به گزارش ایراف و بر اساس یادداشتی به قلم زاهد حسین، تحلیلگر ارشد مسائل شبهقاره که توسط اندیشکده راهبردی اقبال منتشر شده است، تشدید حملات نظامی رژیم صهیونیستی به خاک لبنان و نقض توافقات پیشین در غزه، تلاشهای دیپلماتیک برای حل مناقشات میان تهران و واشینگتن را با بنبست مواجه کرده و ابعاد جنگ را در سطح منطقه توسعه داده است.
عمیقترین پیشروی زمینی تلآویو در خاک لبنان طی دو دهه گذشته
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که ارتش اسرائیل هفته گذشته با تصرف قلعه تاریخی ۹۰۰ ساله «بوفورت» و ارتفاعات راهبردی همجوار آن در جنوب لبنان، عمیقترین پیشروی خود را در عمق حاکمیت سرزمینی این کشور از سال ۲۰۰۰ میلادی به این سو ثبت کرده است. این اقدامات در حالی صورت میگیرد که تلآویو سال گذشته با هدف اعلامی نابودی ساختار حزبالله، اقدام به ترور دبیرکل و بخش عمدهای از کادر فرماندهی ارشد این جنبش نمود.
با این حال، حجم و فرکانس حملات تلافیجویانه و موشکی اخیر حزبالله به مواضع نظامی در شمال و عمق اراضی اشغالی نشان میدهد که این سازمان توانسته است ساختار فرماندهی و پدافندی خود را بازسازی کند. فکتهای نظامی تاییدشده نشان میدهند که ارتش اسرائیل در جریان این تهاجم زمینی تاکنون متحمل تلفات کشته شدن ۲۶ سرباز شده است. این عملیات نظامی همچنین یک بحران انسانی گسترده ایجاد کرده؛ به طوری که دستور تخلیه اجباری صادر شده از سوی ارتش اسرائیل اکنون ۱۵ درصد از مساحت لبنان را در بر میگیرد و منجر به آوارگی بیش از یک میلیون شهروند لبنانی، از جمله ۳۰۰ هزار کودک شده است.
بازگشت به استراتژی اشغال؛ نقض مفاد توافقنامه اکتبر در نوار غزه
بحران کنونی خلیج فارس و لبنان، به طور مستقیم با وضعیت پایداری امنیتی در باریکه غزه گره خورده است. آمارها نشان میدهند که رژیم صهیونیستی به توافق آتشبس سال گذشته در غزه متعهد نمانده و پس از امضای آن، بیش از ۱,۰۰۰ شهروند دیگر در جریان بمبارانها جان خود را از دست دادهاند. افزون بر این، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی به تازگی با رد چارچوبهای قبلی، دستور توسعه سیطره نظامی ارتش به ۷۰ درصد از مساحت نوار غزه را صادر کرده است.
این در حالی است که بر اساس مفاد توافقنامه اکتبر گذشته، مقرر شده بود کنترل اسرائیل بر غزه تنها محدود به ۵۳ درصد از خاک این منطقه باشد تا زمینه برای انتقال مدیریت به یک دولت موقت تحت نظارت «شورای صلح» فراهم گردد. اظهارات اخیر نتانیاهو مبنی بر اینکه «در حال حاضر ۶۰ درصد غزه را در اختیار داریم و گام به گام به مرز ۷۰ درصد میرسیم»، در کنار فشارهای جناح راست افراطی کابینه برای اشغال ۱۰۰ درصدی، عملاً چشماندازهای بینالمللی برای حل صلحآمیز مسئله فلسطین را از بین برده است.
ابتر ماندن ابتکارات اقتصادی کاخ سفید و بحران بازسازی غزه
ارزیابیهای نهادهای مالی بینالمللی بیانگر آن است که بازسازی زیرساختهای ویرانشده غزه نیازمند حداقل ۷۰ میلیارد دلار بودجه و یک بازه زمانی ۱۰ ساله است. با این حال، به دلیل اصرار تلآویو بر ادامه رویکرد نظامی، صندوق ویژه بانک جهانی تا این لحظه هیچگونه کمک مالی موثری برای این امر دریافت نکرده است.
از سوی دیگر، طرح دونالد ترامپ موسوم به «شورای صلح» که در جریان اجلاس داووس با وعده جذب ۱۷ میلیارد دلار سرمایهگذاری رونمایی شد، به دلیل کارشکنیها و زیادهخواهیهای ارتش اسرائیل کارایی خود را از دست داده است.
به استثنای ۲۵ کشور، بخش عمدهای از اعضای جامعه جهانی از پیوستن به این ابتکار خودداری کردهاند، چرا که آن را مکانیزمی موازی با هدف تضعیف نقش نهادهای اصلی سازمان ملل متحد ارزیابی میکنند. این بنبست چندلایه ساختاری، نشان میدهد که واشینگتن عملاً در تله استراتژیک دکترین نظامی تلآویو گرفتار شده و توانایی تفکیک منافع خود از سیاستهای تهاجمی اسرائیل را ندارد.
