به گزارش ایراف، تحولات ساعات گذشته در خلیج فارس و رایزنیهای فشرده میان واشنگتن و پایتختهای منطقهای، از چرخش محاسباتی کاخ سفید در برابر استراتژی بازدارندگی ایران حکایت دارد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در نخستین ساعات بامداد یکشنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۵ (۲ آگوست ۲۰۲۶) با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» اعلام کرد که به درخواست کشورهای خاورمیانه و برای دستیابی به توافقی پیرامون بازگشایی تنگه هرمز و پرونده هستهای، دستور لغو حملات گسترده علیه ایران را صادر کرده است.
ارزیابیهای رسانهای از سردرگمی تلآویو و شکاف در مواضع واشنگتن
رسانه صهیونیستی «کان» روز ۱۱ مرداد به نقل از منابع امنیتی فاش کرد این دومین بار طی یک هفته اخیر است که پنتاگون ابتدا تلآویو را از اجرای عملیات آگاه کرده، اما در دقایق پایانی بدون ارائه توضیح شفاف، آن را به حالت تعلیق درآورده است. این رویکرد انفعالی با موجی از انتقادات در داخل اراضی اشغالی مواجه شد؛ بهطوری که «یوسی یهوشوا»، تحلیلگر ارشد روزنامه یدیعوت آحارونوت، تصریح کرد که عقبنشینیهای پیدرپی ترامپ و ترجیح مذاکره، دستاوردهای ادعایی جنگ را تضعیف کرده و ضربهای مهلک به ساختار بازدارندگی مشترک آمریکا و اسرائیل وارد آورده است.
همزمان، روزنامه نیویورک تایمز در یادداشتی تحلیلی با انتقاد شدید از نبود استراتژی مشخص در کاخ سفید تاکید کرد که ترامپ کنترل واقعی بر ابعاد این مناقشه ندارد و واشنگتن در مواجهه با ایران — که ساختاری متفاوت از پروندههای عراق یا ونزوئلا دارد — دچار انفعال محاسباتی شده است.
لابیهای متضاد عربی و هراس از سرایت بحران به شریانهای نفتی
پایگاه خبری-تحلیلی آکسیوس روز ۱۲ مرداد در گزارشی اختصاصی افشا کرد که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در گفتوگوی تلفنی ۱۰ مرداد با دونالد ترامپ، ابراز نگرانی شدید خود را از احتمال حمله به اهداف انرژی ایران اعلام کرده و خواستار توقف عملیات نظامی شده است. این رایزنی پس از دیدار شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا صورت گرفت که طی آن ریاض بر خطر ناشی از تسری جنگ به پایانههای نفتی خلیج فارس تاکید کرده بود.
در مقابل، روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که امارات متحده عربی در رایزنیهای پنهان خود با واشنگتن، خواستار اتخاذ اقدامات قاطعتر علیه ایران شده است. با این حال، گزارش همین روزنامه نشان میدهد اکثر اعضای شورای همکاری خلیج فارس نسبت به عدم شفافیت دولت ترامپ ابراز ناخرسندی کرده و به دلیل مصرف بیسابقه و کاهش شدید ذخایر موشکهای پدافندی «پاتریوت» و «تاد»، از پنتاگون خواستهاند تا تضمینهای امنیتی بیشتری ارائه دهد.
تحرکات فشرده دیپلماتیک در محور تهران-مسقط و خطونشان پدافندی
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در جریان رایزنیهای فشرده با مقامات منطقهای از جمله فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارشد ارتش پاکستان، و وزرای خارجه عربستان، ترکیه و عراق، مواضع اصولی ایران را تشریح کرد. عراقچی با اشاره به پیشرفت گفتگوهای ایران و عمان درباره ترتیبات ترانزیتی تاکید کرد که هرگونه همراهی کشورهای منطقه با تجاوز احتمالی آمریکا، با پاسخ قاطع و کوبنده نیروهای مسلح مواجه خواهد شد.
شبکه خبری سیانان نیز به نقل از برد لندون، خبرنگار ارشد نظامی خود، تایید کرد ارتش آمریکا به دلیل افت شدید ذخایر تسلیحات پدافندی، با چالشهای ساختاری جهت حفاظت از پایگاههای خود در منطقه روبروست. همچنین شبکه ایبیسی نیوز فاش ساخت اسناد افراشتهشده نشان میدهد بیش از ۶۴ نفر از افسران ارشد ارتش آمریکا در درگیریهای اخیر دچار آسیبهای شدید مغزی ناشی از ضربات راکتی و موشکی شدهاند.
ترتیبات جدید در تنگه هرمز و درسهای تاریخی از جنگهای ابدی
در همین حال، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، شامگاه ۱۱ مرداد با رد فضاسازیهای رسانهای اعلام کرد که به هیچ عنوان قرار نیست وضعیت تنگه هرمز به شرایط پیش از آغاز جنگ بازگردد و توافقات در حال نهاییسازی با عمان برای مسیرهای جدید جانبی، ارتباطی با لغو یا تداوم انسداد اصلی تنگه هرمز ندارد.
در بعد اقتصادی، گزارشهای همزمان بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول (IMF) حاکی از آن است که تثبیت قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار و هزینههای مستقیم ۳۷ میلیارد دلاری آمریکا، دهها اقتصاد نوظهور را با شوک تورمی مواجه کرده است. نشریه گاردین نیز در تحلیلی جامع با اشاره به پنجمین سالگرد خروج آمریکا از افغانستان، رویکرد فعلی واشنگتن در خاورمیانه را تکرار اشتباه «جنگهای ابدی» (Endless Wars) دانست که بدون استراتژی خروج و به دلیل غفلت از توان پاسخدهی طرف مقابل، ایالات متحده را در بنبستی فرسایشی گرفتار کرده است.
