به گزارش ایراف، در این تجمع که امروز (یکشنبه، ۱۷ خرداد) برگزار شد، شرکتکنندگان با تأکید بر نقش معادن در اقتصاد محلی، خواستار بازگشایی فوری آنها شدند.
ذبیحالله ایشانزاده، از مسئولان مدرسه دینی الفتح و از نزدیکان جمعهخان فاتح، در سخنانی گفت بیتوجهی به نیازهای مردم میتواند به خیزش عمومی منجر شود و فاصله میان جامعه و حاکمیت را افزایش دهد.
منابع محلی میگویند جمعهخان فاتح فرمانده محلی طالبان و از چهرههای بانفوذ بدخشان نیز در زمینهسازی این تجمع نقش داشته و پیشتر درباره پیامدهای تصمیمات اخیر هشدار داده بود.
توقف فعالیت شرکتهای محلی و پیامدهای اقتصادی
در هفتههای گذشته، فعالیت تمامی شرکتهای بومی استخراج طلا در بدخشان و تخار متوقف شده و تنها شرکتهایی که مجوزهای جدید دریافت کردهاند اجازه فعالیت دارند.
این تصمیم باعث شده هزاران خانواده که سالها از طریق زرشویی سنتی و استخراج دستی طلا امرار معاش میکردند، با مشکلات اقتصادی جدی روبهرو شوند.
ساکنان میگویند این تصمیمها بدون مشورت با مردم محلی گرفته شده و زندگی بسیاری از خانوادهها را مختل کرده است.
اعزام لشکر ۱۰۰۰ نفری و تغییر فضای امنیتی
منابع محلی تأیید میکنند که در هفتههای گذشته یک یگان ویژه حدوداً هزارنفری به دستور رهبر طالبان از جنوب کشور به بدخشان اعزام شده است.
به گفته منابع، اعزام این نیروها در پی افزایش تنشها بر سر کنترل معادن و مدیریت اختلافات داخلی صورت گرفته و فضای امنیتی بدخشان را بهطور محسوسی تغییر داده است.
اوجگیری اختلاف میان فرماندهان بومی و جنوبی
در کنار اعتراضهای مردمی، اختلافات داخلی نیز شدت گرفته است.
منابع محلی میگویند شکاف میان فرماندهان بومی بدخشانی و فرماندهان اعزامی از جنوب—که عمدتاً پشتونتبار هستند—بر سر کنترل معادن و نحوه اجرای دستورات مرکز افزایش یافته است.
فرماندهان بومی معتقدند تصمیمات کلیدی بدون مشورت با آنان گرفته میشود، در حالی که فرماندهان جنوبی برخی چهرههای محلی را به دخالت در استخراج غیرقانونی متهم میکنند.
این اختلافات باعث شده مدیریت منابع اقتصادی و امنیتی در بدخشان با چالشهای جدی روبهرو شود.
درگیریهای اخیر و تشدید تنشها
تنشها پس از درگیری خونین ۱۹ اردیبهشت، در معدن طلای قطقطی در شهرستان شِکی شدت گرفت؛ درگیریای که دستکم دو کشته و ۱۵ زخمی برجای گذاشت.
اختلاف بر سر تقسیم زمین در محدوده معدن علت اصلی این حادثه عنوان شده است.
در یک سال گذشته نیز اختلافات بر سر معادن طلا در تخار و بدخشان چندین بار به درگیری میان مردم بومی، شرکتهای استخراجکننده و نیروهای مستقر در منطقه منجر شده است.
در نهایت میتوان گفت که بدخشان اکنون در وضعیتی قرار دارد که ترکیبی از اعتراضهای مردمی، توقف معادن، اعزام یگان ویژه هزارنفری و اختلافات عمیق میان فرماندهان بومی و جنوبی، این ولایت را به یکی از پرتنشترین مناطق شمالشرق افغانستان تبدیل کرده است.
ناظران معتقدند ادامه این روند میتواند زمینهساز بحرانهای گستردهتر در شمال افغانستان شود.
