به گزارش ایراف، به نقل از منابع محلی، سهشنبه، ۱۹ خرداد، در روستای زربید شهرستان تیوره، زمانی که گروهی از افراد غیر بومی برای جمعآوری گیاه کمیاب اوشه وارد منطقه شدند، میان مردم محل و طالبان درگیری رخ داد.
ویدئوهای منتشرشده نشان میدهد طالبان به سوی مردم تیراندازی کردهاند که در نتیجه آن سه نفر زخمی شدهاند و حال یکی از آنان وخیم گزارش شده است.
مردم محل میگویند طالبان بخشهایی از کوهستانهای دارای اوشه را به تاجران مورد حمایت خود، به بهای حدود چهار میلیون افغانی فروختهاند؛ اقدامی که به باور آنان «نان مردم را از سفرهشان برمیدارد».
اوشه؛ گیاهی با ارزش درمانی و اقتصادی
اوشه یا «وشا/اوشق» گیاهی خودرو از خانواده چتریان است که در مناطق خشک و مرتفع غور، بهویژه شهرستانهای تیوره و ساغر میروید.
شیره این گیاه در طب سنتی برای درمان مشکلات تنفسی، سرفه، دردهای مفصلی، نفخ و التهاب کاربرد دارد و همین ویژگیها ارزش اقتصادی آن را بالا برده است.
در بازارهای بینالمللی، بسته به کیفیت، هر کیلو اوشه ۵۰۰ تا ۸۰۰ دلار قیمت دارد؛ اما در بازارهای محلی غور و هرات هر کیلو بیش از ۱۰۰۰ افغانی فروخته میشود.
برای بسیاری از خانوادههای محروم این ولایت، اوشه یکی از معدود منابع درآمد فصلی است.
چرا نزاع شکل گرفت؟
مردم بومی نسلهاست که در فصل بهار اوشه جمعآوری میکنند و برای حفظ رویش آن، از «نیش زدن» ساقهها خودداری میکنند.
اما تاجران محلی و بیرونی با استخدام دهها نفر و پرداخت روزانه حدود ۳۰۰ افغانی، به برداشت گسترده و غیر اصولی روی آوردهاند.
به گفته مردم، مناطق فروختهشده نه ملک دولتی، بلکه چراگاهها و کوهبستهایی است که نسلها منبع درآمد مردم بوده است.
این مناطق در دورافتادهترین نقاط غور قرار دارند و ۲۵ تا ۶۰ کیلومتر از مرکز شهرستانها فاصله دارند.
یک پژوهش دانشگاه کمبریج نیز تأکید میکند که تصمیمگیری متمرکز و بدون مشارکت مردم محل در مدیریت منابع طبیعی، معمولاً به اختلاف، تخریب و درگیری منجر میشود.
فقر ساختاری و تشدید ناامنی غذایی
غور یکی از محرومترین ولایتهای افغانستان است و تقریباً هیچ منبع درآمدی جز کشاورزی ندارد.
تحلیلهای سازمان ملل این ولایت را در مرحله چهارم ناامنی غذایی قرار میدهد؛ یعنی وضعیت اضطراری.
بر اساس دادههای برنامه توسعه سازمان ملل، حوزه غرب افغانستان با ۷۸ درصد ناامنی معیشتی، بالاتر از میانگین ملی قرار دارد.
مردم میگویند سیاستهای طالبان، از جمله فروش مناطق کوهستانی و محدود کردن دسترسی مردم به منابع طبیعی، فشار اقتصادی را تشدید کرده و امنیت غذایی را به خطر انداخته است.
اعتراضات مشابه در ولایتهای بدخشان و هرات
در روزهای اخیر، اعتراضات مرتبط با منابع طبیعی و محدودیتهای اجتماعی اعمال شده از سوی طالبان، در نقاط مختلف افغانستان افزایش یافته است.
اعتراضات بدخشان بر سر معادن طلا
در شهرستانهای درواز و شکی، مردم به توقف فعالیت شرکتهای محلی و واگذاری معادن به افراد نزدیک به طالبان اعتراض کردند؛ اعتراضاتی که به درگیری و زخمی شدن مردم انجامید.
اعتراضات هرات علیه تحمیل پوشش مورد نظر طالبان برای زنان
تجمع اعتراضی در منطقه جبرئیل هرات که در مخالفت با محدودیتهای تازه طالبان در راستای پوشش زنان برگزار شد، با برخورد خشونتآمیز نیروهای این گروه مواجه شد که دستکم یک نفر کشته و چندین نفر زخمی و بازداشت شدند.
این رخدادها نشان میدهد که نارضایتی عمومی از سیاستهای طالبان در حوزه منابع طبیعی، اقتصاد و آزادیهای اجتماعی رو به افزایش است.
