به گزارش ایراف، تشدید درگیریها میان انسان و حیات وحش در نواحی مرزی ایالت خیبر پختونخواه پاکستان و مناطق هممرز با افغانستان، آسیبهای جبرانناپذیری را به تنوع زیستی منطقه وارد کرده است. در تازهترین رویداد، ساکنان منطقه کوهستانی باجور اقدام به شکار یک قلاده پلنگ در معرض تهدید نموده و از تحویل پوست آن به مسئولان اداره حیات وحش خودداری کردهاند؛ اقدامی که نشاندهنده ناکارآمدی رویکردهای تنبیهی موجود و نبود نظارت حاکمیتی اثرگذار در نقاط دورافتاده مرزی است.
بحران در زیستگاههای مرزی و موج تازه کشف لاشه گربهسانان
بررسیهای میدانی حاکی از آن است که ناامنیهای مداوم، نابودی جنگلها و تخریب زیستگاههای طبیعی طی سالهای اخیر در خیبر پختونخواه، پلنگها را برای تأمین غذای خود به سمت روستاها و سکونتگاههای انسانی کشانده است. این وضعیت پیشتر در مناطقی نظیر کوهات، سوات و دره تیرا نیز تکرار شده و موجی از کشتار تلافیجویانه این گونه ارزشمند را توسط بومیان به همراه داشته است.
کارشناسان محیط زیست تأکید میکنند که کاهش شدید طعمههای طبیعی در کوهستانهای مرزی دیورند، عامل اصلی نزدیک شدن این درندگان به گلههای دام روستاییان است.
خلاء قانونی و رانت معافیت از مجازات در مناطق قبایلی
یکی از چالشهای بنیادین در حفظ حیات وحش مناطق مرزی پاکستان، ساختار ضعیف حقوقی و ناتوانی دستگاه قضایی در بازداشت و جریمه بازدارنده متخلفان است. با وجود وضع جریمههای مالی روی کاغذ، عدم پیگیری انتظامی و فقدان بازداشت عاملان اصلی موجب شده تا شکار غیرقانونی و فروش پوست گربهسانان بزرگ در بازارهای سیاه محلی بدون مانعی جدی ادامه یابد.
تحلیلگران زیستمحیطی هشدار میدهند تداوم استخراج بیرویه از جنگلها و بیتوجهی دولت مرکزی پاکستان به توسعه زیرساختهای حفاظت از محیط زیست در ایالتهای مرزی، پیامدهایی غیرقابل بازگشت خواهد داشت.
خطر انقراض کامل بزرگترین گربهسان منطقه
تخریب زنجیره غذایی در مرزهای شمالی و غربی پاکستان نه تنها امنیت زیستبوم منطقه را مختل کرده، بلکه حیات وحش مشترک میان افغانستان و پاکستان را در معرض نابودی کامل قرار داده است. ناظران معتقدند در صورت عدم اتخاذ تدابیر فوری بینالمللی و منطقهای برای احیای جنگلها و ایجاد مناطق حفاظتشده فرامرزی، انقراض محلی پلنگ آسیایی در این منطقه راهبردی قطعی خواهد بود.
