به گزارش ایراف، یک منبع آگاه نزدیک به جمعهخان فاتح، فرمانده ناراضی طالبان در بدخشان، به رسانهها اعلام کرده که او هیچگونه توافقی برای پذیرش سمت دولتی با طالبان نداشته و گزارشهای مربوط به تعیین او در یکی از شعبههای استخبارات در کابل «بازی رسانهای» این گروه است.
این منبع تأکید کرده که فاتح همچنان در کوههای بدخشان حضور دارد و از هرگونه معامله سیاسی با طالبان خودداری کرده است.
برکناری رسمی پس از ماهها اختلاف
رهبر طالبان، هبتالله آخندزاده، یک روز پیش جمعهخان فاتح را از سمت معاون ولایت زابل برکنار و فیضالله تمیم، رئیس پیشین اداره معیار و کیفیت، را جایگزین او کرد.
فاتح طی ماههای گذشته در محل کارش حاضر نمیشد و عملاً از ساختار اداری طالبان فاصله گرفته بود.
پناهگیری در کوهستان و مقاومت در برابر نیروهای اعزامی
منابع محلی در بدخشان میگویند فاتح پس از ترک وظیفه، به کوههای درواز و نسی پناه برده و همراه با افرادش مواضع دفاعی ایجاد کرده است.
طالبان طی روزهای اخیر یگانهای ویژه و نیروهای تازهنفس را برای بازداشت او اعزام کردهاند، اما تاکنون موفق به دستگیری او نشدهاند.
گزارشهایی نیز از درگیریهای محدود میان دو طرف منتشر شده است.
اختلافات عمیقتر از یک برکناری
بر اساس اطلاعات موجود، اختلافات میان فاتح و حلقه قندهار ماهها پیش و عمدتاً بر سر کنترل معادن طلای بدخشان آغاز شده بود.
افزایش نفوذ محلی فاتح و حساسیت طالبان نسبت به منابع اقتصادی منطقه، از عوامل اصلی تشدید تنشها عنوان میشود.
تشکیل کمیسیون عالیرتبه برای مدیریت بحران بدخشان
در پی بالا گرفتن اختلافات، رهبر طالبان یک کمیسیون عالیرتبه برای رسیدگی به وضعیت بدخشان تشکیل داده است؛ کمیسیونی متشکل از مقامهای ارشد امنیتی و نظامی طالبان که مأموریت دارد وضعیت میدانی، اختلافات داخلی و مسئله معادن را بررسی و نتیجه را به قندهار گزارش کند.
در این کمیسیون، عبدالحق وثیق رئیس استخبارات طالبان، فصیحالدین فطرت رئیس ستاد ارتش، شمسالدین شریعتی رئیس اداره نظارت و تعقیب فرامین، امانالدین منصور والی هلمند و چند مقام دیگر حضور دارند و بهصورت مشترک مسئول مدیریت بحران شدهاند.
مخالفت پنهان برخی فرماندهان غیرپشتون با بازداشت فاتح
بر اساس برخی گزارشهای میدانی، فصیحالدین فطرت و امانالدین منصور – دو چهره بانفوذ و غیرپشتون طالبان – در روزهای اخیر برای مدیریت بحران وارد فیضآباد شدهاند.
منابع محلی میگویند این دو فرمانده، با وجود حضور در روند گفتوگوها، بهطور غیرعلنی با بازداشت فوری فاتح موافق نیستند و تلاش دارند بحران بدون درگیری گسترده حل شود.
این ارزیابی بر پایه گزارشهای میدانی و نقش این دو چهره در روند میانجیگری است، هرچند هیچ مقام رسمی طالبان چنین موضعی را علناً تأیید نکرده است.
پیامدهای امنیتی
تحلیلگران معتقدند ناتوانی طالبان در بازداشت فاتح و کنترل اوضاع بدخشان، نشانهای از شکافهای جدی در ساختار داخلی این گروه است.
بدخشان طی ماههای اخیر شاهد افزایش نارضایتیها بوده و تحولات اخیر میتواند زمینهساز درگیریهای گستردهتر در شمالشرق افغانستان شود.
