عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با ایراف، با اشاره به گمانهزنیها دربارهٔ تفاهم احتمالی میان ایران و آمریکا گفت: «متن مطرحشده هنوز در مرحلهٔ مقدماتی قرار دارد و موفقیت آن به نحوهٔ اجرای تعهدات و روشن شدن جزئیات اجرایی بندهای مورد توافق بستگی دارد.» وی تأکید کرد که برخی مفاد مطرحشده در صورت نهایی شدن، نیازمند تعریف دقیق و سازوکار اجرایی شفاف خواهند بود.
متن مطرحشده هنوز قطعی نیست
احمدی با اشاره به روند تبادل پیامها میان ایران و آمریکا اظهار کرد: «موارد متعددی میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکاییها از طریق واسطههایی که وجود داشت، رد و بدل شده و در نهایت متنی تهیه شده است.»
وی افزود: «البته هنوز نمیتوان گفت این متن کاملاً قطعی و نهایی است، اما ظاهراً به متن نهایی نزدیک شده و در حال حاضر مبنای گفتوگوها قرار دارد.»
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس تصریح کرد: «آنچه تاکنون مطرح شده، بیشتر شامل یک مرحلهٔ مقدماتی است و اگر این مرحله به درستی پیش برود و عملیاتی شود، بعد از آن دربارهٔ مراحل بعدی تصمیمگیری خواهد شد.»
وی ادامه داد: «به همین دلیل هنوز برای قضاوت قطعی دربارهٔ نتیجهٔ این روند زود است و باید دید در مرحلهٔ اجرا چه اتفاقاتی رخ خواهد داد.»
عوامل منطقهای بر سرنوشت تفاهم اثرگذار هستند
احمدی با بیان اینکه ارادهای برای پیشبرد این روند میان طرفین وجود دارد، گفت: «آنچه امروز مشاهده میشود این است که هم جمهوری اسلامی ایران و هم طرف آمریکایی برای انجام این تفاهم اراده دارند.»
وی افزود: «با این حال، عوامل بیرونی نیز در این موضوع تأثیرگذار هستند و نمیتوان نقش تحولات منطقهای را نادیده گرفت.»
این نمایندهٔ مجلس خاطرنشان کرد: «به عنوان نمونه، برخی مسائل مرتبط با منطقه و بهویژه تحولات لبنان از جمله موضوعاتی هستند که میتوانند بر روند اجرای تفاهم احتمالی اثر بگذارند.»
احمدی تصریح کرد: «در چنین شرایطی باید دید آیا همهٔ بازیگران مؤثر در منطقه نیز در همان مسیری حرکت خواهند کرد که لازمهٔ اجرای این تفاهم است یا خیر.»
برخی مفاد توافق میتواند محل تفسیر باشد
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به پیچیدگیهای احتمالی اجرای توافقات گفت: «بعضی از موضوعات مطرحشده در این تفاهم دارای ابعاد تفسیری هستند و ممکن است در مرحلهٔ اجرا دربارهٔ آنها اختلاف نظر به وجود بیاید.»
وی افزود: «برای مثال، برخی تعهدات نیازمند تعریف دقیق و روشن هستند و اگر برداشتهای متفاوتی از آنها وجود داشته باشد، ممکن است در مسیر اجرا با مشکل مواجه شوند.»
احمدی ادامه داد: «به همین دلیل صرف توافق بر سر یک متن کافی نیست و مهم این است که دو طرف درک مشترکی از نحوهٔ اجرای تعهدات داشته باشند.»
وی تأکید کرد: «باید منتظر ماند و دید در عمل چه اتفاقی رخ خواهد داد و آیا زمینهٔ لازم برای اجرای دقیق مفاد مورد توافق فراهم میشود یا خیر.»
جمهوری اسلامی به تعهدات خود پایبند است
احمدی اظهار کرد: «جمهوری اسلامی ایران همواره نشان داده است که نسبت به تعهدات خود پایبند است و در اجرای توافقات مسئولانه رفتار میکند.»
وی افزود: «اما تجربههای گذشته نشان میدهد که دربارهٔ طرف آمریکایی چنین اطمینانی وجود ندارد و سابقهٔ آنها نگرانیهایی را ایجاد کرده است.»
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس تصریح کرد: «آمریکاییها در موارد مختلف نشان دادهاند که ممکن است به تعهدات خود عمل نکنند یا در مسیر اجرا تفاسیر جدیدی را مطرح کنند.»
وی ادامه داد: «این مسئله موجب میشود که در ارزیابی هرگونه توافق احتمالی، احتیاط و دقت لازم وجود داشته باشد.»
هر توافقی باید منافع ایران را تأمین کند
احمدی با اشاره به برخی موضوعات مطرحشده در روند گفتوگوها گفت: «در کنار مسائل سیاسی و امنیتی، موضوعات اقتصادی نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است و طبیعتاً هرگونه توافق باید بتواند منافع ملموسی برای مردم و کشور به همراه داشته باشد.»
وی افزود: «آنچه اهمیت دارد این است که تعهدات احتمالی به صورت متوازن اجرا شود و صرفاً یک طرف متعهد به انجام اقدامات نباشد.»
این نمایندهٔ مجلس خاطرنشان کرد: «اگر همکاری دقیق و درستی از سوی طرفها وجود نداشته باشد، ممکن است در ادامهٔ مسیر مشکلاتی ایجاد شود.»
احمدی تصریح کرد: «جمهوری اسلامی ایران باید در هر شرایطی ابزارها و ظرفیتهای لازم برای دفاع از منافع خود را حفظ کند.»
اقتدار ملی مهمترین تضمین اجرای توافقات است
وی با اشاره به تجربهٔ برجام گفت: «برجام یک توافق بینالمللی بود و حتی از حمایت نهادهای مختلف بینالمللی نیز برخوردار شد، اما در نهایت آمریکا از آن خارج شد و عملاً تعهدات خود را کنار گذاشت.»
احمدی افزود: «به همین دلیل معتقدم تضمین اصلی اجرای توافقات، صرفاً اسناد و متنهای حقوقی نیست.»
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس تأکید کرد: «مهمترین تضمین برای هر توافقی، اقتدار جمهوری اسلامی ایران است.»
وی گفت: «ما باید هم مذاکره کنیم و هم تلاش کنیم خسارتها و هزینههای کشور کاهش یابد، اما در کنار آن باید اقتدار ملی خود را نیز تقویت کنیم؛ زیرا اگر کشوری مقتدر باشد، طرف مقابل ناچار به رعایت تعهدات خود خواهد بود.»
برخی بندهای مطرحشده نیازمند شفافسازی در مرحلهٔ اجرا هستند
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به برخی محورهای مطرحشده در متن تفاهم احتمالی گفت: «بخشی از موارد مطرحشده ناظر به اقدامات اولیه و بخشی دیگر مربوط به تعهدات متقابل طرفین است.»
وی افزود: «از جمله موضوعاتی که دربارهٔ آن صحبت شده، توقف درگیریها در جبهههای مختلف منطقه، عدم مداخلهٔ آمریکا در امور داخلی جمهوری اسلامی ایران، احترام به حاکمیت ایران و رفع برخی محدودیتهای موجود است.»
احمدی ادامه داد: «همچنین در این چارچوب موضوعاتی مانند کاهش تنشهای نظامی، وضعیت حضور نیروهای آمریکایی در پیرامون ایران و برخی مسائل مرتبط با امنیت منطقهای مطرح شده که هر کدام نیازمند تعریف دقیق و سازوکار اجرایی مشخص هستند.»
حفظ وحدت ملی یک ضرورت است
احمدی با اشاره به اهمیت انسجام داخلی اظهار کرد: «مردم ایران در ماههای اخیر وحدت، انسجام و همراهی خود را به خوبی نشان دادهاند.»
وی افزود: «این وحدت یکی از مهمترین پشتوانههای کشور در عرصههای مختلف بوده و باید حفظ شود.»
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس تصریح کرد: «باید از هرگونه اختلاف و تفرقهای که میتواند به منافع ملی آسیب وارد کند، جلوگیری شود.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «افراد و جریانهای مختلف میتوانند دیدگاههای خود را از مسیرهای مناسب و قانونی مطرح کنند، اما حفظ همبستگی ملی باید همچنان در اولویت قرار داشته باشد.»
در روزهای اخیر احتمال دستیابی ایران و آمریکا به یک تفاهم اولیه با میانجیگری کشورهای منطقه در حال رخ دادن است. هرچند تاکنون جزئیات رسمی و تأییدشدهای از این موضوع منتشر نشده است، اما گمانهزنیها دربارهٔ آیندهٔ روابط تهران و واشنگتن افزایش یافته است. در این میان، بسیاری از تحلیلگران معتقدند تجربهٔ خروج آمریکا از برجام همچنان یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر نگاه مسئولان ایرانی به هرگونه توافق احتمالی جدید محسوب میشود و به همین دلیل موضوع تضمین اجرای تعهدات و حفظ اقتدار ملی همچنان در کانون توجه قرار دارد.
