به گزارش ایراف، وزارت خارجه ازبکستان در واکنش به سخنان محمد خالد حنفی، سرپرست وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، اعلام کرد که ادعاهای مطرحشده درباره وضعیت اسلام در این کشور «بیاساس» و مبتنی بر «اطلاعات نادرست» است.
امانالله فیضیاف، سخنگوی وزارت خارجه ازبکستان، در گفتوگو با رسانه «پورتال ۲۴» تأکید کرد که این سخنان بهصورت رسمی از سوی طالبان اعلام نشده و رسانههای دولتی این گروه نیز آن را منتشر نکردهاند.
به گفته او، سفیر ازبکستان در کابل در دیدار با مقامهای طالبان، توضیحات لازم را دریافت کرده و ابعاد موضوع روشن شده است.
ادعاهای مطرحشده از سوی مقام طالبان
محمد خالد حنفی در جریان سفرش به ولایت پکتیا مدعی شده بود که در شهرهای تاریخی سمرقند، بخارا و ترمذ ـ که از مراکز مهم تمدن اسلامی و زادگاه عالمانی چون امام بخاری و امام ترمذی هستند ـ «از اسلام تنها نامی باقی مانده است».
او همچنین گفته بود که «علما و روحانیون ازبکستان مسئولیت اجرای احکام دینی را به حکومت واگذار کردهاند» و همین امر باعث «ضعف دینداری» در این کشور شده است.
حذف سخنان جنجالی از صفحات رسمی طالبان
وزارت امر به معروف طالبان و سخنگوی این وزارت روز شنبه ۲۰ تیر، بخشهایی از سخنرانی حنفی را منتشر کردند، اما اندکی بعد بخش مربوط به ازبکستان از صفحات رسمی وزارت و حسابهای مجازی سخنگوی آن حذف شد. طالبان تاکنون هیچ توضیحی درباره علت این اقدام ارائه نکردهاند.
روابط نزدیک اقتصادی در سایه نگرانیهای امنیتی
این تنش لفظی در حالی رخ میدهد که کابل و تاشکند پس از بازگشت طالبان به قدرت، روابط اقتصادی و سیاسی گستردهای برقرار کردهاند.
با وجود آنکه ازبکستان حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته، حجم مبادلات دو کشور به حدود ۱.۷ میلیارد دلار رسیده و همکاریهای اقتصادی در حوزه انرژی، ترانزیت و تجارت ادامه دارد.
با این حال، نگرانیهای امنیتی همچنان یکی از محورهای اصلی سیاست تاشکند در قبال افغانستان است.
ازبکستان بارها نسبت به فعالیت گروههای شبهنظامی از جمله جنبش اسلامی ازبکستان و شاخه خراسان داعش هشدار داده و حضور این گروهها در خاک افغانستان را تهدیدی جدی برای امنیت ملی خود دانسته است.
پیامدهای امنیتی اظهارات مذهبی طالبان
تحلیلگران منطقهای معتقدند که طرح ادعاهای مذهبی از سوی مقامهای ارشد طالبان درباره کشورهای همسایه، میتواند حساسیتهای امنیتی را افزایش دهد و بر روابط شکننده منطقه تأثیر بگذارد.
گروههایی مانند جنبش اسلامی ازبکستان و کتیبه امام بخاری که برخی اعضای آن سابقه همکاری طولانیمدت با طالبان را دارند، سالهاست در منطقه فعالاند و حضور آنان در افغانستان یکی از نگرانیهای دائمی تاشکند محسوب میشود.
به باور کارشناسان، بیان چنین اظهاراتی از سوی مقامهای رسمی طالبان، میتواند فضای بیاعتمادی را تشدید کرده و خطرات امنیتی برای کشورهای همسایه ـ بهویژه ازبکستان ـ را افزایش دهد.
