به گزارش ایراف، آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) وابسته به سازمان جهانی بهداشت، در ارزیابی تازه خود سه داروی هیدروکلروتیازید (داروی فشار خون)، وُریکونازول (ضد قارچ) و تاکرولیموس (داروی جلوگیری از پسزدن عضو پیوندی) را در گروه «سرطانزا برای انسان» قرار داده است؛ گروهی که پیشتر موادی مانند دخانیات، آزبست و الکل در آن جای داشتند.
این داروها در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارند و در هند بهطور گسترده تجویز میشوند؛ بهویژه هیدروکلروتیازید که یکی از ارزانترین و در دسترسترین گزینهها برای کنترل فشار خون بالا محسوب میشود.
بر اساس گزارش IARC، شواهد کافی وجود دارد که هیدروکلروتیازید میتواند خطر ابتلا به سرطان پوست از نوع سلول سنگفرشی و سرطان لب را افزایش دهد؛ موضوعی که در مطالعات دانمارک و آمریکا نیز مشاهده شده و به «فوتوتوکسیسیته» یا افزایش حساسیت پوست به نور خورشید نسبت داده میشود.
در مورد وُریکونازول نیز شواهد مشابهی از افزایش خطر سرطان پوست در بیماران پیوندی که این دارو را طولانیمدت مصرف میکنند، گزارش شده است.
تاکرولیموس نیز به دلیل اثرات سرکوبکننده سیستم ایمنی، با افزایش خطر لنفوم غیرهوچکین و برخی اختلالات تکثیر لنفوسیتی مرتبط دانسته شده است.
با این حال، متخصصان تأکید میکنند که این طبقهبندی به معنای «خطر فوری» برای بیماران نیست، زیرا IARC تنها «توانایی سرطانزایی» یک دارو را مشخص میکند و میزان خطر واقعی به دوز، مدت مصرف و شرایط بیمار بستگی دارد.
پزشکان هشدار دادهاند که بیماران نباید داروهای خود را بدون مشورت قطع کنند، زیرا قطع ناگهانی داروهای حیاتی مانند داروهای فشار خون یا داروهای ضد پسزدن عضو میتواند پیامدهای شدید و حتی مرگبار داشته باشد.
این هشدار برای میلیونها بیمار در هند و کشورهای منطقه اهمیت ویژهای دارد؛ کشورهایی که مصرف این داروها در آنها بسیار گسترده است و بسیاری از بیماران به دلیل قیمت مناسب، بهویژه هیدروکلروتیازید، به این دارو وابستهاند.
طبقهبندی جدید IARC توجه جهانی را به ایمنی داروهای پرمصرف جلب کرده است، اما پیام اصلی متخصصان روشن است: هیچ بیماری نباید بدون نظر پزشک درمان خود را متوقف کند.
تصمیمگیری درباره ادامه یا تغییر دارو باید بر اساس ارزیابی دقیق پزشک و شرایط فردی بیمار انجام شود.
