روزمره هر مسلمان جاری باشد. به گفته وی، پاک کردن زبان از تحقیر و تکفیر، راستیآزمایی سخنان تفرقهافکن و دست دوستی دادن به هموطن از هر قوم و مذهب، از مهمترین مصادیق عمل به سیره پیامبر رحمت(ص) است.
