به گزارش ایراف، نشست سران ۳۲ کشور عضو پیمان آتلانتیک شمالی روز چهارشنبه در مجتمع ریاستجمهوری بشتپه در آنکارا آغاز شد؛ نشستی که از مدتها پیش بهعنوان یکی از مهمترین گردهماییهای ناتو در سالهای اخیر معرفی شده بود.
این اجلاس در شرایطی برگزار میشود که تنشهای آمریکا با ایران در خلیج فارس افزایش یافته، جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و اختلافات میان اعضای اروپایی و آمریکا بر سر سهم هر کشور در هزینههای دفاعی شدت گرفته است.
در مراسم افتتاحیه، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، با اشاره به نقش کشورش در ساختار دفاعی ناتو گفت ترکیه به مشارکت در حفاظت از امنیت جمعی و تقویت ثبات منطقهای ادامه خواهد داد.
اردوغان تأکید کرد که آنکارا در مقابله با تهدیدهای دریایی و زمینی علیه اعضای ناتو نقشآفرینی میکند و از ابتکارهایی که با هدف تأمین نیازهای نظامی اوکراین دنبال میشود، حمایت خواهد کرد.
در بخشهای مختلف این نشست، ایران یکی از محورهای اصلی گفتوگوها بود.
مارک روته، دبیرکل ناتو، در سخنان خود گفت ایران نباید به توانایی دستیابی به سلاح هستهای برسد و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز برای امنیت جمعی حیاتی است.
روته همچنین حملات اخیر آمریکا علیه ایران را «ضروری» خواند و مدعی شد تهران با حملات به کشتیهای تجاری، آتشبس را نقض کرده است.
بیانیه پایانی نیز همین مواضع را تکرار کرد و از ایران خواست به قواعد بینالمللی در خلیج فارس پایبند باشد.
اوکراین دیگر محور مهم اجلاس بود. سران ناتو اعلام کردند که در سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۷۰ میلیارد یورو کمک نظامی، آموزشی و تجهیزاتی به اوکراین اختصاص خواهند داد و این سطح حمایت در سال ۲۰۲۷ نیز ادامه خواهد یافت.
این کمکها شامل سامانههای دفاع هوایی، تجهیزات توپخانهای، پهپادهای رزمی و آموزش نیروهای اوکراینی است.
کشورهای اروپایی و کانادا بخش عمده این کمکها را تأمین میکنند و ناتو تأکید کرده که بدون افزایش ظرفیت تولید تسلیحات، امکان ادامه حمایت از اوکراین وجود نخواهد داشت.
در حوزه بودجه دفاعی، اعضای ناتو اعلام کردند که در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۳۹ میلیارد دلار به سرمایهگذاری دفاعی افزودهاند و در اجلاس آنکارا نیز قراردادهای جدیدی به ارزش ۵۰ میلیارد دلار برای تقویت توان صنعتی نظامی امضا شده است.
این قراردادها شامل تولید مشترک تسلیحات، افزایش ظرفیت کارخانههای مهماتسازی و توسعه فناوریهای نوین نظامی از جمله سامانههای بدونسرنشین، دفاع موشکی و هوش مصنوعی است.
در بخش دیگری از نشست، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در سخنانی تند علیه برخی اعضای ناتو گفت کشورهایی که از افزایش بودجه دفاعی کوتاهی کنند با «پیامدهای جدی» روبهرو خواهند شد.
ترامپ بار دیگر تأکید کرد که ایران «هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد» و هشدار داد که واشنگتن در صورت ادامه حملات ایران در خلیج فارس، «پاسخ سختتری» خواهد داد.
او همچنین گفت که جنگ اوکراین باید پایان یابد و دو طرف «بهدنبال یک توافق سیاسی» هستند.
در حاشیه اجلاس، موضوع فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه نیز مطرح شد. ترامپ گفت واشنگتن در حال بررسی این موضوع است، در حالی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، هشدار داد چنین اقدامی «توازن قدرت در خاورمیانه را برهم خواهد زد».
اجلاس آنکارا علاوه بر نشست اصلی سران، شامل «مجمع صنایع دفاعی ناتو» نیز بود؛ رویدادی که در آن شرکتهای بزرگ تسلیحاتی از اروپا و آمریکا برنامههای خود برای افزایش تولید و تقویت زنجیره تأمین نظامی را ارائه کردند.
ناتو اعلام کرد که بدون جهش صنعتی، امکان حفظ بازدارندگی در برابر روسیه و پاسخگویی به نیازهای اوکراین وجود نخواهد داشت.
در این نشست، علاوه بر ۳۲ عضو ناتو، رؤسای دولتها و وزرای دفاع کشورهای غیرعضو از جمله ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، لی جائه-میونگ، رئیسجمهوری کرهجنوبی، و نمایندگان ژاپن، استرالیا، نیوزیلند، قطر، امارات، بحرین و کویت نیز حضور داشتند.
حضور این کشورها نشاندهنده تلاش ناتو برای گسترش همکاریهای امنیتی فراتر از حوزه آتلانتیک شمالی است.
بیانیه پایانی اجلاس تأکید کرد که ناتو در برابر تهدیدهای روسیه، ایران و تروریسم، رویکرد «۳۶۰ درجه» خود را ادامه خواهد داد و با تقویت توان دفاعی، توسعه فناوریهای نوین و افزایش همکاریهای صنعتی، بهسوی «ناتوی مدرن و قدرتمندتر» حرکت میکند.
