به گزارش ایراف و به نقل از وبگاه سایتِکدِیلی، دانشمندان مؤسسه مهندسی زیستی کاتالونیا با همکاری دانشگاههای اسپانیا در پژوهشی که در مجله انجمن شیمی آمریکا (JACS) منتشر شده، مولکولهای جدیدی بر پایه فناوری «فوتوفارماکولوژی» ساختهاند. این مولکولها که از طریق تزریق یا قطره چشمی ساده استفاده میشوند، توانستهاند بدون نیاز به جراحیهای تهاجمی یا پیوند ژنتیکی، درک نور را در موشهای مبتلا به دژنراسیون ماکولا (AMD) و رتینیت پیگمنتوزا (RP) احیا کنند.
بر اساس فکتهای ارائه شده در این مطالعه، در بیماریهای تحلیلبرنده شبکیه، سلولهای اصلی گیرنده نور از بین میروند اما مدارهای عصبی پشت آنها همچنان سالم میمانند. این روش تازه با هدف قرار دادن سلولهای دوقطبی سالم، امکان پردازش مجدد سیگنالهای نوری را فراهم میسازد.
نحوه عملکرد مولکولهای پراست ۶ و شبیهسازی سیگنالهای نوری
این فناوری بر پایه داروهای حساس به نور استوار است که با تابش نور فعال و با قطع آن غیرفعال میشوند. مولکولهای طراحیشده با اتصال به پروتئین خاص mGlu6 در سلولهای دوقطبی شبکیه، نقش گیرندههای ازدسترفته را ایفا کرده و پیامهای نوری را مستقیم به سیستم بینایی منتقل میکنند.
پروفسور پائو گوروستیزا، پژوهشگر ارشد این مطالعه تأکید کرد که این روش اگرچه اصل بیماری و تخریب سلولی را درمان نمیکند، اما راهکاری فوقالعاده مؤثر، برگشتپذیر و ساده برای بازیابی عملکرد بینایی در نور معمولی روز و شرایط محیطی استاندارد محسوب میشود.
نتایج آزمایشگاهی در مدلهای حیوانی و برتری بر روشهای تهاجمی
آزمایشهای انجامشده روی موشهای نابینا نشان داد که پس از دریافت دو ترکیب «پراست ۶-۱۲» و «پراست ۶-۱۵»، رفتار درک نور در آنها کاملاً بازگشته است. در حالی که موشهای نابینا تفاوتی میان محیط روشن و تاریک قائل نمیشدند، پس از مصرف قطره چشمی، ترجیح طبیعی خود را برای حضور در محیطهای تاریک نشان دادند که اثباتکننده بازگشت بینایی است.
مزیت اصلی این دستاورد در مقایسه با ژندرمانی یا ایمپلنتهای الکترونیکی هزینهبر، عدم نیاز به ابزارهای پیچیده و جراحیهای سنگین است که بهرهگیری از آن را برای طیف وسیعی از بیماران میسر میسازد.
چشمانداز کارآزماییهای بالینی و تجاریسازی فناوری
پژوهشگران اعلام کردند که این فناوری هنوز در مراحل پیشبالینی قرار دارد و آزمایشهای انسانی آن آغاز نشده است. گامهای بعدی تیم تحقیقاتی، بررسی طولانیمدت ایمنی دارویی و افزایش دوام اثر قطرهها بر چشم خواهد بود.
در همین راستا، شرکت نوپای «آیلومینا» (Eyelumina) جهت جذب سرمایهگذاری برای ورود به فاز کارآزمایی بالینی انسانی تشکیل شده است تا در صورت موفقیت، این روش غیرتهاجمی به عنوان ارزانترین و سریعترین مسیر بازگرداندن بینایی در اختیار جوامع پزشکی قرار گیرد.
