به گزارش ایراف، «مرکز حقوق هنر» در نیویورک برآورد کرده است که بین سالهای ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵، حدود ۶۵۰ هزار اثر هنری یا بهطور مستقیم دزدیده شد یا صاحبانشان مجبور به فروش اجباری آنها شدند.
اکنون تیمی از محققان دانشگاه «سانتا کلارا» با بهرهگیری از یک دستیار هوش مصنوعی، قصد دارد مسیر بازگرداندن حدود ۱۰۰ هزار اثر باقیمانده را هموار کند؛ آثاری که هنوز رد و نشانی از آنها در آرشیوهای جهانی وجود دارد.
این چتبات هوشمند برای جستوجوی دقیق در سوابق پیچیده تاریخی آموزش دیده و میتواند در زمانی بسیار کوتاه، حجم عظیمی از دادههای پراکنده را بررسی کند؛ کاری که پیشتر برای پژوهشگران هفتهها و ماهها زمان میبرد.
یک آرشیو مهم در پاریس نقطه شروع پروژه
سازندگان این ابزار ابتدا سراغ یکی از مهمترین آرشیوهای مربوط به نقاشیهای دزدیدهشده رفتند؛ آرشیوی که در پاریس نگهداری میشود و اطلاعات ارزشمندی درباره آثار برجستهای همچون یک نقاشی حراجشده از ژان-آنتوان واتو و اثری گرانقیمت از نیکولا دو لارژیلیه دارد؛ آثاری که در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم توسط نیروهای ویژه کشف شده بودند.
«مایکل سانتورو»، استاد مدیریت دانشگاه «اسسییو» و مسئول اصلی این پروژه، تأکید کرده است که تلاشهای پیشین موزهها برای گردآوری دادهها اغلب پراکنده و غیرمنسجم بود.
به گفته او، این دستیار هوش مصنوعی با کنار هم قرار دادن این منابع، سرعت و دقت پژوهشها را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
جایگزین پژوهشگران نیست، ابزار کمکی است
«هایبینگ لو»، مهندس ارشد پروژه، میگوید هدف این ابزار جایگزینی پژوهشگران نیست، بلکه قرار است کار طاقتفرسای جستوجو در اسناد قدیمی را برای آنها آسانتر کند.
این فناوری با تحلیل دادهها، مسیرهای احتمالی برای یافتن آثار گمشده را پیشنهاد میدهد و پژوهشگران میتوانند با تمرکز بر این سرنخها، روند شناسایی و استرداد آثار را سرعت ببخشند.
میراث غارتشده جنگ جهانی دوم
در جریان جنگ جهانی دوم، سرقت و غارت آثار هنری در مقیاسی بیسابقه رخ داد.
بسیاری از این آثار بعدها توسط گروهی که به «مردان آثار ماندگار» شهرت یافتند، بازیابی شد؛ اما شمار زیادی از آنها همچنان مفقود است و تلاش جهانی برای شناسایی و بازگرداندنشان ادامه دارد.
پروژه جدید دانشگاه سانتا کلارا نیز بخشی از همین تلاش جهانی است؛ تلاشی که با کمک فناوریهای نوین، امید تازهای برای یافتن گنجینههای هنری گمشده ایجاد کرده است.
