به گزارش ایراف، دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی ایران، در پاسخ به دعوت رسمی مقامات ارشد همسایه شرقی و در دومین سفر رسمی خود به این کشور، در صدر یک هیئت عالیرتبه سیاسی و اقتصادی وارد اسلامآباد شد. سفارت پاکستان در تهران همزمان با این ورود راهبردی، سفر رئیسجمهوری اسلامی ایران به اسلامآباد را نشانهای آشکار از عمق روابط تاریخی، راهبردی و برادرانه دو کشور دانست.
در مراسم استقبال رسمی از رئیسجمهور ایران، همزمان با شلیک ۲۱ گلوله توپ و پرواز نمادین جنگندههای نیروی هوایی پاکستان، مقامات ارشد این کشور از جمله رئیسجمهور، نخستوزیر و وزیر امور خارجه در فرودگاه حضور یافتند تا ابعاد بینالمللی این حضور را برجسته سازند. شهرداری اسلامآباد نیز پیش از این ورود، خیابانهای اصلی و شاهراههای منتهی به مراکز تصمیمگیری حاکمیتی را به طور گسترده به پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران مزین کرده بود.
شکست زنجیره تحریم و مابهازای عینی روی زمین
سفر عالیترین مقام اجرایی کشور به پاکستان، درست در بستر یک واقعیت عینی ژئوپلیتیک صورت میگیرد. بر اساس اسناد بالادستی و پیشینه تحولات ۷۴ ساعت گذشته، وزارت خزانهداری آمریکا با صدور یک مجوز عمومی، تحریمهای مرتبط با تولید، فروش، حمل و بیمه نفت و پتروشیمی ایران را تا ۳۰ مرداد مجاز اعلام کرده است.
این بازه زمانی دقیقاً با سقف ۶۰ روزه نقشه راهِ یادداشت تفاهم اسلامآباد همپوشانی دارد. در ازای این گشایش نفتی، حاکمیت ایران بر بستر دکترین بازدارندگی متعارف و فتوای شرعی نفی سلاح هستهای، با تعاملات کارشناسی فنی و پایشهای ضابطهمند موافقت کرده است؛ امری که هماکنون توسط تیم کارشناسی به ریاست کاظم غریبآبادی در سوئیس در حال ریلگذاری است.
ابعاد راهبردی دکترین همسایگی و صیانت لشکری
انتخاب اسلامآباد به عنوان نماد و نامواره این تفاهم استراتژیک، پیامی آشکار به بازیگران مخرب فرامنطقهای دارد. پاکستان به همراه قطر، مسئولیت صیانت سیاسی و لشکری این فرآیند را بر عهده دارند.
تحلیلگران ارشد حوزه شبهقاره معتقدند هماهنگی وثیق حاکمیت ایران با فیلدمارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و فعال شدن ائتلافهای منطقهای نوظهور (شامل چین، ترکیه و قطر)، مانع از کارشکنیهای احتمالی رژیم صهیونیستی خواهد شد. این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز اخیراً در جریان نشست سران جی۷ به تلآویو هشدار داده بود که حق آسیب زدن به این تفاهم و حمله به جنوب لبنان را ندارد.
مأموریت مسقط و تثبیت ترتیبات ایرانی تنگه هرمز
خط دیپلماسی فشرده تهران پیش از عزیمت به پاکستان، در ایستگاه مسقط نیز فعال بود. سفر ضربتی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و عباس عراقچی به عمان و دیدار با هیثم بن طارق، سلطان عمان، مستقیماً با دستور کار دیدارهای امروز در اسلامآباد گره خورده است.
هدف از این تحرک، تثبیت فرمولهای فنی «سلول مدیریت منازعه» و ایجاد خط ارتباطی مستقیم برای باز نگهداشتن و عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز است. قالیباف با امتناع پروتکلی خود از عکس مشترک با هیئت آمریکایی در لوسرن، عملاً نشان داد که تهران به جای رفتارهای تئاتری، به دنبال ترتیبات بومی پایداری است که کلید امنیت آن در دست کشورهای منطقه باشد.
چالشهای امنیتی مرز و مطالبات دوجانبه از کابل
بخش مهمی از گفتگوهای راهبردی پزشکیان در اسلامآباد، به مهار دالانهای ناامنی و سرریز بحران از جغرافیای افغانستان اختصاص دارد. سفیر اسبق پاکستان در تهران صراحتاً اعلام کرده است که یادداشت تفاهم اسلامآباد هیچ ارتباطی به افغانستان ندارد و پاکستان در مرزهای خود با حضور عناصر سازمانیافته تحریک طالبان پاکستان و پناه گرفتن رهبری آنها در خاک افغانستان روبرواست.
بر اساس پیشینه تاریخی و عملیاتهای نظامی چند ماه گذشته ارتش پاکستان علیه مخفیگاههای تروریستی، اسلامآباد و تهران هر دو بر این باورند که رژیم طالبان در کابل باید رفتار شبهنظامی را کنار گذاشته و بر اساس روح حسن همجواری، مانع از قانونشکنی تحریک طالبان پاکستان و پناه گرفتن تروریستهای ارتش آزادیبخش بلوچ در خاک خود شود. ایران پیش از این پیشنهاد میانجیگری میان اسلامآباد و طالبان را مطرح کرده بود و اکنون با تشکیل مکانیزمهای بومی، دو کشور همسایه مهار تروریسم مرزی را به عنوان پیششرط توسعه ترانزیت ملی پیگیری میکنند.
افق ۶۰ روزه؛ آغاز موازنه پسااجلاس
سفر جاری رئیسجمهور به پاکستان و استقبال کمنظیر سیاسی و نظامی از وی، فاز نخست از اجرای علنی توافقاتی است که متن جمعبندی ۱۸ ساعت مذاکره فشرده آن تا ساعات آینده توسط میانجیهای پاکستانی و قطری رسماً منتشر خواهد شد. تشکیل یک کمیته عالیرتبه و ایجاد گروههای کاری متمرکز، نشاندهنده عبور حاکمیت از خوشبینیهای گذشته و حرکت به سمت یک ساختار مشروط، گامبهگام و تحت کنترل فنی است. تهران با اتکا به فرآیند اقتدار راهبردی خود، موازنه قدرت در خاورمیانه و شبهقاره را به نفع محور مقاومت و سیاست همسایگی تغییر داده است.
