فؤاد ایزدی، استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، در گفتوگو با ایراف، اظهار داشت: «حجم حضور مردم در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب به اندازهای بود که قابلیت سانسور نداشت و همین حضور گسترده، بسیاری از روایتهای رسانههای غربی درباره ایران را با چالش جدی مواجه کرد.»
وی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به بازتاب جهانی مراسم تشییع رهبر شهید افزود: «حجم حضور مردم و وسعت شرکتکنندگان در حدی بود که واقعاً قابلیت سانسور نداشت. از این جهت، اصل خبر در رسانههای جهان منتشر شد. البته برخی رسانههای غربی تلاش کردند با مدیریت تصاویر، استفاده از زاویههای بسته دوربین یا انتخاب زمانهای خاص برای پخش تصاویر، جمعیت را کمتر از واقعیت نشان دهند، اما اصل این حضور دیگر قابل انکار نبود.»
وی اضافه کرد: «واقعیتی که در دنیا تثبیت شد این بود که هیچ جای جهان نمونهای وجود ندارد که پس از درگذشت یک رهبر، رئیسجمهور یا نخستوزیر، مردم یک کشور با چنین وسعت، احساس و انسجامی در مراسم تشییع حضور پیدا کنند. این اتفاق، پدیدهای کمنظیر در عرصه سیاسی جهان محسوب میشود.»
این استاد دانشگاه ادامه داد: «بسیاری از مردم دنیا که سالها تحت تأثیر روایت رسانههای غربی از وضعیت داخلی ایران قرار گرفته بودند، با مشاهده این تصاویر دریافتند آنچه درباره فاصله مردم با نظام جمهوری اسلامی به آنها القا شده بود، با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد. این مراسم باعث شد بخشی از افکار عمومی جهان در قضاوتهای خود نسبت به ایران تجدیدنظر کنند.»
وی تصریح کرد: «در مقاطع مختلف تلاش شد این تصور ایجاد شود که مردم ایران از نظام سیاسی خود فاصله گرفتهاند، اما حضور میلیونی مردم در این مراسم نشان داد که چنین روایتهایی نمیتواند همه واقعیت جامعه ایران را منعکس کند. این حضور، پیام روشنی از انسجام اجتماعی و اهمیت جایگاه رهبری در میان بخش قابلتوجهی از مردم ایران به جهان مخابره کرد.»
حضور هیاتهای خارجی، نمایش جایگاه منطقهای ایران
ایزدی در ادامه با اشاره به حضور مقامات کشورهای مختلف در مراسم تشییع رهبر شهید گفت: «نمایندگان دهها کشور جهان در سطح رؤسای جمهور، وزرا و فرستادگان ویژه در این مراسم حضور داشتند. همین مسئله موجب شد رسانههای کشورهای مختلف نیز اخبار مربوط به این مراسم را پوشش دهند و حضور مقامات کشور خود را منعکس کنند.»
وی افزود: «این حضور گسترده از منظر دیپلماتیک نیز اهمیت زیادی داشت. آمریکا تلاش کرده بود برخی کشورها را برای شرکت نکردن یا کاهش سطح حضورشان تحت فشار قرار دهد، اما در عمل این فشارها نتیجه نداد و بسیاری از کشورها با وجود این فضاسازیها، هیئتهای رسمی خود را به تهران اعزام کردند.»
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: «این مسئله نشان داد که سیاستهای فشار آمریکا در چنین موضوعاتی با محدودیتهای جدی مواجه است و بسیاری از کشورها روابط خود با ایران را بر اساس منافع و محاسبات مستقل دنبال میکنند.»
ایزدی همچنین با اشاره به اظهارات دونالد ترامپ درباره مراسم تشییع گفت: «ترامپ مدعی شد اشکهای مردم واقعی نبوده است، اما هر کسی که تصاویر مراسم را مشاهده کند، حتی اگر ایرانی هم نباشد، بهخوبی میتواند احساسات واقعی مردم را درک کند. چنین اظهاراتی بیشتر نشاندهنده ناتوانی در پذیرش واقعیتهای موجود است.»
حضور هیأتهای افغانستان، نشانه اهمیت روابط با ایران
ایزدی در بخش دیگری از این گفتوگو درباره حضور همزمان نمایندگان حکومت سرپرست افغانستان، احمد مسعود، محمد محقق و دیگر شخصیتهای افغانستان در مراسم تشییع اظهار کرد: «برخی رسانهها تلاش کردند این موضوع را بهعنوان تناقض در سیاست خارجی ایران معرفی کنند، اما این برداشت با واقعیت سیاست منطقهای جمهوری اسلامی همخوانی ندارد.»
وی توضیح داد: «ایران در طول سالهای گذشته نشان داده است که دوستان قدیمی خود را فراموش نمیکند و روابط تاریخی خود را حفظ میکند. در عین حال، به دلیل همسایگی، اشتراکات فرهنگی، مسائل امنیتی و منافع مشترک، با جریانهای مختلف افغانستان نیز ارتباط و گفتوگو دارد.»
این استاد دانشگاه افزود: «یکی از اهداف اصلی جمهوری اسلامی این است که افغانستان به بستری برای تهدید امنیت ایران تبدیل نشود. تحقق این هدف نیز مستلزم گفتوگو و تعامل با همه جریانهای مؤثر در افغانستان است.»
وی ادامه داد: «اگر شخصیتها و گروههای مختلف افغانستان تصور میکردند سیاست ایران نسبت به آنها غیرصادقانه یا متناقض است، طبیعتاً در چنین مراسمی حضور پیدا نمیکردند. حضور همزمان این هیئتها نشان میدهد که آنها سیاست ایران را درک کردهاند و اهمیت حفظ ارتباط با تهران را میدانند.»
ایزدی در پایان تأکید کرد: «حضور جریانهای مختلف افغانستان، با وجود اختلافهای سیاسی و قومی، حامل یک پیام مشترک بود و آن اینکه همه این جریانها بر حفظ روابط، حسن همجواری و استمرار تعامل با جمهوری اسلامی ایران اتفاقنظر دارند. این موضوع میتواند زمینهساز تقویت همکاریهای آینده میان دو کشور باشد.»
