به گزارش ایراف، طالبان در همان روز ترور ذبیحالله امیری، اعلام کردند که یکی از عوامل این رویداد در جا کشته شده و یک نفر دیگر، ساعاتی بعد، زنده دستگیر شده است. با این حال، تاکنون هیچ توضیحی درباره هویت افراد دخیل در این رویداد منتشر نشده است.
برخی منابع اما به ایراف میگویند که حلقات وابسته به مولوی اسماعیل غزنوی، والی کنونی بدخشان در ترور آقای امیری دست داشته است. به گفته این منابع، آقای امیری که خواهرزاده امانالدین منصور، والی پیشین بدخشان و والی کنونی ولایت هلمند بود، اختلاف شدیدی با اسماعیل غزنوی داشت.
براساس این روایت، ذبیحالله امیری، در یک ماه اخیر، در هیچیک از جلسات مقامهای محلی به ریاست اسماعیل غزنوی شرکت نکرده بود و در تلاش بود تا امانالدین منصور دوباره به بدخشان بازگردد.
این نشان میدهد که اختلافات طالبان پشتون و تاجیک در بدخشان به اوج خود رسیده و این امر، در کنار تشدید فعالیتهای مسلحانه مخالفان طالبان از جمله جبهه مقاومت ملی، جبهه آزادی و گروه نوظهور «سپاهیان میهن» این ولایت راهبردی را به کانون بحران و آزمونی برای امنیت ادعایی طالبان در آستانه پنج سالگی به قدرت رسیدن این گروه تبدیل کرده است.
ذبیحالله مجاهد و سایر مقامهای طالبان اما بارها ادعا کردهاند که وضعیت در بدخشان «تحت کنترل» است و هیچ چالش امنیتی «وجود ندارد»؛ اما ناظران مستقل میگویند که رویدادهای میدانی و اختلافات درونی که با ترور ذبیحالله امیری، وارد مرحلهای پیچیده شده، خلاف این ادعا را ثابت میکند.
بازگشت امانالدین منصور؟
در این میان، برخی منابع خبری، گزارش دادهاند که طالبان برای مهار ناامنی، بحران و اختلافات داخلی در بدخشان، قصد دارند امانالدین منصور از هلمند به این ولایت بازگردانند.
براساس این گزارش، طی روزهای آینده، خبر انتقال و انتصاب آقای منصور به عنوان والی بدخشان از سوی رهبر طالبان، منتشر خواهد شد.
او که از بدخشانیهای وفادار به طالبان محسوب میشود در خردادماه سال جاری، در مراسمی در بدخشان هشدار داده بود که هرگونه مخالفت با طالبان با «پاسخ کوبنده» روبهرو خواهد شد.
امانالدین منصور پس از بازگشت طالبان به قدرت، نخستینبار بهعنوان والی بدخشان تعیین شد و پس از آن به سمت فرمانده عمومی نیروی هوایی طالبان منصوب گردید.
او همچنین در دوران جنگ با نظام جمهوری، فرمانده نظامی طالبان در بدخشان بود و در شهرستانهای نسی، مایمی، کوفآب، جرم، راغستان، ارغنجخواه، یفتل، وردوج، شهر بزرگ و بهارک فعالیت نظامی داشت.
منصور اوایل سال جاری از سوی هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، بهعنوان والی هلمند منصوب شد؛ اقدامی که خشم طالبان بومی بدخشان را برانگیخت و اختلافات آنان با طالبان پشتونتبار را تشدید کرد.
منتقدان میگویند انتقال فرماندهان و مقامهای غیرپشتون طالبان از مناطق بومی به ولایتهای پشتوننشین جنوبی و شرقی افغانستان، شیوهای برای کنترل خطر و جلوگیری از تلاشهای احتمالی آنان برای تضعیف تسلط پشتونها بر ولایتهای شمالی محسوب میشود؛ تصمیماتی که در گذشته درباره سایر فرماندهان تاجیک، ازبک و هزاره طالبان نیز صورت گرفته و به بروز تنش، اعتراض و درگیری منجر شده است.
