به گزارش ایراف، در روزهای اخیر شهرهای مختلف عراق صحنه وداع کمنظیر با این مرجع تقلید و عالم دینی شیعه اهل افغانستان بود؛ وداعی که با حضور گسترده اقشار مختلف مردم، طلاب، روحانیون و چهرههای برجسته سیاسی از جمله نخستوزیر عراق همراه شد.
این حضور گسترده نشان داد که جایگاه علمی و اخلاقی آیتالله فیاض فراتر از تعلقات ملی و جغرافیایی تعریف شده و محبوبیت او بر پایه علم، تقوا و رفتار اجتماعی شکل گرفته است، نه صرفاً ملیت یا خاستگاه قومی.
در پیامهای تسلیت منتشرشده از سوی مراجع دینی و شخصیتهای سیاسی، بر همین جایگاه تأکید شده است. در پیام تسلیت آیتالله العظمی سید علی سیستانی، مرجع عالی شیعیان عراق، از آیتالله فیاض بهعنوان یکی از چهرههای برجسته علمی حوزه نجف یاد شده که عمر خود را در مسیر تدریس، تحقیق و تربیت طلاب علوم دینی صرف کرد. همچنین سازمان ملل متحد نیز به مناسبت درگذشت ایشان پیامی صادر کرده است. در پیام مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران نیز بر نقش علمی و جایگاه معنوی این مرجع تقلید در جهان تشیع تأکید شده است.
عراق که دههها میزبان این فقیه برجسته بود، با اعلام سه روز عزای عمومی نشان داد که جایگاه او فراتر از یک شخصیت مذهبی و محدود به حوزههای علمیه بوده است. شخصیت معنوی این مرجع بزرگ دینی مرزهای قومی و سیاسی را درنوردیده و طیفهای مختلف مذهبی، از جمله بخشی از اهل سنت عراق را نیز در مراسمهای بزرگداشت و تشییع گرد هم آورده است. حضور اهل سنت در کنار شیعیان در این مراسمها، بازتابی از رویکرد اعتدالی و وحدتگرایانهای است که از سوی بسیاری از شاگردان و نزدیکان او بهعنوان یکی از ویژگیهای فکری و رفتاری آیتالله فیاض یاد میشود.
از بغداد تا نجف، از کاظمین تا کربلا، مراسمهای تشییع و بزرگداشت با حضور گسترده مردم، روحانیون، طلاب، شخصیتهای سیاسی و مسئولان بلندپایه عراقی برگزار شد. حضور نخستوزیر عراق و دیگر مقامات ارشد این کشور در این مراسم، بازتابی از نفوذ معنوی و اعتبار اجتماعی مرجعی بود که عمر خود را در خدمت به علم، دین و تربیت نسلهای متعدد از عالمان دینی سپری کرد.
آنچه در روزهای پس از رحلت آیتالله فیاض بیش از هر چیز جلب توجه میکرد، حضور پرشمار مردمی بود که با اندوهی عمیق برای بدرقه او به خیابانها آمدند. بسیاری از آنان نه شاگرد مستقیم او بودند و نه مقلدش، اما او را نماد تقوا، زهد، اعتدال و دانش در حوزه علمیه نجف میدانستند. این محبوبیت گسترده، به گفته برخی ناظران، حاصل دههها رفتار علمی و اخلاقی مبتنی بر دوری از تنشهای سیاسی و تأکید بر همزیستی مذهبی در جامعه عراق بوده است.
زندگی آیتالله فیاض از جهات مختلف الهامبخش است. او در افغانستان متولد شد، سالهای جوانی را در مسیر تحصیل علوم دینی گذراند و سپس راهی نجف اشرف شد؛ شهری که قرنها مرکز اندیشه شیعی بوده است. در میان صدها طلبه و عالم دینی، او با پشتکار علمی، عمق فقهی و طی مراحل بالای اجتهاد، به یکی از مراجع برجسته و مورد احترام حوزه نجف تبدیل شد؛ جایگاهی که به باور بسیاری از استادان حوزه، تنها در سایه سالها تلاش علمی مستمر، تهذیب نفس و تسلط بر مبانی فقه و اصول قابل دستیابی است.
شاید مهمترین پیام این تشییع تاریخی در همین واقعیت نهفته باشد که یک طلبه برخاسته از افغانستان توانست به چنان مرتبهای از علم و معنویت برسد که عراق، با تمام تنوع قومی و مذهبی خود، در سوگ او عزادار شود. سیاهپوش شدن شهرهای مذهبی عراق و حضور گسترده مردم در مراسمهای مختلف، تنها ادای احترام به یک فرد نبود، بلکه تجلیل از یک مکتب فکری مبتنی بر علم، اعتدال و همزیستی بود.
نجف در طول تاریخ عالمان بزرگی را به جهان اسلام معرفی کرده است، اما بدرقه باشکوه آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض نشان داد که جایگاه او در میان مردم و نخبگان دینی، جایگاهی استثنایی و کمنظیر بوده است. این احترام فراگیر بار دیگر ثابت کرد که مرزهای جغرافیایی نمیتوانند عظمت یک عالم دینی را محدود کنند؛ هنگامی که علم، تقوا و اخلاص با یکدیگر جمع شوند، یک طلبه مهاجر میتواند به مرجعی تبدیل شود که میلیونها انسان در سوگ او اشک بریزند و یک کشور برایش عزای عمومی اعلام کند.
