به گزارش ایراف، جورجت گانیون، سرپرست دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، در نشست شورای امنیت که امروز(دوشنبه، ۱۸ خرداد) درباره افغانستان برگزار شد، با ارائه تصویری چندلایه از وضعیت این کشور اعلام کرد که از سال ۲۰۲۳ تاکنون حدود ۵.۹ میلیون مهاجر به افغانستان بازگشتهاند؛ موجی که به گفته او «فشار قابل توجهی بر ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی» وارد کرده است.
او با اشاره به سفرهای میدانی خود به ولایتهای شمالی، شرقی و مناطق دورافتاده گفت که بازگشتکنندگان، خانوادههای آسیبدیده و ساکنان مناطق محروم با فشارهای شدید بشردوستانه، اقتصادی و حقوق بشری روبهرو هستند.
اقتصاد؛ ثبات نسبی اما شکننده
گانیون اعلام کرد که برخی شاخصهای اقتصادی افغانستان نشانههایی از ثبات نسبی و رشد مثبت را نشان میدهد، اما تأکید کرد که اقتصاد کشور همچنان با خطرات جدی و شکنندگی ساختاری مواجه است و این ثبات «پایدار و تضمینشده» نیست.
سرپرست یوناما در بخش دیگری از سخنانش گفت که در حال حاضر هیچ چالش مسلحانه یا سیاسی جدی علیه حاکمیت طالبان وجود ندارد و این گروه توانسته است کنترل ارضی و اداری خود را تثبیت کند.
با این حال، او هشدار داد که آینده سیاسی افغانستان به شدت وابسته به تحولات درونی طالبان و تنش میان سیاستهای ایدئولوژیک و رویکردهای عملگرایانه آنان است.
بحران انسانی؛ ۴۵ درصد جمعیت نیازمند کمک
گانیون اعلام کرد که حدود ۲۱.۹ میلیون نفر، معادل ۴۵ درصد جمعیت افغانستان، در سال جاری به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت.
او ویژگیهای جمعیتی افغانستان را «کلیدی» دانست و گفت: بیش از نیمی از جمعیت زیر ۲۵ سال سن دارند؛ نسلی که در شرایط محدودیت شدید فرصتها، بهویژه برای دختران و اکنون حتی برای پسران، وارد بزرگسالی میشود.
به گفته او، نبود فرصتهای شغلی و آموزشی، بسیاری از جوانان را به مهاجرت دوباره ترغیب کرده است و رقابت شدید برای مشاغل اندک، بهویژه در شهرها، بحران را تشدید کرده است.
روند دوحه؛ پیشرفت محدود، نیاز به چارچوب چندجانبه
سرپرست یوناما با اشاره به روند دوحه گفت که هرچند برخی پیشرفتها حاصل شده، اما این روند «هنوز کافی نیست».
او خواستار ایجاد یک چارچوب چندجانبه تحت نظارت شورای امنیت شد تا بازیگران بینالمللی و منطقهای بتوانند بهصورت ساختارمند با مقامات طالبان تعامل کنند.
به گفته او، هدف این رویکرد باید کمک به شکلگیری یک ساختار حکومتی کارآمد و تسهیل ادغام تدریجی افغانستان در نظام بینالمللی باشد.
تنشهای مرزی و ضرورت بازگشایی گذرگاهها
گانیون همچنین نسبت به تحولات خاورمیایه، بسته بودن گذرگاههای مرزی و تنشهای مرزی طالبان با پاکستان هشدار داد و گفت: این وضعیت تجارت را مختل کرده، قیمتها را افزایش داده و دسترسی مردم به کمکهای بشردوستانه را محدود کرده است.
او تأکید کرد که غیرنظامیان در دو سوی مرز هزینه اختلافات سیاسی را میپردازند و خواستار حل این تنشها از طریق گفتوگوی دیپلماتیک شد.
سرپرست یوناما در پایان تأکید کرد که سازمان ملل همچنان به اهداف تعیینشده برای افغانستان متعهد است و گفتوگوی مستمر، تعامل اصولی و دیپلماسی هماهنگ را برای بهبود وضعیت این کشور ضروری دانست.
