به گزارش ایراف، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری هفتگی خود با خبرنگاران، ضمن تشریح آخرین مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات منطقهای و بینالمللی، تأکید کرد که ایران در مسیر دفاع از منافع ملی، امنیت کشور و حقوق ملت، از تمامی ابزارهای سیاسی، حقوقی و دیپلماتیک بهره خواهد گرفت.
بقائی در ابتدای این نشست با اشاره به مراسمهای گسترده سوگواری و بدرقه شهدای اخیر، گفت: «در هفتهای که گذشت، دلها به یک نام تپید و میلیونها قدم یک روایت را نوشت؛ نه فقط در کوچهها و خیابانهای ایران، بلکه در حرمهای نورانی، در میان مردمان دلداده عراق و در دل آزادگان جهان.»
وی افزود: «اشکها به هم رسید و دستها در دعای وداع به آسمان بلند شد؛ گویی مرزها در برابر اندوه مشترک و عشق مشترک معنای خود را از دست داده بودند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به همراهی مردم عراق اظهار کرد: «درود بر مردمان عراق، بر نجف و کربلا و بر مردمانی که خود را شریک اندوه ما دانستند و نشان دادند رشته محبت و همدلی فراتر از مرزهاست.»
بقائی همچنین از همراهی آزادگان جهان با ملت ایران قدردانی کرد و گفت: «در این روزها، هرچه تلاش کردند فروغ این حضور را در هیاهوی رسانهای کمرنگ کنند، حقیقت راه خود را گشود.»
وی ادامه داد: «امروز در برابر این دریای بیکران محبت و وفاداری، جز تعظیم سخنی نیست. مردم ایران ثابت کردند میتوان داغدار بود و همچنان استوار ماند.»
استفاده از همه ظرفیتهای حقوقی برای پیگیری جنایات اخیر
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره برنامه این وزارتخانه برای خونخواهی رهبر شهید و دیگر شهدای ایران در جنگ اخیر، اظهار کرد: «تردیدی وجود ندارد که بر اساس همه موازین سیاسی، اخلاقی و حقوقی بینالمللی، مطالبه عدالت برای کسانی که در ارتکاب جنایات شنیع عاملیت و آمریت داشتهاند، یک اصل است.»
وی افزود: «جنایاتی که در جریان حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران رخ داده، به هیچ عنوان مشمول مرور زمان نخواهد شد.»
بقائی مقابله با بیکیفرمانی و مصونیت جنایتکاران را یک اصل پذیرفتهشده بینالمللی دانست و گفت: «جامعه جهانی بر این باور است که کسانی که مرتکب جنایت میشوند نباید از پاسخگویی مصون بمانند.»
وی تصریح کرد: «وزارت امور خارجه بخشی از این روند است و ما در سطح بینالمللی از همه ابزارها و فرصتهای حقوقی استفاده خواهیم کرد؛ هم برای مستندسازی جنایات و هم برای پیگیری اجرای عدالت.»
تفاهم اسلامآباد وارد مرحله بحران شده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره آینده تفاهم اسلامآباد با توجه به تحولات اخیر و اقدامات آمریکا گفت: «اینکه این تفاهم وارد مرحله بحران شده، تردیدی نیست؛ اما باید توجه داشت که جمهوری اسلامی ایران هیچگاه پیشقدم در نقض تعهدات خود نبوده است.»
وی تأکید کرد: «ایران در هر مذاکرهای با جدیت، وسواس و با در نظر گرفتن منافع و مصالح ملت ایران وارد شده و هر زمان به تفاهمی رسیده، در اجرای تعهدات خود با حسن نیت و جدیت عمل کرده است.»
بقائی با انتقاد از عملکرد آمریکا گفت: «طرفی که مستمراً مرتکب نقض عهد شده، طرف آمریکایی است.»
وی افزود: «آمریکاییها آنقدر در پیمانشکنی کمصبر بودند که حتی اجازه ندادند بازه زمانی یکماههای که در بند پنجم یادداشت تفاهم درباره تعهدات ایران در رابطه با تنگه هرمز پیشبینی شده بود، سپری شود.»
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: «اگر ۱۴ بند یادداشت تفاهم و اجزای مختلف آن را در نظر بگیریم، آمریکاییها در همین مدت کوتاه، به نوعی آن را مثله کردند.»
وی تأکید کرد: «ما از ابتدا گفتیم تعهد در برابر تعهد؛ مادامی که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند باشد، ما نیز تعهدات خود را اجرا خواهیم کرد.»
بقائی گفت: «هیچکس نمیتواند جمهوری اسلامی ایران را به نقض عهد متهم کند، زیرا تکالیف ما و طرف مقابل روشن و قابل اثبات است.»
ادعای ترامپ درباره توافق در مسقط مطلقاً واقعیت ندارد
بقائی درباره ادعای مطرحشده از سوی رئیسجمهور آمریکا درباره اینکه ایران در مذاکرات مسقط درباره مسائل مختلف از جمله موضوع هستهای و تنگه هرمز توافق کرده بود، گفت: «این ادعا مطلقاً واقعیت ندارد.»
وی افزود: «دروغگویی بخشی از الگوی رفتاری هیئت حاکمه آمریکا شده است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح داد: «مذاکرات روز شنبه در مسقط صرفاً متمرکز بر موضوع تنگه هرمز و در چارچوب بند پنجم یادداشت تفاهم بود.»
وی گفت: «تلاش ما این بود که با مشورت عمان به سازوکاری برسیم که عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز را فراهم کند.»
بقائی اضافه کرد: «متأسفانه به دلیل فشارهای پیدا و پنهان آمریکا بر عمان، این امر محقق نشد.»
وی تصریح کرد: «در مذاکرات مسقط درباره هیچ موضوع دیگری نه قرار بود صحبت شود و نه صحبتی شد.»
تفسیر در برابر متن صریح یادداشت تفاهم جایز نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اختلافات پیرامون بند پنجم یادداشت تفاهم اسلامآباد اظهار کرد: «تفسیر در برابر نص جایز نیست و این یک اصل مبنایی است.»
وی گفت: «متن بند پنجم بسیار صریح نوشته شده است و به دلیل بدگمانی و بیاعتمادی نسبت به آمریکا، تلاش کردیم متن بهگونهای تنظیم شود که هیچ مجالی برای تفسیر به رأی باقی نماند.»
بقائی افزود: «ما به عنوان دولت ساحلی و کشوری که بیشترین ساحل را در خلیج فارس و دریای عمان دارد، حق داریم و موظف هستیم برای صیانت از امنیت و منافع ملی خود اقدامات لازم را انجام دهیم.»
وی اظهار کرد: «نمیتوانیم اجازه دهیم آمریکا و رژیم صهیونیستی از این تنگه برای اقداماتی که امنیت ملی ایران را تهدید میکند استفاده کنند.»
مسئولیت مستقیم تحولات اخیر بر عهده آمریکاست
بقائی گفت: «هر آنچه در چند هفته اخیر و بهویژه روزهای گذشته اتفاق افتاده، مسئولیت مستقیم آن بر عهده آمریکاست.»
وی افزود: «آمریکاییها به جای اینکه اجازه دهند ایران بر اساس بند پنجم یادداشت تفاهم روند خود را طی کند، مسیر دیگری را انتخاب کردند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: «ایجاد مسیرهای موازی موجب آسیب به امنیت کشتیرانی در منطقه شد و برخی کشتیها را مجبور کرد ردیابهای خود را خاموش کنند که این مسئله خطر تصادف و مشکلات زیستمحیطی را افزایش میدهد.»
ایران به دنبال حمله به کشورهای منطقه نیست
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره حملات صورتگرفته در منطقه گفت: «ما به هیچ کشور منطقه حمله نکردهایم و حمله نخواهیم کرد.»
وی افزود: «ضربات دفاعی جمهوری اسلامی ایران صرفاً علیه پایگاهها، امکانات و مواضعی است که توسط آمریکا برای حمله به ایران استفاده میشود.»
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: «از کشورهای منطقه خواستهایم اجازه ندهند خاک و امکانات آنها برای طراحی و اجرای اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران استفاده شود.»
وی گفت: «هر منطقه و هر بخشی از هر کشوری که برای تعرض به جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار گیرد، مشمول اقدامات دفاعی ایران خواهد بود.»
ایران با درخواست گروسی برای بازدید از تأسیسات آسیبدیده موافقت نمیکند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره درخواست رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بازدید از تأسیسات هستهای آسیبدیده ایران گفت: «خیر.»
وی تأکید کرد که ایران با این درخواست موافقت نخواهد کرد.
اروپا واقعیتها را وارونه میبیند
بقائی درباره بیانیههای کشورهای اروپایی علیه ایران اظهار کرد: «این بیانیهها هیچ وجاهتی ندارد.»
وی گفت: «کشورهای اروپایی اصرار دارند واقعیتها را وارونه ببینند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: «اروپا میتوانست نقش سازنده و مسئولانهای در تحولات منطقه ایفا کند، اما به دلیل عادت به خضوع در برابر آمریکا چنین اقدامی نکرد.»
وی تأکید کرد: «صدور بیانیههای تکراری و یکسویه کمکی به حلوفصل موضوعات نمیکند.»
واکنش تهران به اظهارات وزیر خارجه ترکیه
بقائی درباره اظهارات هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه و مقایسه اقدامات ایران با رژیم صهیونیستی گفت: «این مقایسه حیرتآور و ناصواب است.»
وی اظهار کرد: «رژیم صهیونیستی ماهیتاً توسعهطلب است و عملکرد آن در منطقه کاملاً روشن است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران هیچ نیابتی در منطقه ندارد.»
وی افزود: «تنها نیابتی که وجود دارد، رژیم صهیونیستی است که عملکرد آن در فلسطین، لبنان، سوریه، ایران و دیگر کشورها مشخص است.»
روابط ایران و افغانستان مستقل از موضوع شناسایی طالبان ادامه دارد
بقائی درباره سفر معاون کنسولی وزارت امور خارجه به کابل گفت: «این سفر با هدف گفتوگو درباره همکاریهای کنسولی و موضوعات مردممحور انجام میشود.»
وی افزود: «ایران بیش از ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد و روابط دو کشور دیرینه است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره شناسایی طالبان اظهار کرد: «شناسایی یک فرایند سیاسی و حقوقی است و هر زمان به جمعبندی برسیم، آن را انجام خواهیم داد.»
وی تأکید کرد: «همکاریهای کنسولی، اقتصادی و تجاری دو کشور را معطل این موضوع نخواهیم کرد.»
اسکورت کشتیها توسط آمریکا موجب افزایش ناامنی است
بقائی درباره ادعای اسکورت کشتیهای تجاری توسط ناوگان آمریکا در تنگه هرمز گفت: «این ادعا خود مؤید اصرار آمریکا بر تداوم ناامنی در منطقه است.»
وی افزود: «امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه و بدون مداخله بیگانگان تأمین شود.»
اختلافات داخلی آمریکا بر سیاست خارجی این کشور اثر گذاشته است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره انتخابات آمریکا و مذاکرات احتمالی گفت: «ما تحولات داخلی آمریکا را رصد میکنیم.»
وی اظهار کرد: «نوسانگوییها و تناقضگوییهای آمریکا نشانه اختلافات داخلی در حاکمیت این کشور است.»
دیپلماسی و دفاع؛ دو ابزار برای تأمین منافع ملی
بقائی در پایان با اشاره به دیدگاههای مختلف درباره مذاکره و پاسخ نظامی گفت: «اختلاف نظر درباره مذاکره به معنای آن نیست که مخالفان مذاکره خواهان جنگ هستند.»
وی افزود: «ملت ایران صلحطلب است، اما تجربه تلخی از پیمانشکنی آمریکا دارد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: «برای ما دیپلماسی یک ابزار است و هر جا که تأمینکننده منافع ملی باشد از آن استفاده خواهیم کرد.»
وی خاطرنشان کرد: «هنر حکمرانی این است که با توجه به شرایط، بهترین ابزار و شیوه را برای تأمین منافع عالی کشور انتخاب کند؛ هر جا لازم باشد از ابزار نظامی برای دفاع استفاده میکنیم و هر جا اقتضا کند از ابزار دیپلماسی بهره خواهیم گرفت.»
