به گزارش ایراف، اعزام پیدرپی نیرو و مهمات توسط وزارت دفاع طالبان به مناطق کوهستانی و صعبالعبور بدخشان، طی روزهای اخیر با سانحه سقوط یک بالگرد ترابری همراه شد. این بالگرد که در جریان درگیری نیروهای مرکزی با افراد جمعهخان فاتح، فرمانده محلی و ناراضی این گروه آسیب دید، نشاندهنده اتکای فزاینده کابل به ناوگان هوایی مستهلک خود برای مهار تنشهای فزاینده داخلی و مقابله با جبهههای مخالف است.
درگیریهای درونگروهی و روایتهای متناقض از سقوط
منابع محلی در شهرستان نسی تایید کردهاند که افراد جمعهخان فاتح هنگام فرود سه بالگرد طالبان به سوی آنها آتش گشودند که در نهایت به سقوط یکی از بالگردهای حامل مهمات منجر شد. با این حال، وزارت دفاع طالبان با رد وقوع درگیری در جریان این سانحه، ادعا کرد که بالگرد مذکور صرفاً به دلیل برخورد با یک ستون هنگام فرود آسیب دیده است. پس از این تنشها، قاری فصیحالدین فطرت رئیس ستاد ارتش طالبان به همراه فرمانده ناراضی با استفاده از همین ناوگان هوایی به فیضآباد (مرکز بدخشان) منتقل شدند تا روند خلع سلاح نیروهای محلی تسریع شود؛ رویدادی که بار دیگر پرده از شکافهای عمیق میان فرماندهان پشتونتبار و غیرپشتون در ساختار امنیتی و نظامی طالبان برمیدارد.
بحران نگهداری ناوگان هوایی؛ میراث پرهزینه آمریکا و روسیه
افزایش عملیاتهای نظامی طالبان در نوار شمالی، فشار بیسابقهای بر ناوگان ترکیبی این گروه شامل بالگردهای روسی «امآی-۱۷» و «بلکهاوکهای» آمریکایی وارد کرده است. بر اساس گزارش اداره بازرس ویژه آمریکا در امور بازسازی افغانستان (سیگار) در سال ۲۰۲۱، واشنگتن پیش از خروج، سالانه صدها میلیون دلار صرف نگهداری این ناوگان و تامین قطعات از طریق شبکهای از پیمانکاران خارجی میکرد.
اکنون با گذشت چند سال از تسلط طالبان و خروج تکنسینهای خارجی، حفظ این بالگردها بدون دسترسی به زنجیره تامین قطعات یدکی و تعمیرات اساسی (اورهال)، به یک چالش راهبردی و نقطهضعف بزرگ برای ارتش طالبان تبدیل شده است.
افزایش مأموریتهای پروازی و چشمانداز شکننده پشتیبانی
اگرچه طالبان در سالهای اخیر مدعی تعمیر و عملیاتی کردن بخشی از این بالگردها با استفاده از کادرهای فنی باقیمانده از نظام پیشین شدهاند، اما آمارهای میدانی نشان میدهد از زمان روی کار آمدن این گروه تاکنون دستکم هفت فروند بالگرد نظامی به دلیل نقص فنی یا شرایط عملیاتی سقوط کردهاند.
از سوی دیگر، با وجود مناسبات دیپلماتیک مسکو با کابل، تاکنون هیچ شواهد رسمی مبنی بر توافق برای پشتیبانی فنی از ناوگان روسی طالبان ارائه نشده است. کارشناسان امنیتی بر این باورند که افزایش مأموریتهای پروازی برای سرکوب هستههای مقاومت محلی، ناوگان هوایی طالبان را در وضعیت استهلاک شدید قرار داده است؛ ابزاری که گرچه مزیت تاکتیکی مهمی در جغرافیای خشن افغانستان محسوب میشود، اما در بلندمدت توان لجستیکی این گروه را با بحران جدی مواجه خواهد ساخت.
