به گزارش ایراف، در پی شکست تفاهمنامه لرزان ۱۷ ژوئن و بالا گرفتن تنشهای دریایی در آبراهه هرمز، شب گذشته و بامداد امروز (۲۵ تیر ۱۴۰۵)، مناطق ساحلی و یگانهای پدافندی جمهوری اسلامی ایران و پایگاههای استراتژیک ارتش ایالات متحده در منطقه، شاهد سنگینترین تبادل آتش مستقیم نظامی در ماههای اخیر بودند؛ هجمهای همهجانبه که همزمان در لایههای دیپلماتیک با سیگنالهای آشکار و پنهان مهار بحران همراه شده است.
آغاز درگیری در شاهرگ انرژی؛ از تعرض به بنادر تا محاصره فعال
جرقه درگیریهای شب گذشته زمانی زده شد که فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) به بهانه صیانت از کشتیرانی آزاد، زنجیرهای از حملات موشکی و پهپادی را علیه مواضع دفاع ساحلی، سامانههای راداری و سایتهای موشکی ایران آغاز کرد. طبق گزارش رسمی سنتکام که در ساعت ۴:۳۰ بامداد امروز به وقت تهران منتشر شد، نیروهای آمریکایی مواضع پدافند هوایی، تاسیسات نظارت ساحلی و توانمندیهای موشکی و پهپادی را در بندرعباس و جزیره تنب بزرگ هدف قرار دادند.
بنا بر گزارش خبرنگار امنیتی روزنامه وال استریت ژورنال در شماره مورخ ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۵ تیر ۱۴۰۵)، پنتاگون در این عملیات برای نخستین بار از دکترین «محاصره فعال اقتصادی» پرده برداشته و با شلیک موشک هدایتشونده هلفایر، نفتکش بدون محموله «بلما» ($M/T\ Belma$) را که عازم جزیره خارک بود، از کار انداخت. هدف از این اقدام، مسدودسازی کریدورهای صادرات انرژی ایران بدون غرق کردن کامل شناورها ارزیابی شده است.
پاسخ موشکی هوافضای سپاه؛ هدفگیری آشیانه پدافندی آمریکا در کویت
در پاسخ به این تعرض شبانه، نیروی دریایی و هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در قالب موج هشتم «عملیات نصر ۲»، با شلیک دهها فروند موشک بالستیک نقطهزن و پهپادهای تهاجمی ترکیبی از پایگاههای غربی و مرکزی کشور (از جمله سایتهای موشکی آذربایجان شرقی و لرستان)، عقبه لجستیکی ارتش آمریکا در حاشیه خلیج فارس را هدف قرار دادند.
روابط عمومی سپاه پاسداران در اطلاعیه شماره ۱۵ خود رسماً اعلام کرد که رادار پیشهشدار سامانه دفاع موشکی چندمنظوره $C-RAM$ و محل تجمع نیروهای آمریکایی در پایگاه هوایی «علی السالم» کویت را هدف حملات دقیق قرار داده و درهم کوبیده است. تارنمای خبری-تحلیلی آکسیوس در گزارش بامداد امروز خود به قلم باراک راوید، این اقدام تهران را پیامی صریح به کشورهای میزبان پایگاههای آمریکایی دانست که نشان میدهد هرگونه تسهیل حمله علیه خاک ایران، هزینه سنگین تلافیجویانه در پی خواهد داشت.
غرش پدافند هوایی در آسمان پایتخت و البرز؛ پاکدشت تحت تدابیر پدافندی
در جریان این درگیری پیاپی، حوالی ساعت ۳:۲۰ تا ۴:۰۰ بامداد امروز، شلیک رگباری سامانههای پدافند هوایی بومی در آسمان مناطق شرق و جنوب شرق تهران، به ویژه شهرستان پاکدشت و منطقه صنایع دفاعی پارچین شنیده شد.
روابط عمومی سپاه حضرت سیدالشهدا (ع) استان تهران بلافاصله با صدور اطلاعیهای ضمن تایید فعال شدن این سامانهها اعلام کرد: «صداهای شنیده شده ناشی از عملکرد پدافند هوایی بوده و هیچگونه اصابت، حادثه یا نقض حریمی در صنایع نظامی منطقه رخ نداده است.» خبرگزاری رویترز نیز با رصد تصاویر ماهوارهای تایید کرد که رینگ پدافندی یکپارچه پایتخت مانع از ورود پهپادهای متخاصم به حریم تاسیسات راهبردی شده است. همزمان، فعال شدن مواضع پدافندی در تاسیسات هستهای خنداب اراک و سمنان نیز گزارش شد که گویای هوشیاری کامل یگانهای دفاعی کشور است.
تاریخ تکرار میشود؛ از موازنه نفتکشها تا دکترین نامتقارن
این رویارویی سخت، یادآور فصل تلخ «جنگ نفتکشها» در خلال سالهای ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۷ (عملیات اراده جدی ارتش آمریکا) است؛ جایی که واشنگتن با اسکورت ناوگان تجاری متحدان خود تلاش کرد دست برتر دفاعی ایران در خلیج فارس را مهار کند، اما با مینهای دریایی هوشمند و قایقهای تندرو مواجه شد که آسیبدیدگی شدید ناوشکن «ساموئل بی. رابرتز» نمونه بارز آن بود.
به گزارش نشریه فارن پالیسی، ساختار دفاعی ایران در طول چهار دهه گذشته با تکیه بر دکترین «پاسخ ناهمتراز»، توانمندی موشکی ساحلبهدریا و رادارهای بومی خود را به قدری توسعه داده است که اسکورت سنتی ناوهای جنگی آمریکا دیگر کارایی سابق را ندارد. افت شدید ترافیک دریایی تنگه هرمز به تنها ۱۱ فروند کشتی در ۲۴ ساعت گذشته، گویای آن است که شرکتهای بیمه و مالکان کشتیها، هشدارهای حاکمیتی ایران را بسیار جدیتر از چتر حمایتی سنتکام قلمداد میکنند.
دیپلماسی زیر سایه باروت؛ مانیفست سخت تهران و کارتهای بازی واشنگتن
علیرغم شدت بیسابقه تبادل آتش در جبهههای نظامی، کدهای دیپلماتیک ارسال شده از سوی تهران و واشنگتن نشان میدهد که هر دو طرف همچنان به دنبال یافتن راه فراری برای جلوگیری از ورود به یک جنگ ویرانگر تمامعیار هستند.
-
موضع تبیینی و هشدار صریح رئیس مجلس: محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در جدیدترین بیانیه تفصیلی خود با اتخاذ مواضعی صریح، دکترین دفاعی پایتخت در این درگیری را فرمولبندی کرد. قالیباف با تأکید بر اینکه «ایران هیچگاه از جنگ استقبال نکرده و نمیکند، اما برای حفظ امنیت و منافع ملی باید همواره آماده این نبرد وجودی باشد»، موضع مجلس را تبیین نمود. وی با هشدار قاطع به طرف آمریکایی صراحتاً اعلام کرد که «دوران توافقات یکطرفه به پایان رسیده است؛ اگر قرار باشد تفاهمنامه ۱۷ ژوئن سودی برای ایران و رفع تحریمهای آن نداشته باشد، دلیلی برای تعهد یکجانبه تهران وجود ندارد و واشنگتن باید بهای عهدشکنی خود را بپردازد.» او با دفاع از «ترتیبات جدید ایرانی در تنگه هرمز» به عنوان اهرم پدافندی کشور، یادآور شد که در کنار آمادگی دفاعی، دیپلماسی و مذاکره تنها زمانی گرهگشا خواهند بود که حقوق مادی ملت ایران را تضمین کنند.
-
کارت آزادی دنا کراری: درست در میانه حملات موشکی، خبر آزادی «دنا کراری»، شهروند دوتابعیتی بازداشت شده در ایران منتشر شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در بیانیهای رسمی که از سوی فاکس نیوز پوشش داده شد، صراحتاً از این اقدام تشکر کرد و آن را نشانهای از «امکان دستیابی به توافقی پایدار با رعایت احترام متقابل» خواند.
-
موضع منعطف جیدی ونس: همزمان، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در مصاحبه مفصل خود با جو روگن که بامداد امروز پخش شد، با انتقاد شدید از جریانهای جنگطلب غربی اظهار داشت: «دولت ترامپ به دنبال براندازی یا درگیری تمامعیار در خاورمیانه نیست؛ هدف ما مهار ناامنی دریایی و بازگشت به میز مذاکره برای اصلاح تفاهمنامه است و کانالهای دیپلماتیک هرگز بسته نخواهند شد.»
تحلیلگران خبرگزاری ایراف بر این باورند که دور جدید تنشها، نبردی فرسایشی و کنترلشده برای تعیین مرزهای امتیازگیری در پای میز مذاکرات آتی است؛ نبردی که در آن نه تهران از حقوق حاکمیتی خود عقبنشینی خواهد کرد و نه واشنگتن میتواند بدون لغو واقعی تحریمها، امنیت شاهرگهای حیاتی جهان را تضمین کند.
