به گزارش ایراف، خبرنگار بیبیسی در گزارشی از داخل ارگ ریاستجمهوری افغانستان نوشته است که طالبان در اواسط ماه اوت ۲۰۲۱ میلادی، پس از سقوط کابل، وارد این ساختمان شدند و کنترل مهمترین مرکز قدرت سیاسی افغانستان را در اختیار گرفتند.
بر اساس این گزارش، ارگ در دوره جمهوری یکی از امنیتیترین نقاط کابل بود و با تجهیزات گسترده نظارتی، نیروهای ویژه امنیت ریاستجمهوری، وزارت دفاع و اداره امنیت ملی سابق محافظت میشد. ورود کارمندان و مهمانان نیز از مسیرهای مشخص و پس از چندین مرحله بازرسی امنیتی انجام میگرفت.
اما پس از روی کار آمدن طالبان، بسیاری از محدودیتهای امنیتی گذشته کاهش یافته است. مسیرهای قدیمی ورود به ارگ دوباره فعال شده و علاوه بر مسیر چهارراه زنبق، ورود کارمندان و مهمانان رسمی از مسیر اصلی چهارراه صحت عامه نیز انجام میشود.
در این گزارش آمده است که در چهارراه آریانا، یکی از نقاط مهم امنیتی نزدیک به ارگ، دیگر اثری از تجهیزات گسترده نظارتی، تکتیراندازها و تدابیر امنیتی دوره پیشین دیده نمیشود.
ارگ ریاستجمهوری که در گذشته با پروتکلهای سختگیرانه، مراسم رسمی و تشریفات ویژه اداره میشد، اکنون با شیوهای متفاوت مدیریت میشود؛ رویکردی که در داخل حکومت طالبان از آن با عنوان «سبک وطنی» یاد میشود.
در این دوره، برخی جزئیات زندگی روزمره در ارگ نیز تغییر کرده است. مهماننوازی همچنان ادامه دارد، اما برخی عادات و برنامههای روزانه تغییر یافته است؛ از جمله اضافه شدن دوغ به فهرست نوشیدنیهای رایج در این مجموعه.
در دوره جمهوری، آشپزخانه ارگ ریاستجمهوری به دلیل کیفیت غذاهای خود شهرت داشت و حتی گزارشهایی درباره تنوع گسترده غذاها در زمان ریاستجمهوری محمد اشرف غنی منتشر شده بود که واکنشهای انتقادی در جامعه به دنبال داشت.
در وضعیت کنونی، پلو همچنان غذای اصلی سفره ارگ است و گوشت در دو نوع گوسفندی و مرغ ارائه میشود. برخی کارکنان قدیمی ارگ گفتهاند که پس از حاکمیت طالبان، دوغ جایگاه بیشتری در برنامه غذایی این مجموعه پیدا کرده است.
این گزارش همچنین به تغییرات مذهبی در ارگ اشاره کرده و نوشته است که طالبان یک مسجد جدید در داخل این مجموعه ساختهاند که از نظر شکوه و ساختار با دیگر بخشهای ارگ هماهنگ است. امام این مسجد یک روحانی جوان طالبان است و بیشتر نمازگزاران آن را نیروهای امنیتی و کارکنان خدماتی تشکیل میدهند.
مسجد قدیمی ارگ همچنان پابرجاست و احتمالاً برای مقامهای بلندپایه، بهویژه به دلیل نزدیکی به قصر دلگشا، مورد استفاده قرار میگیرد.
اکنون شماری از مقامهای رده دوم طالبان در ارگ حضور دارند، اما مرکز اصلی تصمیمگیریهای مهم حکومت طالبان در قندهار قرار دارد و بسیاری از فرمانهای مهم از آنجا صادر میشود.
به این ترتیب، ارگ ریاستجمهوری که زمانی مرکز اصلی تصمیمگیری سیاسی افغانستان و محل استقرار رئیسجمهور بود، اکنون جایگاه متفاوتی در ساختار قدرت دارد و بیشتر به یک مرکز اداری تبدیل شده است؛ با این حال، اهمیت تاریخی و نمادین آن همچنان پابرجاست.
ارگ افغانستان که در زمینی حدود ۸۰ جریب ساخته شده، در تاریخ معاصر این کشور همواره نماد حاکمیت بوده است؛ به گونهای که هر جریان سیاسی که کنترل این مجموعه را در اختیار داشته، خود را صاحب قدرت در افغانستان دانسته است.
