به گزارش ایراف، در این نشست چهارجانبه که روز چهارشنبه ۵ اوت ۲۰۲۶ (۱۴ اسد ۱۴۰۵) برگزار شد، بدر عبدالعاطی (وزیر خارجه مصر)، هاکان فیدان (وزیر خارجه ترکیه)، اسحاق دار (معاون نخستوزیر و وزیر خارجه پاکستان) و فیصل بن فرحان (وزیر خارجه عربستان) آخرین تحولات ژئوپلیتیک خاورمیانه و راهکارهای جلوگیری از گسترش درگیریها را مورد بررسی قرار دادند.
تاکید بر امنیت تنگه هرمز و تداوم چارچوب توافق اسلامآباد
یکی از محورهای اصلی این رایزنیها، بررسی وضعیت امنیت دریانوردی و ثبات در شاهراههای انرژی جهان به ویژه تنگه هرمز بود. وزرای خارجه چهار کشور تاکید کردند که آزادی کشتیرانی بینالمللی در این منطقه، ستون اصلی ثبات اقتصادی و تجارت جهانی به شمار میرود.
دیپلماتهای ارشد چهار کشور همچنین با اشاره به یادداشت تفاهم ۱۸ ژوئن (تفاهم اسلامآباد) که با میانجیگری پاکستان میان واشنگتن و تهران به امضا رسیده بود، بر ضرورت پایبندی طرفین به تعهدات تنشزدایی و دستیابی به یک توافق جامع و پایدار منطقهای تاکید کردند.
آرمان فلسطین؛ محور لایتغیر تعاملات چهارجانبه
در بخش دیگری از این نشست، وزرای خارجه مصر، ترکیه، پاکستان و عربستان با تاکید بر مسئله قدس و آرمان فلسطین اعلام کردند که پایان اشغالگری و تشکیل دولت مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شرقی تنها مسیر دستیابی به صلح عادلانه و پایدار در غرب آسیا است.
آنان سیاستهای یکجانبه، توسعه شهرکسازیها و تغییر هویت تاریخی و حقوقی اماکن مقدسه اسلامی و مسیحی در قدس اشغالی را محکوم کرده و خواستار اقدام ملموس جامعه بینالمللی شدند.
ریشهها و ابعاد پیشینی سازوکار «R-4»
گروه چهارجانبه موسوم به «R-4» در اوایل سال ۲۰۲۶ با ابتکار عمل اسلامآباد، ریاض، آنکارا و قاهره برای ایجاد یک بلوک میانجیگر و ثباتساز در برابر بحرانهای منطقه شکل گرفت.
نشستهای قبلی این گروه به ترتیب در ریاض، اسلامآباد، آنتالیا و قاهره برگزار شده بود و نشست امان، پنجمین دور از این رایزنیهای دورهای محسوب میشود.
تحلیلگران معتقدند همگرایی این چهار کشور بزرگ دنیای اسلام — که دارای توانمندیهای دیپلماتیک، نظامی و اقتصادی قابل توجهی هستند — نشاندهنده شکلگیری یک معماری جدید امنیتی بومی در منطقه برای مدیریت بحرانها بدون اتکای کامل به بازیگران فرامنطقهای است.
