به گزارش ایراف، در این تحلیل آمده است که مأموریت سیاسی سازمان ملل در افغانستان در ماههای نخست سال جاری میلادی تا مرز انحلال یا کاهش شدید اختیارات پیش رفت، اما تمدید یکساله این مأموریت از سوی شورای امنیت فرصتی محدود برای بازنگری در رویکرد ملل متحد ایجاد کرده است.
نویسندگان تأکید کردهاند که نبود نماینده دبیرکل در کابل و اختلافات میان اعضای شورای امنیت باعث شده یوناما در وضعیت نامطمئن قرار گیرد و نتواند نقش محوری خود را در مدیریت بحران افغانستان ایفا کند.
دو راهی دشوار سازمان ملل در قبال طالبان
دیپلماتهای پیشین افغانستان در این تحلیل توضیح دادهاند که سازمان ملل نه میتواند از افغانستان خارج شود، زیرا خروج آن پیامدهای انسانی سنگینی خواهد داشت، و نه قادر است وضعیت موجود را عادی جلوه دهد، چون شرایط سیاسی لازم برای به رسمیت شناختن طالبان فراهم نشده است.
به باور آنان، ملل متحد باید مأموریت خود را نه بر پایه عادیسازی روابط با طالبان و نه بر اساس عقبنشینی از افغانستان، بلکه بر اساس اهداف واقعبینانه، هماهنگی بیشتر میان نهادهای بینالمللی و تعیین انتظارات روشن از طالبان و جامعه جهانی بازتعریف کند.
افغانستان درگیر بحرانهای همزمان و فزاینده
در بخش دیگری از این تحلیل تأکید شده است که افغانستان امروز با مجموعهای از بحرانهای همزمان روبهرو است؛ از رکود اقتصادی و اثرات تغییرات اقلیمی گرفته تا اخراج گسترده مهاجران از ایران و پاکستان، کاهش دسترسی مردم به خدمات درمانی و محدودیتهای شدید علیه زنان و دختران.
نویسندگان نوشتهاند که این مجموعه عوامل افغانستان را به یکی از پیچیدهترین بحرانهای بشردوستانه جهان تبدیل کرده و سرعت گسترش این بحرانها از توان جامعه جهانی پیشی گرفته است.
اشاره شده که سفرهای اخیر مقامهای ارشد کمیساریای عالی پناهندگان و برنامه توسعه سازمان ملل نشان میدهد وضعیت انسانی و توسعهای کشور با شتابی نگرانکننده در حال وخامت است.
فرصت تازه با انتصاب نماینده ویژه جدید
در این تحلیل، انتصاب رباب فاطمه به عنوان نماینده ویژه جدید دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان فرصتی برای بازسازی اعتماد کمککنندگان و افزایش هماهنگی میان بازیگران بینالمللی ارزیابی شده است.
با این حال نویسندگان یادآور شدهاند که شورای امنیت همچنان بر سر نحوه تعامل با طالبان دچار اختلاف است و روند دوحه نیز به دلیل تفاوت دیدگاهها میان طالبان و کشورهای عضو شورا پیشرفت قابل توجهی نداشته است.
همکاریهای منطقهای در سایه بنبست سیاسی
در بخش دیگری از تحلیل آمده است که در حالی که روند سیاسی افغانستان در بنبست قرار دارد، کشورهای منطقه از جمله چین، روسیه، کشورهای آسیای مرکزی، کشورهای خلیج فارس و ترکیه همکاریهای عملی خود با کابل را در حوزههای تجارت، امنیت، مهاجرت و زیرساخت ادامه میدهند.
همچنین برخی کشورهای اروپایی در موضوع بازگرداندن مهاجران با طالبان همکاری فنی دارند و این روند نشان میدهد که تعامل منطقهای با کابل برخلاف فضای سیاسی جهانی همچنان ادامه دارد.
نویسندگان در پایان تأکید کردهاند که موفقیت مأموریت جدید یوناما وابسته به تعیین اولویتهای روشن، تقویت همکاری منطقهای، حفظ فضای بشردوستانه، بازسازی اعتماد کمککنندگان و تمرکز بر حفاظت از جان و معیشت مردم افغانستان؛ است.
