به گزارش ایراف، به نقل از ایرنا، سفر دوباره وزیر کشور پاکستان به تهران در پی دیدارهای فشرده با همتای ایرانی خود در قیرغیزستان، نشاندهنده ورود کانال میانجیگری اسلامآباد به مراحل تعیینکننده جهت نهاییسازی یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا است.
نقوی در روزهای پنجشنبه و جمعه گذشته در حاشیه نشست شانگهای، دو بار با اسکندر مؤمنی همتای ایرانی خود دیدار و گفتگو کرده بود. این سفر که چهارمین بازدید رسمی وی از ایران در سال جاری محسوب میشود، در چارچوب پیگیری فرآیند میانجیگری فشرده میان تهران و واشنگتن برای خاتمه جنگ و رفع تشنج در خطوط انرژی ارزیابی میشود.
کرونولوژی میانجیگری؛ از طرح آتشبس تا مذاکرات اسلامآباد
روند جاری دیپلماسی منطقهای پس از آن آغاز شد که شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان در بامداد روز چهارشنبه ۸ آوریل ۲۰۲۶ (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) پیشنهاد اعلام آتشبس موقت دو هفتهای میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده را مطرح کرد و اسلامآباد رسماً به عنوان میانجی وارد میدان شد.
در پی این ابتکار، هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران به سرپرستی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، جمعهشب ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ با پرواز «میناب ۱۶۸» وارد اسلامآباد شد. همزمان هیات آمریکایی نیز به ریاست جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا به پایتخت پاکستان سفر کرد.
این مذاکرات فشرده و مستقیم غیررسمی از ظهر شنبه ۲۲ فروردین تا بامداد یکشنبه ۲۳ فروردین به مدت ۲۱ ساعت ادامه یافت، اما بدون دستیابی به توافق نهایی به پایان رسید. پس از آن در ۲۶ فروردین، فیلد مارشال سید عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در سفری ۳ روزه به تهران آمد تا پویایی این کانال ارتباطی را حفظ کند.
تمدید نامحدود آتشبس و استمرار تحرکات پدافندی در دریا
با نزدیک شدن به پایان مهلت دو هفتهای، اول اردیبهشت امسال وزیر خارجه پاکستان خواستار تمدید آتشبس شد که در همان روز، رئیسجمهور آمریکا این آتشبس را به صورت نامحدود تمدید کرد. با این حال، در طول این مدت رژیم آمریکا در پی استیصال از ناکامی در پروژه ایرانهراسی و ناتوانی در برابر اشراف و حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بر تنگه هرمز، به اقدامات تهاجمی و محاصره دریایی روی آورد که با نقض مستمر آتشبس توسط رژیم صهیونیستی در جبهه لبنان همراه شد.
چهار روز پس از تمدید نامحدود، دکتر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در ۴ اردیبهشت عازم اسلامآباد شد و پس از رایزنی با مقامات پاکستانی، روز ۵ اردیبهشت به مسقط رفت. وی پس از گفتگوهای فشرده با مقامات عمانی، عصر ۶ اردیبهشت مجدداً به اسلامآباد بازگشت و پس از دیدار با فرمانده ارتش پاکستان، جهت تقویت چتر حمایتی بینالمللی عازم روسیه شد.
دیپلماسی تبادل ملوانان و آزادسازی کشتیهای توقیفشده
یکی از ابعاد ملموس و فکتمحور موفقیت میانجیگری پاکستان، تسهیل فرآیند آزادسازی خدمه و ملوانان ایرانی بود که در پی راهزنی دریایی نیروهای آمریکایی بازداشت شده بودند. در تاریخ ۱۴ اردیبهشت، پاکستان انتقال و تحویل ۲۲ خدمه کشتی ایرانی «توسکا» را که به طور غیرقانونی توسط آمریکا توقیف شده بود، به مسئولان ایرانی تایید کرد.
در گام بعدی و همزمان با دومین سفر سناتور محسن نقوی به تهران در اواخر اردیبهشت، رایزنیهای فشرده دکتر عراقچی با همتایان پاکستانی و سنگاپوری به بار نشست. در نتیجه این اقدام، ۲۰ ملوان ایرانی که در پی توقیف غیرقانونی کشتیشان توسط نیروهای آمریکایی در سواحل سنگاپور به اسلامآباد منتقل شده بودند، در روز پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت با پرواز ماهانایر به تهران بازگشتند.
مرحله نهاییسازی تفاهمنامه و چشمانداز پایان جنگ
سفر جاری وزیر کشور پاکستان به تهران، بلافاصله پس از دومین سفر راهبردی فهرست فیلد مارشال سید عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به ایران در روز جمعه اول خرداد صورت میگیرد. فرمانده ارتش پاکستان پس از دیدارهای سطح بالا با رئیسجمهور، رئیس مجلس و وزیر امور خارجه کشورمان، عصر یکشنبه ۲ خرداد به اسلامآباد بازگشته بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با تایید پیشرفتهای حاصله در این کریدور دیپلماتیک اعلام کرد: «ما در مرحله نهاییسازی یادداشت تفاهم هستیم.» وی صراحتاً فاش کرد موضوعاتی که در این مرحله روی کاغذ درباره آنها بحث و تبادل نظر میشود، به طور کلی بر فرمولهای خاتمه جنگ و تثبیت موازنه بازدارندگی متمرکز است؛ روندی که سفر امروز محسن نقوی به تهران میتواند گام آخر برای هماهنگیهای اجرایی آن باشد.
