به گزارش ایراف گروهی از کارشناسان مستقل سازمان ملل اعلام کردند که افزایش ناامنی و پیامدهای ناشی از تنشها در ایران، شرایط زندگی و دسترسی مهاجران افغانستانی به خدمات و منابع ضروری را بیش از پیش دشوار ساخته است. این کارشناسان تأکند کردند که مهاجران افغان از جمله آسیبپذیرترین گروههای ساکن ایران هستند و در شرایط کنونی با چالشهایی مانند محدودیتهای اقتصادی، کمبود منابع، ناامنی و مشکلات حقوقی مواجهاند. در این بیانیه آمده است که فشارهای اقتصادی و بحرانهای جاری، توانایی بسیاری از خانوادههای مهاجر برای تأمین نیازهای اولیه زندگی را کاهش داده و خطر افزایش آسیبهای انسانی در میان این جمعیت را بالا برده است. کارشناسان سازمان ملل از جامعه جهانی و نهادهای مسئول خواستند برای حمایت از مهاجران افغانستانی و کاهش پیامدهای بحرانهای جاری بر این گروه، اقدامات فوری و مؤثری انجام دهند.
تلاقی مضاعف بحرانهای ساختاری و تنگناهای معیشتی پناهجویان
بررسی فضای عمومی و تحولات ۷۲ ساعت گذشته نشان میدهد که کارت مهاجران افغانستانی همواره تحت تأثیر مستقیم نوسانات سیاسی و گسلهای امنیتی قرار دارد. در پی تفاهمنامههای اخیر و جابجایی توازن دیپلماتیک، بار اصلی اثرات وضعی تحریمها و فشارهای همهجانبه اقتصادی بار دیگر بر دوش جامعه مهاجران سنگینی میکند.
این فشارها تنها به جنبههای معیشتی محدود نشده، بلکه ابعاد حقوقی و صیانتی را نیز متأثر ساخته است؛ به طوری که در روزهای گذشته، مراجع قضایی احکامی نظیر شش سال زندان را برای برخی از اتباع افغانستانی به اتهام اجتماع و تبانی علیه نظام صادر کردهاند که نشاندهنده ورود فضای زیستی مهاجران به یک فاز انقباضی و نظارتی شدید است.
پیشینه انباشت چالشهای رفاهی در فضای پسا-تحول کابل
ایران در طول چهار دهه گذشته و بهویژه پس از به قدرت رسیدن طالبان در مرداد ۱۴۰۰، با موج بیسابقهای از سرریز ناامنی و سرگردانی معیشتی شهروندان افغانستانی مواجه بوده است. با وجود اینکه ارگانهای خدماتی کشور تلاش کردهاند بستر بهرهمندی از خدمات اولیه را حفظ کنند، اما همزمان با دکترین فشار حداکثری و محاصره اقتصادی، ظرفیتهای ساختاری تکافوی نیازهای روزافزون این جمعیت میلیونی را نمیدهد.
سازمانهای بینالمللی در حالی بر طبل چالشهای حقوقی و محدودیت منابع مهاجران میکوبند که تعهدات جهانی برای بازسازی زیرساختهای رفاهی و تسهیل بازگشت پناهجویان عملاً روی کاغذ مانده است.
سلب مسئولیت غربی و انسداد شریانهای حمایتی طالبان
از سوی دیگر، عدم پایداری اقتصادی در داخل مرزهای افغانستان و رفتارهای ساختاری کابل، بر شدت این بحران در داخل ایران افزوده است. وزارت خدمات عمومی طالبان و وزارت بهداشت طالبان به دلیل بلوکه ماندن داراییهای ملی توسط واشنگتن، از ایجاد حداقلهای معیشتی برای بازگشتکنندگان ناتوان هستند و این امر انسداد شریانهای حمایتی را در پی داشته است.
در این میان، بیانیه کارشناسان سازمان ملل بدون بازتعریف ریشههای اصلی این وضعیت ناپایدار و بدون تزریق منابع ملموس بینالمللی، صرفاً بر بازنمایی فشارها متمرکز شده است؛ رویکردی که بار سنگین این میزبانی را بدون ایفای سهم جامعه جهانی، به طور یکجانبه به ساختار داخلی تحمیل میکند.
