به گزارش ایراف، وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان از افزایش مبادلات تجاری افغانستان با جمهوریهای آسیای میانه خبر داده و اعلام کرده است که در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، مجموع تجارت دو طرف به بیش از یک میلیارد و ۲۷۰ میلیون دلار رسیده است.
با وجود این رشد، آمارها نشان میدهد که تراز تجاری افغانستان همچنان بهشدت منفی است؛ زیرا سهم صادرات تنها ۷۴ میلیون دلار بوده، در حالی که بیش از یک میلیارد و ۲۰۴ میلیون دلار کالا از این کشورها وارد شده است.
عبدالسلام جواد آخوندزاده، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت طالبان، گفته است که بخش عمده صادرات افغانستان به آسیای میانه شامل میوههای تازه و خشک، آبمیوه، سنگ تالک، سیبزمینی، پیاز، گیاهان دارویی و آنغوزه بوده است.
این اقلام همچنان ستون اصلی صادرات افغانستان را تشکیل میدهند و نشان میدهند که اقتصاد این کشور بهشدت متکی بر محصولات کشاورزی و مواد خام معدنی است.
در مقابل، واردات افغانستان از کشورهای آسیای میانه عمدتاً شامل برق، مواد نفتی، آرد، گندم، ماشینآلات و مواد اولیه صنعتی است؛ کالاهایی که نبود زیرساخت تولیدی در داخل افغانستان، وابستگی این کشور به آنها را افزایش داده است.
شکاف بزرگ میان صادرات و واردات
کارشناسان اقتصادی معتقدند که اختلاف چشمگیر میان صادرات و واردات افغانستان ناشی از چند عامل ساختاری است؛ از جمله:
– نبود شبکه بانکی بینالمللی قابل اعتماد
– محدودیتهای ترانزیتی و هزینه بالای حملونقل
– کمبود زیرساختهای استاندارد برای بستهبندی و فرآوری
– وابستگی شدید به واردات انرژی و مواد غذایی
این عوامل باعث شدهاند که افغانستان نتواند از ظرفیتهای بالقوه خود در بازارهای منطقهای بهرهبرداری کامل کند.
اهمیت آسیای میانه برای اقتصاد افغانستان
کشورهای آسیای میانه—از جمله ازبکستان، ترکمنستان، تاجیکستان، قزاقستان و قرقیزستان—در سالهای اخیر به یکی از مهمترین شرکای تجاری افغانستان تبدیل شدهاند.
نزدیکی جغرافیایی، نیاز این کشورها به محصولات کشاورزی و مسیرهای ترانزیتی مشترک، باعث شده است که طالبان تلاش کند روابط اقتصادی با این منطقه را گسترش دهد.
آمارهای سالهای گذشته نیز نشان میدهد که تجارت افغانستان با آسیای میانه روندی صعودی داشته است و تنها در سال ۲۰۲۵، حجم تجارت دو طرف نسبت به سال قبل ۴۳ درصد افزایش یافته بود.
